3.5 Variatie in genotypen
3.5 Variatie in genotypen
Planning
Korte herhaling met filmpje (4 min)
Uitleg basisstof 5
Quiz vragen
Opdrachten/huiswerk maken
leerdoelen
Je kunt beschrijven hoe door geslachtelijke voortplanting variatie in genotypen ontstaat.
je kunt omschrijven wat een mutatie is en je kunt omschrijven hoe kanker ontstaat.
Geslachtelijke/ongeslachtelijke voortplanting bij planten
Planten kunnen zich geslachtelijk en ongeslachtelijk voortplanten.
Als je iets leest als:
bollen
knollen
uitloper
wortelstok ..... dan is het ongeslachtelijke voortplanting
Mutatie
- Plotselinge verandering in het DNA:
mutatie (gemuteerd = veranderd)
- Foutje/ beschadiging celdeling
- Organisme waar je mutatie ziet is een mutant.
- Bv albino (geen pigment) > zie alligator
Mutagene invloeden
- Foutjes in de celdeling door mutagene invloeden
- Door straling, chemische stoffen.
- Soms mutatie (verandering) in celdeling.
- Cel gaat ongeremd delen > tumor/gezwel.
- Snelle deling, tumor groeit hard, noemen we kanker.
- Door het bloed vervoert in hele lichaam > uitzaaiingen
kanker
Aan de slag
Thema 5
Basisstof 3
Opdrachten 1 t/m 9
Twee genen van een genenpaar bevatten informatie voor dezelfde erfelijke eigenschap
Juist
onjuist
Wat is variatie in genotypen?
Een nakomeling heeft hetzelfde genotype als de ouders
Een nakomeling heeft hetzelfde genotype maar een ander fenotype
Een nakomeling heeft en ander genotype dan de ouders
Hoe krijg je variatie in genotype
Celdeling
Evolutie
Geslachtelijke voorplanting
Natuurlijke selectie
Wat kan zorgen voor variatie in genotype?
Alleen mutaties
Alleen geslachtelijke voortplanting
Mutaties en geslachtelijke voortplanting
Naar de sportschool gaan of in de zon liggen
Wat is een mutatie?
Een verandering in het fenotype
Een verandering in het genotype
Wat heeft meer invloed? Een mutatie in een geslachtscel of een mutatie in een lichaamscel?
Geslachtscel
Lichaamscel
Beide evenveel
Bij ongeslachtelijke voortplanting is het ... hetzelfde.
Fenotype
Genotype
Allebei
Geen
Aantekening
Ongeslachtelijke voortplanting: Voortplanting zonder zaden/eicellen. De dochterplant heeft hetzelfde genotype als de ouderplant.
Geslachtelijke voortplanting: voortplanting met zaden/eicellen, er ontstaat variatie in het genotype
variatie in genotypen: Verschillende genotypen binnen één soort.
mutatie: Plotselinge verandering van het DNA.
mutant: Individu met een gemuteerd allel in het fenotype.
mutagene invloeden: Invloeden uit de omgeving die de kans op een mutatie vergroot, zoals uv-straling en sigarettenrook
Evaluatie
In deze les heb ik geleerd hoe variatie in genotypen ontstaat?
Evaluatie
Ik weet wat een mutatie is en hoe kanker ontstaat?