1.3.1 Het Britse rijk als economische wereldmacht
1.3.1 Het Britse rijk als economische wereldmacht
Kenmerkende aspecten
31. de industriële revolutie die in de westerse wereld de basis legde voor een industriële samenleving
32. discussies over de ‘sociale kwestie’
33. de moderne vorm van imperialisme die verband hield met de industrialisatie
35. voortschrijdende democratisering, met deelname van steeds meer mannen en vrouwen aan het politieke proces
36. de opkomst van politiek-maatschappelijke stromingen: liberalisme, nationalisme, socialisme, confessionalisme en feminisme
Leerdoelen
Je kunt het belang beschrijven van de Spinning Jenny en de stoommachine voor de ontwikkeling van de industriële revolutie in Engeland.
Je kunt oorzaken van de bevolkingsgroei in Engeland in de achttiende eeuw noemen.
Je kunt de uitbreiding van het Britse en Indiase spoorwegnetwerk beschrijven en daarbij verklaren waarom deze snelle uitbreiding noodzakelijk was voor de Britten.
Je kunt de betekenis van de Reform Bill voor de ondernemers in de Britse steden beschrijven.
Je kunt de betekenis van de Factory Acts voor Britse arbeiders beschrijven.
Je kunt de veranderde positie van het Britse Rijk in de Wereldeconomie aan het einde van de negentiende eeuw beschrijven en verklaren.
Begrippen
Industriële samenleving
Industrieel kapitalisme
Liberale markteconomie
Vrijhandel
Maak de correcte oorzaak-gevolg verbanden met de onderstaande zinnen
Enclosure acts:
Verbeterde landbouw technieken
Toename bevolkingsomvang
Meer vraag naar textiel
Financiële problemen pachtboeren
uitvinding stoommachine
Industriële revolutie
Concentratie van landbouwgrond in handen van grootgrondbezitters
Hogere landbouwopbrengst
Dalende voedselprijzen
Toename huisnijverheid
Dalende prijzen producten
Industrialisatie
Landbouw revolutie:
Eind 17e eeuw ontwikkelingen in de landbouw:
Gebruik kunstmest
Gebruik nieuwe landbouwtechnieken
Enclosure acts (rijke boeren kopen grote stukken land op)
Verbeterde hygiëne en bestrijding van ziektes
Gevolgen:
Bevolkingstoename (Meer voedsel / betere hygiëne)
Vraag naar textiel neemt toe
Industriële revolutie
18e eeuw verandering in katoenproductie
1764: Spinning Jenny - meer draden tegelijk spinnen
1775: James Watt - uitvinding stoommachine
1779: Mule Jenny - Stoom aangedreven weefmachine
Gevolgen:
Huisnijverheid neemt af
Vraag naar werknemers in de steden neemt toe (urbanisatie)
Steden breidden uit met (ongeplande) arbeiderswijken.
Noem de oorzaken voor de bevolkingsgroei in Groot-Brittannië in de 18e eeuw
Verbeteringen in de landbouw
Migratie vanuit India naar Engeland
Opkomst van industrie steden
Verbeterde hygiëne en bestrijding ziektes
Een bewering: 'Het gebruik van katoenen kleding droeg bij aan de bevolkingsgroei'.
Geef een argument voor de juistheid van de bewering
Transport revolutie
Gelijktijdig aan de landbouw- en industriële revolutie ontstond de transport revolutie.
1825 eerst stoomlocomotief
Ontwikkeling spoornetwerk (Moederland en koloniën)
1837 SS Great Western eerst oceaan varende stoomschip
Opening Suezkanaal 1869.
Door het ontstaan van de fabrieken, verplaatste het productieproces naar Engeland.
De koloniën werden belangrijk voor grondstoffen en als afzetmarkt voor de eindproducten.
Door de toenemende vraag naar katoen nam de vraag naar slaven ook toe (tot aan 1833)
Met het wegvallen van Amerika (1865) en de Caraïben (1833) nam de druk op India toe om aan de vraag voor grondstoffen te voldoen.
In de bron zie je de invoer van ruwe katoen in Groot-Brittannië tussen 1700 en 1860.
Stel deze tabel zou doorgetrokken worden tot 1900.
Beredeneer welke ontwikkeling in de cijfers je zou zien in de periode 1861-1870 en 1870 - 1900
1861 - 1870: Toename in import
1870 - 1900: Toename in import
1861 - 1870: Afname in import
1870 - 1900: Toename in import
1861 - 1870: Afname in import
1870 - 1900: Afname in import
1861 - 1870: Toename in import
1870 - 1900: Afname in import
Industrieel kapitalisme
Het 17e-eeuwse handelskapitalisme, maakt plaats voor het 18e-eeuwse industrieel kapitalisme.
Ondernemers wilden vrijheid om fabrieken te kunnen bouwen en vrij te handelen.
De overheid moest zich zo weinig mogelijk met de ondernemers bemoeien en alleen zorgen voor de juiste (handels)omstandigheden
Liberalisme: zo weinig mogelijk overheidsbemoeienis.
Liberale markteconomie; economie gebaseerd op vrijhandel, gedreven door vraag en aanbod, zonder tussenkomst van de overheid.
Rol overheid: beschermen handelsbelangen.
Voorbeeld: China verbood de handel op opium, dit was een zeer winstgevende handel voor de Britten. De Britse regering stuurde de Royal Navy naar China. Hier dwongen ze Chinezen een verdrag te tekenen waarmee ENG Hongkong in handen kreeg en geen invoerrechten hoefden te betalen.
Leg uit dat vooral ondernemers baat hebben bij een liberale markteconomie
Kenmerkende aspecten
31. de industriële revolutie die in de westerse wereld de basis legde voor een industriële samenleving
32. discussies over de ‘sociale kwestie’
33. de moderne vorm van imperialisme die verband hield met de industrialisatie
35. voortschrijdende democratisering, met deelname van steeds meer mannen en vrouwen aan het politieke proces
36. de opkomst van politiek-maatschappelijke stromingen: liberalisme, nationalisme, socialisme, confessionalisme en feminisme
Leerdoelen
Je kunt het belang beschrijven van de Spinning Jenny en de stoommachine voor de ontwikkeling van de industriële revolutie in Engeland.
Je kunt oorzaken van de bevolkingsgroei in Engeland in de achttiende eeuw noemen.
Je kunt de uitbreiding van het Britse en Indiase spoorwegnetwerk beschrijven en daarbij verklaren waarom deze snelle uitbreiding noodzakelijk was voor de Britten.
Je kunt de betekenis van de Reform Bill voor de ondernemers in de Britse steden beschrijven.
Je kunt de betekenis van de Factory Acts voor Britse arbeiders beschrijven.
Je kunt de veranderde positie van het Britse Rijk in de Wereldeconomie aan het einde van de negentiende eeuw beschrijven en verklaren.
Begrippen
Industriële samenleving
Industrieel kapitalisme
Liberale markteconomie
Vrijhandel
Examentraining