Module-inzicht: Je kunt je geheugen trainen.
Lesinzicht: Je kunt beter worden in rijtjes onthouden.
Benodigdheden:
- één leeg blaadje per leerling of de notities achterin het boek.
- werkblad 'Loci-methode' voor elke leerling
Extra informatie:
Deze les gaat over een geheugentechniek die de Loci-methode of het geheugenpaleis wordt genoemd. Deze methode werd door de Grieken al gebruikt om toespraken te onthouden en wordt vandaag de dag gebruikt door deelnemers van geheugenkampioenschappen om ongelofelijke geheugenprestaties neer te zetten. Voor extra informatie kun je het boek van geheugenkampioen Joshua Foer lezen: Het Geheugenpaleis. Wij hebben veel hierover geleerd van Boris Konrad, vriend van Remind en wereldrecordhouder in een van de geheugendisciplines. Meer over hem vind je via zijn Wikipedia-pagina.
Hoe ging het uitvoeren van je experiment?
Vertel dat het doel van 'De Terugblik' is om te reflecteren op de uitvoering van het experiment. Je leert nadenken over hoe het is gegaan, wat je ervan hebt geleerd en of je er verder mee wilt oefenen.
Vertel dat er geen goede of fouten antwoorden zijn en dat leerlingen ook hun klasgenoten kunnen helpen en inspireren door te delen wat zij van hun experiment hebben geleerd.
Extra informatie
Door consequent te reflecteren, wordt het voor leerlingen een gewoonte en ontstaat er een cultuur waarin het delen van je leeraanpak normaal is. Doe dit dus altijd nadat de leerlingen een experiment hebben uitgevoerd.
Hoe ging het uitvoeren van je experiment?
Geen boek? Bespreek dan klassikaal met enkele leerlingen hoe het experiment is gegaan en waarom zij voor een bepaalde smiley hebben gekozen.
Laat de leerlingen antwoord geven op de vraag via lessonup.app
Na deze les
Ben je beter geworden in het onthouden
van rijtjes op volgorde.
Lees de slide voor.
Leerdoelen:
De leerling weet hoe de lichaamsloci-methode werkt.
De leerling kan een lichaamsloci gebruiken om rijtjes op volgorde te onthouden.
Hoe pak je het nu aan?
Vertel dat jullie 'De Check' gaan doen.
Vertel dat de leerlingen door middel van De Check erachter komen hoe zij iets nu aanpakken of hoe zij nu ergens over denken.
Vertel dat De Check een vraag of opdracht is en dat er geen goede of foute antwoorden zijn.
Extra informatie
De Check is er om te ontdekken welke strategieën of technieken de leerlingen nu gebruiken of hoe zij ergens nu over denken. Ook kan het de leerlingen inzicht geven in hoe effectief hun huidige strategie is.
Jouw aanpak
We gaan onderzoeken wat jullie nu doen om
rijtjes te onthouden. Zometeen verschijnen er één voor één woorden. Probeer deze woorden in je hoofd in de juiste volgorde te onthouden.
Lees de slide voor.
Zorg ervoor dat de leerlingen vast pen en papier klaar hebben liggen.
Als het helemaal stil is, start je het filmpje op de volgende slide.
De leerlingen moeten de woorden in de juiste volgorde onthouden. Ze mogen dus niet meeschrijven en doen het zelfstandig.
Speel het filmpje af.
Vertel dat de leerlingen moeten proberen om het rijtje te onthouden.
Schrijf de woorden op een blaadje in de juiste volgorde op
second
Zet de timer aan.
Laat de leerlingen de woorden in de juiste volgorde opschrijven. Ze mogen hierbij niet overleggen.
Als de leerlingen een boek hebben, kunnen ze het ook achterin bij de notities opschrijven.
Extra informatie:
Benoem hierbij dat het niet erg is als de leerlingen niet alles meer weten. Deze opdracht is enkel om erachter te komen hoe ze het onthouden van een volgorde normaal gesproken aanpakken. Het gaat er dus niet om hoeveel ze er nog weten.
