PowerPoint-schoolafspraken-generatieve-ai-Kennisnet (1)

• newEditor
• Mediawijsheid
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 6

Schoolafspraken
generatieve AI
17 november 2026 - Waerdenborch

Kristiaan: welkom allemaal, we gaan vandaag aan de slag met het maken van schoolafspraken over Generatieve AI.

Programma

13.15u              Toelichting op het onderwerp AI

13.45u              Vertrek naar het lokaal dat op je kaartje staat bij ronde 1

13.55u              Ronde 1: Principe 1, 2, 3 of 4 (staat op het kaartje) bespreken

14.15u              Ronde 2: Principe 1, 2, 3 of 4 (staat op het kaartje) bespreken

14.25u              Pauze en wisselen van groepje

14.45u              Ronde 3: Principe 5, 6 of 7 (staat op het kaartje) bespreken

15.05u              Ronde 4: Principe: 5, 6, of 7 (staat op het kaartje) bespreken

15.25u              Terug in de centrale ruimte

Kristiaan: we hebben een programme gemaakt waarin we in ruim 2uur tot deze schoolafspraken over Gen AI proberen te komen.

Artificial intelligence is een veelzijdige en ingrijpende technologie die alle lagen van het onderwijs kan raken. De technologie heeft grote potentie en stelt scholen tegelijkertijd voor nieuwe uitdagingen. Je bepaalt als school of en hoeveel ruimte je aan AI in je onderwijs wilt geven. Dit wordt bepaald door je opvattingen over het leren van leerlingen en je visie op onderwijs. Dit verschilt van school tot school en is dus een bewuste keuze die je samen met je schoolteam maakt.

Doelen

Aan het eind van deze bijeenkomst:

• kunnen we allemaal vertellen wat generatieve AI is;

• hebben we afspraken opgeschreven over het gebruik van generatieve AI in onze school door leraren en leerlingen;

• hebben we meer grip op het gebruik van generatieve AI in onze school doordat we de afspraken gaan toepassen.

Afbeelding gegenereerd met ChatGPT

Kristiaan: de doelen die we willen te bereiken zijn de volgende:

Wat is generatieve AI en hoe werkt het?

Kristiaan: In de explainer video wordt uitgelegd wat generatieve AI is en hoe het werkt.

• Ontwerpen van lessen

• Bedenken van activerende werkvormen

• Personaliseren van opdrachten

• Bedenken van voorbeelden

• Maken van rubrics

• Creëren van toets- en reflectievragen

• Maken van samenvattingen, gespreksverslagen en notulen

• Agendabeheer

Generatieve AI als gereedschap van de leraar

Afbeelding gegenereerd met ChatGPT

Marike: Generatieve AI heeft grote potentie als gereedschap van de leraar. Zo kan het bijvoorbeeld helpen om de werkdruk voor leraren te verlagen. 

Maar het toepassen van AI in de les roept ook vragen op.

Generatieve AI is niet neutraal

Onderwijsassistent

Leraar

Schoolleider

Afbeelding gegenereerd met ChatGPT

Afbeelding gegenereerd met ChatGPT

Afbeelding gegenereerd met ChatGPT

Marike: Onderwijs is waardevol, maar generatieve AI niet waardevrij en heeft impact op onderwijswaarden zoals kansengelijkheid en autonomie is. Deze afbeeldingen zijn gemaakt met behulp van generatieve AI. De opdracht was om een afbeelding te maken van een onderwijsassistent, een leraar en een schoolleider. Wat valt je op? Wat betekent dit voor het gebruik van generatieve AI in lessen door leraren en leerlingen?

Gebruik je AI (prive of voor werk)?

