7.4 kolonialisme, slavernij en abolitionisme

1 / 49
volgende
Slide 1: Slide
newEditorGeschiedenisMiddelbare schoolhavo, vwoLeerjaar 4,5

In deze les zitten 49 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 75 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Waar komt deze afbeelding vandaan?....

De Gouden Koets wordt momenteel niet meer gebruikt op Prinsjesdag; hoewel hij volledig gerestaureerd is. Leg uit, aan de hand van de foto's uit de vorige dia en het filmpje, waarom dat is.

Waar lagen de plantage-koloniën vooral?

A

Afrika

B

Azië

C

Amerika

D

Europa

Welke producten werden er op de plantage-koloniën verbouwd?

Waarom werden er voor de plantages slaven uit Afrika gehaald?

noteer hier de definitie (betekenis) van slavernij (zoek eventueel op)

Zoek op (op internet) wanneer de slavernij volgens de Nederlandse wet werd afgeschaft. Noteer het jaartal.

Bestaat er volgens de betekenis die je hebt genoteerd in 2024 nog slavernij?

7.4 Kolonialisme en Slavernij

Leerdoel

Aan het eind van deze lessenserie kunnen jullie:

1. Uitleggen wat slavernij inhoudt, en 

2. Uitleggen wat de Trans-Atlantische Slavenhandel inhoudt, en 

3. Uitleggen hoe en waarom er een eind kwam aan slavernij 
(of toch niet?) 

Eerst de terminologie 

Slavernij is een toestand waarin een mens eigendom is van een ander of als zodanig wordt behandeld en daardoor geen rechten heeft of kan uitoefenen.

  • Het woord 'slaaf' is volgens critici incorrect, omdat een mens volgens hen niet van nature als slaaf geboren kan worden. Slaafgemaakte' kan daarnaast in zekere zin ook onjuist zijn, omdat in de slaventijd een kind van een slaaf wel degelijk werd geboren als slaaf, hoewel niet van nature.

Islam en slavernij

De Koran (het heilige boek) en de Hadith (de overgeleverde uitspraken van Mohammed) zien slavernij als een buitengewone toestand waarin men onder bepaalde omstandigheden kan belanden.


Slaven werden beschouwd als mensen, die bepaalde rechten hebben. In soera De Stad worden moslims aangemoedigd slaven te bevrijden. 


Huishoudelijke slavernij  is het meest hardnekkig in stand gebleven en komt in sommige landen nog altijd voor. 


Jodendom en slavernij

Uit omringende volkeren mogen slaven worden gekocht. Deze niet-Israëlitische slaven zijn dan voor altijd eigendom van de koper en kunnen als erfelijk bezit worden overgedragen aan het nageslacht (Leviticus 25:44-46). Wegens het verhaal dat het Joodse volk zelf in slavernij heeft geleefd in Egypte wordt aangedrongen op een goede behandeling van slaven (Deuteronomium 15:15)

Christendom en slavernij

de vervloeking van Kanaän (Genesis 9:25-27) betekende dat zwarte Afrikanen tot slavernij waren voorbestemd


paus Nicolaas V gaf toestemming tot het tot slaaf maken van niet-christenen, zoals inheemsen en moslims (de Saracenen), zie de bullen Dum Diversas (1452) en Romanus Pontifex (1455). De 13e-eeuwse 'terechte titels' voor het houden van slaven, zoals personen buitgemaakt in een 'rechtvaardige oorlog' of vanwege een 'begane misdaad', werden nooit aangevochten en zijn door paus Benedictus XIV in 1741 nog eens bekrachtigd, wat de invoer van slaven uit Afrika juist rechtvaardigde



Van Indianen naar Afrikanen

  • Spanjaarden veroverden de Nieuwe Wereld (Midden- en Zuid-Amerika)

  • Grootschalige handel als in Azië bleek niet mogelijk. Rijkdommen moesten zelf verkregen worden

  • Goud- en zilvermijnen plantages

  • Plantage = groot landbouwbedrijf voor de productie van één product (voor de export)

  • Voornamelijk cacao, suiker(riet), katoen

Van Indianen naar Afrikanen

  • Een plantage is arbeidsintensief

  • Te weinig Europeanen, dus lokale bevolking ingezet als slaaf 

  • De slavernij van Indianen werd in 1542 verboden. 

  • Ter vervanging werden slaven uit Afrika vervoerd naar Amerika: het begin van de trans-Atlantische slavenhandel 

Bartolomé de las Casas beredeneerde dat de 'Indios Bravos' mensen waren met een ziel. Wanneer zij gekerstend werden mochten zij geen slaven meer zijn.  

Slaven uit Afrika werden eeuwen lang naar de islamitische wereld gehaald. Europeanen sloten zich aan bij deze handel in mensen

Europa

Afrika

Amerika

Waar gaat wat heen in de Trans-Atlantische Driehoekshandel?





Textiel

Sieraden

Geweren

Slaven

Suiker

Katoen

Koffie

Cacao

Excuses van de ministerpresident, maar waarvoor? 

Hoe heette het fort dat voor de Nederlanders de uitvalsbasis in Afrika was om slaven naar Amerika te vervoeren?

A

Fort Hollandia

B

Fort Ghana

C

Fort Elmina

D

Fort Nassau

Met welk gewas werd in Zuid-Amerika het meeste geld verdiend?

A

Tabak

B

Suikerriet

C

Katoen

D

Aardappelen

Waarmee ruilden de Nederlanders om slaven van de Afrikaanse stammen te kopen.

A

goud

B

geweren

C

kralen

D

katoen

Welke Nederlandse provincie deed het meest aan slavanhandel

A

Zeeland

B

Friesland

C

Noord-Holland

D

Zuid-Holland

Hoeveel procent van de slaven kwamen om tijdens de slavenhandel van de Nederlanders?

A

52%

B

3%

C

46%

D

13%

El Mina, Ghana

Slaven kregen een brandmerk, zodat het duidelijk was wie de eigenaar was






Slavenhandel in Paramaribo, Suriname

Afrikaanse slaven te werk gesteld op plantage

Afschaffing slavernij

  • Geïnspireerd door verlichting riepen steeds meer mensen tot afschaffing van slavernij

  • Slavernij past niet bij natuurrechten en gelijkheid

  • Christenen verzetten zich uit naastenliefde 

  • Dit streven wordt abolitionisme genoemd (to abolish = afschaffen) 

Abolitionisme in werking 

  • Tussen 1800-1863 verboden de meeste landen eerst slavenhandel

  • Onbedoeld gevolg: aantal slaven in Amerika steeg van +- 1 miljoen naar 4-5 miljoen. 

  • Pas toen slaven niet meer nodig waren door de industrialisatie (H8), werd slavernij afgeschaft. 

“In 1833, Britain used 40% of its national budget to buy freedom for all slaves in the Empire. Britain borrowed such a large sum of money for the Slavery Abolition Act that it wasn’t paid off until 2015,” a graphic posted by the political activist Raheem Kassam reads.

Ketenen Gebroken 

  • In 1863 bevrijdde Nederland +- 45.000 slaven

  • Echter ... zij moesten 10 jaar door blijven werken op het land van de voormalige meester

  • Daarbij werden de slavenhouders gecompenseerd met 300 gulden per slaaf 

  • Ter vervanging werden Hindoestanen als contractarbeider ingezet. Zij moesten onder vergelijkbare omstandigheden het werk verrichten.