2.1 Ongeslachtelijke voortplanting

Voortplanting

2.1 Ongeslachtelijke voortplanting


1 / 26
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBiologieMiddelbare schoolhavoLeerjaar 4

In deze les zitten 26 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Voortplanting

2.1 Ongeslachtelijke voortplanting


Deze slide heeft geen instructies

Startopdracht

In een vijver leven eencellige pantoffeldiertjes (ongeslachtelijke voortplanting, ze delen zich gewoon in tweeën).


In hetzelfde gebied leven kikkers (geslachtelijke voortplanting, met eicellen en spermacellen).


Beide soorten hebben te maken met wisselende omstandigheden, zoals koude winters, ziektes en voedseltekort.

Deze slide heeft geen instructies

Vragen voor leerlingen


1 Wat is het verschil tussen ongeslachtelijke en geslachtelijke voortplanting?

2 Beschrijf in eigen woorden hoe pantoffeldiertjes zich voortplanten en hoe kikkers dat doen.

3 Noem één voordeel en één nadeel van ongeslachtelijke voortplanting.

4 Noem één voordeel en één nadeel van geslachtelijke voortplanting.

5 Stel dat er plots een ziekte uitbreekt in de vijver. Welke soort heeft een grotere kans dat een deel van de populatie overleeft? Leg uit.

6 Stel dat er veel voedsel is en de omstandigheden stabiel blijven. Welke soort groeit dan sneller in aantallen? Leg uit.

Toepassing


Bedenk een situatie in de natuur waarin ongeslachtelijke voortplanting handiger is dan geslachtelijke voortplanting.


Bedenk een situatie waarin juist geslachtelijke voortplanting een voordeel oplevert.

Basisbegrip


Ongeslachtelijk = er is maar één ouder nodig, nakomelingen zijn genetisch identiek (klonen).

Geslachtelijk = er zijn twee ouders nodig, nakomelingen krijgen een unieke combinatie van genen.

Voordelen/nadelen

Ongeslachtelijk:

Voordeel → gaat snel, veel nakomelingen in korte tijd, weinig energie nodig.

Nadeel → geen variatie, dus kwetsbaar voor ziektes en veranderingen.

Geslachtelijk:

Voordeel → genetische variatie, daardoor grotere kans dat sommige nakomelingen overleven bij veranderingen.

Nadeel → kost veel energie (partner vinden, voortplantingscellen maken) en gaat trager.

Gevolgen voor populatie

Bij ziekte → kikkers (geslachtelijk) hebben grotere kans dat een deel van de populatie resistent is door genetische variatie. Pantoffeldiertjes zijn allemaal hetzelfde, dus kans is groot dat allemaal ziek worden.

Bij stabiele omstandigheden → pantoffeldiertjes (ongeslachtelijk) groeien sneller omdat ze zich snel en eenvoudig verdelen.

Toepassing

Ongeslachtelijk handig bij stabiele omgeving (bv. bacteriën in een warme voedingsbodem).

Geslachtelijk handig bij veranderlijke omgeving (bv. dieren die in wisselend klimaat leven).















Lesprogramma

  • Startopdracht

  • Leerdoelen

  • Uitleg

  • Vragen

  • Nabespreken

  • Huiswerk

Deze slide heeft geen instructies

Welke vragen van het huiswerk willen jullie dat ik bespreek?

Deze slide heeft geen instructies

Leerdoelen 2.1

  • Je kent de gebeurtenissen tijdens de celcyclus.

  • Je weet dat door ongeslachtelijke voortplanting nakomelingen ontstaan die identiek zijn aan de ouder.

  • Je herkent ethische en biologische argumenten bij standpunten over klonen van organismen. 

Deze slide heeft geen instructies

Welke vormen van ongeslachtelijke voortplanting kennen jullie?

Deze slide heeft geen instructies

Ongeslachtelijke voorplanting

  • Deling

  • Knopvorming

  • Uitlopers

  • Wortelstokken

  • Knollen

  • Bollen

  • Weefselkweek 

Deze slide heeft geen instructies

ongeslachtelijke voortplanting

* nakomelingen ontstaan door celdeling

* nakomelingen zijn identiek aan hun voorouder


Deze slide heeft geen instructies

Ongeslachtelijke voortplanting

Deze slide heeft geen instructies

kunstmatig ongeslachtelijk

stekken                        weefselkweek              klonen

Deze slide heeft geen instructies

Interfase = G1 + S + G2. de periode tussen celdelingen

M-fase 

Interfase

G1-fase: voorbereiding op celdeling. Hier zitten er nog 46 chromosomen in de cel.

S-fase: Synthese van DNA.

Dus het kopieren van DNA. Nog geen verdeling van chromatiden. Dus 1 chromatide

G2-fase: chromosoom bestaat uit 2 chromatiden. Spiraliseren van chromosomen


Mitose

M-fase: kerndeling en celdeling

Deze slide heeft geen instructies

Kankercellen zijn cellen die ongeremd groeien. Leg uit waarom dat vaak te maken heeft met verlies van de checks in verschillende celcyclus stadia

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

S-fase              S-fase           G-fase

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Klonen: celkerntransplantatie

Somatic Cell Nucleus Transfer (SCNT)


  1. Verwijderen van kern uit eicel.

  2. Toevoegen van kern met gunstige eigenschappen.

  3. Eicel implanteren in draagmoeder

Deze slide heeft geen instructies

Klonen: embryosplitsing

Klompje cellen wordt na bevruchting in meerdere klompjes gesplitst.


Verkrijgen van dieren met gunstige eigenschappen.

Deze slide heeft geen instructies

Wat is GEEN functie van mitose?

A

Reparatie

B

Groei

C

Voortplanting

D

Celstrekking

Deze slide heeft geen instructies

een organisme heeft 2n = 12 chromosomen, hoeveel chromosomenparen heeft dit organisme?

A

2

B

6

C

12

D

24

Deze slide heeft geen instructies

In welke fase van de celcyclus wordt het DNA gekopieerd?

A

Tijdens de G1-fase.

B

Tijdens de S-fase.

C

Tijdens de G2-fase.

D

Tijdens de M-fase (mitose).

Deze slide heeft geen instructies

Wat is ongeslachtelijke voortplanting?

A

Voortplanting door seks

B

Voortplanting zonder seks

C

Voortplanting zonder geslachtscellen

D

Voortplanting met geslachtscellen

Deze slide heeft geen instructies

Welke processen vinden plaats gedurende de M fase?

A

DNA replicatie, kerndeling, celdeling

B

DNA replicatie, celdeling, plasmagroei

C

kerndeling, celdeling

D

celdeling, plasmagroei

Deze slide heeft geen instructies

Hoeveel chromosomen zijn er zichtbaar? Hoeveel chromatiden zie je?

A

1 chromosoom, 1 chromatide

B

1 chromosoom, 2 chromatiden

C

2 chromosomen, 1 chromatide

D

2 chromosomen, 2 chromatiden

Deze slide heeft geen instructies

Bij klonen spreek je van...

A

Geslachtelijke voortplanting

B

Ongeslachtelijke voortplanting

C


D


Deze slide heeft geen instructies