A

Ja

B

Nee

Marike: Om meer grip te krijgen op het gebruik van generatieve AI in je school, is het van belang om te weten wat er speelt. Dit kan je voorafgaand aan de bijeenkomst meten door het afnemen van een anonieme vragenlijst of gedurende de bijeenkomst door bijvoorbeeld een tool als Mentimeter te gebruiken. De vragen in deze sheet kan je daarvoor gebruiken, maar je kan deze natuurlijk ook aanvullen met of vervangen door eigen vragen. De afbeelding is gegenereerd met behulp van generatieve AI.

Waar heb je AI voor gebruikt de afgelopen week?

Als je AI gebruikt, welke tool gebruik je dan het meeste?

A

ChatGPT

B

Gemini

C

Copilot

D

Een andere tool

Hoe vaak gebruik je AI voor je werk?

A

Dagelijks

B

Wekelijks

C

Zelden tot nooit

D

Nooit

Een doordachte keuze

• Visie – In hoeverre sluit het gebruik van AI aan bij onze visie op goed onderwijs en de rol van technologie daarin?

• Doelen – Bij welke van onze pedagogische en onderwijsdoelen zou AI van meerwaarde kunnen zijn?

• Rol van de leraar – Kan AI een rol spelen in het verlagen van de werkdruk en het vergroten van de professionele ruimte van leraren?

Het curriculaire spinnenweb – Van den Akker 2003

Marike: Generatieve AI is niet onvermijdelijk in je onderwijs. Je bepaalt als schoolteam of en hoeveel ruimte je geeft aan generatieve AI in je onderwijs aan de hand van de thema’s uit het curriculaire spinnenweb. Beantwoord eerst de drie vragen die hier staan. Maar verlies ook de andere thema’s niet uit het oog. Het is van belang om zorg te dragen voor samenhang in je curriculum. Als je besluit om generatieve AI, in meer of mindere mate, in te zetten dan heeft dat tenslotte ook invloed op de andere thema’s.

Welke afspraken vinden wij nodig?

De volgende principes zetten we daarbij centraal: 

1. Zet de mens centraal

2. Houd zelf de regie

3. Voorkom dat generatieve AI vooroordelen versterkt

4. Zorg ervoor dat je begrijpt wat generatieve AI is

5. Bescherm je eigen privacy en die van anderen

6. Maak bewust gebruik van generatieve AI

7. Geef duidelijk aan wanneer en hoe generatieve AI mag worden gebruikt

Gert-Jan: Generatieve AI verbieden heeft weinig zin. Het is er nou eenmaal en zal ook niet meer weg gaan. Deze principes helpen je om het gebruik van generatieve AI in je school te begrenzen. Welke afspraken je hierover vervolgens maakt bepaal je als schoolteam natuurlijk zelf. Deze stap sluit aan bij de tweede stap zoals beschreven in het artikel ‘AI in de school - deze stappen zet je eerst’ uit de Handreiking AI voor scholen van Kennisnet.

Situatieschets

Een leerling ziet er tegen op om in de klas vragen te stellen aan de leraar over de lesstof.

De leerling is bang dat hij vragen stelt waarop hij het antwoord had moeten weten. Hij stelt zijn vragen dan ook liever aan een AI-chatbot dan aan zijn leraar of klasgenoten.

De leerling heeft het gevoel dat hij zich hierdoor zekerder voelt.

Afbeelding gegenereerd met ChatGPT

Gert-Jan: Om vast te stellen welke afspraken in jouw school nodig en passend zijn, is er voor ieder van de principes een situatie geschetst. Deze situatieschets is bedoeld als om het gesprek hierover aan te gaan. Verdeel je team in groepjes van niet meer dan 4-6 deelnemers om ervoor te zorgen dat er voldoende ruimte voor iedereen is om aan het gesprek deel te nemen. Ieder groepje bespreekt 1 principe. Heb je meer tijd? Gebruik dan ook de gespreksvragen om de deelnemers eerst in gesprek te laten gaan over de situatie voordat ze vaststellen welke afspraken nodig zijn. Per principe is er één gespreksvraag:

1.Wanneer ondersteunt of ondermijnt generatieve AI het welzijn van de leerling?

