6.3 Westerse wereldrijken
6.3
6.3 Westerse wereldrijken
6.3
Leerdoelen
In deze paragraaf leer je:
waardoor koloniale wereldrijken ontstonden.
hoe het imperialisme plaatsvond in Azië.
hoe het imperialisme plaatsvond in Afrika.
hoe Nederland zijn koloniale rijk uitbreidde.
Maar eerst...
Na het verslaan van Napoleon (1815) komen veel vorsten in Europa weer aan de macht en veranderen grenzen.
Nationalisme ontstaat:
sommige volken willen een eigen land
vorsten willen eenheid in land => er wordt een nationale eenheid gemaakt (via bijvoorbeeld de nieuwe uitvinding: het volkslied)
Trots op het eigen land en eigen volk groeit =>
Volken willen laten zien dat ze beter zijn dan andere volken via o.a. sport (moderne Olympische Spelen bedacht), maar ook kunst, industrialisatie en wetenschap (o.a. IJffeltoren (FA) en Vrijheidsbeeld (VS) neergezet en in Londen komt de eerste Wereldtentoonstelling in een glazen gebouw) ... en oorlog.
Nationalisme + kolonialisme + Industriële revolutie =
Moderne imperialisme
Modern = wat bij het heden hoort
Imperialisme = vergroten van je land/ rijk door ander land te veroveren.
=> de 'moderne' vorm van imperialisme is je land vergroten door koloniën in te pikken
Doel:
Politiek: een groter/ sterker land worden dan andere Europese landen door koloniën toe te voegen als grondgebied.
Economisch: koloniën niet alleen voor grondstoffen, maar ook als afzetgebied.
Sociaal: eigen (superieure!) cultuur verspreiden in koloniën.
Gevolgen Europese overheersing in de kolonies:
O.a.:
Onderdrukking
Aanleg spoorlijnen
Verspreiding christendom
Europese voertaal ver
Oorspronkelijke bevolking verminkt, vermoord of verdreven
Azië
Rond 1500:
Europeanen stichtten handelsposten en kleine kolonies.
17e en 18e eeuw:
Verschillende handelscompagnieën veroveren gebied (zoals de VOC en de Britse E.I.C. )
eind 18e eeuw gaat ook Japan meedoen met koloniseren.
19e eeuw:
Modern imperialisme: 'eigendom' van Europese staat
Afrika
16e en 17e eeuw:
handelsposten gesticht.
1652: VOC sticht de Kaapkolonie
19e eeuw: modern-imperialisme
Vanaf 1830: De Fransen veroveren landen in Noord-Afrika
Rond 1870: Veel Britten vestigden zich in Zuid-Afrika
Rond 1880: De Belgen en Duitsers veroveren landen in Midden-Afrika
Noemen het koloniale gebied "protectoraat" ... klinkt lief
1884-1885: Conferentie van Berlijn
Belgisch Congo (eigendom van de koning)
Het Nederlandse wereldrijk
De VOC heerste in de 18e eeuw in Indonesische archipel.
Na het faillissement van VOC
nam de Nederlandse Staat de macht over => nieuwe naam Nederlands-Indië
In West-Indië neemt de Nederlandse Staat ook de macht over
=> Suriname en Nederlandse Antillen
Nederlands-Indië