Hoofdstuk 3: Veranderend mens en wereldbeeld

Veranderend mens- en wereldbeeld




Herhaling Havo 5, hoofdstuk 3

1 / 23
volgende
Slide 1: Tekstslide
GeschiedenisMiddelbare schoolhavo, vwoLeerjaar 4

In deze les zitten 23 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 50 min

Onderdelen in deze les

Veranderend mens- en wereldbeeld




Herhaling Havo 5, hoofdstuk 3

Slide 1 - Tekstslide

timer
1:30
Kenmerkend aspect:
Het veranderende mens- en wereldbeeld en het begin van een nieuwe wetenschappelijke belangstelling

Slide 2 - Woordweb

§ 5.1 De renaissance

  • 1500: einde van de middeleeuwen en begin vroegmoderne tijd
  • In de 15e eeuw: ontstaan renaissance in Noord-Italiaanse steden
  • Politiek: Steden zijn zelfstandig van de Paus. 
  • Economische oorzaak: door handel middellandse zee groep 'nieuwe rijken' met een nieuw 'levensgevoel'
  • Geografisch: In Italië waren restanten van de klassieke oudheid nog zichtbaar. 
  • Cultureel: veel klassieke teksten werden weer gevonden
§ 3.1 Oorzaken renaissance

Slide 3 - Tekstslide

Slide 4 - Tekstslide

§ 5.1 De renaissance

  • Levensmotto verandert van 'memento mori' in 'carpe diem'
  • Er ontstaat nieuwe aandacht voor klassiek erfgoed
  • Belangrijke rol voor humanistische geleerden: zij bestudeerden werken uit de oudheid kritisch
  • Homo universalis als opvoedingsideaal
  • Snelle verspreiding door uitvinding boekdrukkunst
§ 3.1 Mentaliteitsverandering

Slide 5 - Tekstslide

Slide 6 - Tekstslide

Wat is geen oorzaak van het ontstaan van de Renaissance?
A
Rijke families gaven kunstenaars opdracht tot het maken van schilderijen
B
Ontdekkingsreizen
C
Gunstige ligging en handel met Midden-Oosten en Vlaamse steden
D
Verovering van Constantinopel door de Turken.

Slide 7 - Quizvraag

§ 5.1 De renaissance

§ 3.1 Kunst 
Middeleeuwen
  • Veel christelijke thema's
  • Collectief voorop
  • Memento mori (Gedenk te sterven)
  • 2D (verticaal)
Renaissance
  • Naast christelijke thema's ook wereldse thema's
  • Individu voorop
  • Carpe diem (pluk de dag)
  • 3D (horizontaal)
Mentaliteit

Slide 8 - Tekstslide

KA: Het begin van de Europese overzeese expansie

Slide 9 - Woordweb

3.2 Ontdekkingsreizen

Slide 10 - Tekstslide

K.A. Het begin van de Europese overzeese expansie

Slide 11 - Tekstslide

Ondanks de gevaren van verre reizen wilden de Europeanen toch deze expedities uitvoeren. Waarom?

Slide 12 - Open vraag

Oorzaken ontdekkingsreizen
  • Producten van de zijderoute worden steeds duurder vanwege de belastingen van de sultans + uiteenvallen Mongoolse Rijk
  • Piraten op de Middellandse Zee. 
  • Technische verbeteringen zeevaart: betere zeewaardige schepen en betere navigatie door bv kompas
  • Christelijke vorsten willen het christendom verspreiden.
  • Vorsten willen macht en rijkdom vergaren. 

Slide 13 - Tekstslide

KA: De protestantse reformatie die splitsing van de christelijke kerk in West-Europa tot gevolg had

Slide 14 - Woordweb

3.3 De Reformatie
De protestantse reformatie die splitsing van de christelijke kerk in West-Europa tot gevolg had

Slide 15 - Tekstslide

Oorzaken reformatie 
  • Misstanden binnen de RKK
Aflaathandel, corruptie, rijkdom
  • Humanisme --> Mens centraal
  • Uitvinding van de boekdrukkunst

Slide 16 - Tekstslide

Verschil Luther en Calvijn 
Calvijn                                                                      Luther
  • God heeft bij je geboorte bepaald of je naar de hemel gaat of niet

  • Je eert God het best door zo sober en zuinig mogelijk te leven

  • Wanneer een vorst slecht is voor zijn onderdanen mag deze worden afgezet 
  • Pas na je dood wordt bepaald of je naar de hemel gaat of niet

  • Minder streng op soberheid 

  • Een vorst is aangesteld door God, wie tegen hem in gaat gaat in tegen God

Slide 17 - Tekstslide

Welk kenmerkend aspect of onderdeel daaruit, hoort NIET bij de 16e eeuw?
A
Het begin van de Europese expansie
B
De hernieuwde oriëntatie op het erfgoed van de Klassieke Oudheid
C
Het conflict in de Nederlanden
D
De bijzondere plaats in staatkundig en economisch opzicht van de Nederlandse Republiek

Slide 18 - Quizvraag

Welk kenmerkend aspect of onderdeel daaruit, hoort NIET bij de 16e eeuw?
A
Het veranderende mens- en wereldbeeld van de Renaissance
B
het begin van een nieuwe wetenschappelijke belangstelling
C
De wetenschappelijke revolutie
D
De protestantse reformatie en splitsing van de christelijke kerk

Slide 19 - Quizvraag

Rooms-katholiek
Protestantisme
Lutheranisme
Heiligenverering
Paus hoofd vd kerk
Zeven sacramenten
Calvinisme
Bijbel staat centraal
Geestelijken mogen niet trouwen
Tegen aflaat handel

Slide 20 - Sleepvraag

Ontdekkingsreizen
Renaissance
Reformatie
Luther
Klassieke erfgoed
Europese expansie
Conquistadores
Cartografie
Cuius regio, eius religio
carpe diem
uomo universale
Aflaathandel

Slide 21 - Sleepvraag

Historische vaardigheid: REPRESENTATIVITEIT
Bij de beoordeling van de representativiteit van een bron, onderzoek je of de bron geen uitzondering is.Als een bron algemeen geldend is, dan is deze representatief.
Als de bron de uitzondering beschrijft, dan is deze niet representatief. Bij de beoordeling van de representativiteit van een bron ga je in op:
  • de vraag over hoeveel informatie een maker kon beschikken
  • de vraag hoe algemeen geldig de inhoud van de bron is

Zie ook blz 8 HB

Slide 22 - Tekstslide

Lees de bron. a. Was de beschreven gebeurtenis representatief voor het optreden van de Spaanse conquistadores? b. Geef een argument voor de betrouwbaarheid van de bron.

Slide 23 - Open vraag