2.Hoe kun je generatieve AI zo inzetten dat het leerlingen helpt om kritisch en zelfstandig te blijven denken?

3.Hoe voorkomen we dat generatieve AI bestaande maatschappelijke verschillen versterkt?

4.Wat moeten leerlingen en leraren weten over hoe generatieve AI werkt?

5.Hoe gebruik je generatieve AI wel of juist niet veilig?

6.Hoe zorgen we ervoor dat leerlingen en leraren alleen AI-tools gebruiken die door de school zijn gecontroleerd en veilig bevonden?

7.Hoe voorkom je misverstanden over het gebruik van generatieve AI?

Deze afbeelding is gemaakt met behulp van generatieve AI.

Ronde 3 en 4 – 40 minuten

• Ga naar het lokaal dat bij ronde 2 staat.

• Bespreek het 3e principe (20 minuten) en vul het werkblad in.

• Bespreek het 4e principe (20 minuten) en vul het werkblad in.

• Laat de ingevulde werkbladen liggen.

Afspraken maken

Ronde 1 en 2 – 40 minuten

• Ga naar het lokaal dat bij ronde 1 staat.

• Bespreek het 1e principe (20 minuten) en vul het werkblad in.

• Bespreek het 2e principe (20 minuten) en vul het werkblad in.

• Laat de ingevulde werkbladen liggen

Pauze

10 minuten

In het lokaal is aanwezig:

• Werkbladen

• Pennen

• Toelichting op de principes

Gert-Jan: we gaan straks in 2 rondes werken.

Vooruitblikken

• Wij gaan alle werkbladen bekijken en per principe schoolafspraken noteren voor docenten en leerlingen.

• Wij delen de schoolafspraken met jullie en jullie kunnen hier nog feedback op geven.

• De schoolafspraken worden opgenomen in het AI beleidsstuk.

• Het AI beleidsstuk wordt voorlgelegd aan de MR.

• Indien het AI beleidsstuk is vastgesteld worden ouders, leerlingen en personeel geinformeerd over de schoolafspraken.

Datum van uitgave

mei 2025

Auteurs

Astrid Buijs

Michel Cents

Eindredactie

Anne Sikken (Slimme Content)

Vormgeving en illustraties

Combinatie Inpladi – Rock the Boat

Schoolafspraken generatieve AI

De afbeeldingen in deze presentatie zijn gegenereerd met behulp van generatieve AI.

Sommige rechten voorbehouden

Hoewel aan de totstandkoming van deze uitgave de uiterste zorg is besteed, aanvaarden de auteur(s), redacteur(s) en uitgever van Kennisnet geen aansprakelijkheid voor eventuele fouten of onvolkomenheden.

Over Kennisnet

Goed onderwijs legt de basis voor leven, leren en werken en daagt leerlingen en studenten uit om het beste uit zichzelf te halen. Dat vraagt om onderwijs dat inspeelt op sociale, economische en technologische ontwikkelingen. Kennisnet ondersteunt besturen in het primair onderwijs (po), het voortgezet onderwijs (vo) en het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) bij een professionele inzet van ICT en is voor scholen de gids en bouwer van het ICT-fundament.

De schoolafspraken generatieve AI zijn tot stand gekomen in samenwerking met VO-raad, PO-Raad, AOb, NOLAI, SIVON en OCW.

Kennisnet wordt gefinancierd door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW).

De gebruiker mag deze publicatie kopiëren, verspreiden, doorgeven, remixen en afgeleide werken maken onder de voorwaarden van de verwijzing naar Stichting Kennisnet, Astrid Buijs, Michel Cents en een link / bron / vindplaats van dit document (Creative Commons CC-BY-4.0).

Kennisnet

Postbus 778

2700 AT Zoetermeer

T 0800 321 22 33

E [e-mail]

I kennisnet.nl

Colofon