Wat was de volgorde?
Zon
Curry
Verliefd
Grond
Chocola
Bier
Ring
WC
Muziek
Vraag bij elk nummer aan een leerling welk woord erbij hoort. Wanneer de leerling het antwoord heeft gegeven, kan je verder klikken om het antwoord in beeld te laten verschijnen.
Hoe heb je het onthouden aangepakt?
Vraag aan een aantal leerlingen om hun antwoord toe te lichten.
Vraag hoe deze aanpak voor hen werkte.
Dit is er allemaal mogelijk!
Vertel dat jullie nu verder gaan met 'Het Ervaren'.
Vertel dat de leerlingen tijdens 'Het Ervaren' erachter komen wat er allemaal bekend is uit de wetenschap over een thema en dat ze hiermee gaan oefenen om te ervaren hoe dit precies voor hen werkt.
Extra informatie
Tijdens het ervaren krijgen leerlingen wetenschappelijke theorie en slimme leertips uitgelegd waar ze vervolgens mee aan de slag gaan. Het doel is dat ze ontdekken hoe de aangeboden kennis, technieken en/of strategieën voor hen werken. Hierin is het belangrijk dat de leerlingen het zelf gaan ervaren. Alleen dan kunnen ze kiezen wat ze hier verder mee willen doen.
De Loci-methode
De Loci-methode is een manier om dingen op volgorde te onthouden. Je kunt hierbij je lichaam gebruiken, of een andere plek die je goed kent.
Lees de tekst op de slide voor.
Laten we het samen uitproberen!
Probeer je alles uit het verhaal zo goed mogelijk voor te stellen.
Lees de tekst op de slide voor.
Start het audiofragment door erop te klikken.
Extra informatie
De methode die hier gebruikt wordt, heet lichaamsloci. Hierbij visualiseer je onderdelen die je wilt onthouden op volgorde op plekken op je lichaam. Bijvoorbeeld een verhaal dat begint bij je tenen en eindigt bij je kruin.
Wat weet je nog?
Pak je werkblad erbij. Schrijf bij elk lichaamsdeel op wat er gebeurde.
Wat denk jij dat je hiermee hebt onthouden?
Laat de leerlingen zelfstandig de opdracht maken op het werkblad.
Vraag daarna of er leerlingen zijn die weten wat ze hiermee hebben onthouden.
Ons zonnestelsel
Je hebt hiermee de volgorde van de planeten
van het zonnestel onthouden! Kijken of het is gelukt?
Lees de slide voor.
Volgorde van de planeten
Zon
Mercurius
Venus
Aarde
Mars
Jupiter
Saturnus
Uranus
Neptunus
Vraag telkens of een leerling het volgende antwoord wil geven. Wanneer een leerling het goede antwoord heeft gegeven, kan je verder klikken om het antwoord in beeld te laten verschijnen.
Lichaamsloci
Je maakt een associatie tussen iets nieuws en iets wat je al kent, namelijk je lichaam. Daarnaast maak je er ook nog eens een beeld bij. Dit werkt heel goed voor je hersenen!
Lees de slide voor.
Waar zou je deze techniek nog meer op toe kunnen passen?
Laat de leerlingen de vraag beantwoorden.
Extra informatie
Enkele suggesties die je als docent zou kunnen doen (als de leerlingen hier niet al mee zijn gekomen).
Geschiedenis: het onthouden van jaartallen en gebeurtenissen in een bepaalde volgorde of het onthouden van belangrijke personen op volgorde.
Biologie: biologische processen in de juiste volgorde onthouden (volgorde spijsverteringsstelsel of fotosynthese).
Aardrijkskunde: Het onthouden van de juiste volgorde van de gesteentecyclus.
Wat ga je uitproberen?
Vertel dat 'Mijn Experiment' de laatste stap is van het proces van experimenteren met leren.
Benoem dat de leerlingen op de volgende slide een aantal voorbeelden te zien krijgen van hoe ze kunnen oefenen met datgene wat ze deze les geleerd hebben en hoe ze dit in de praktijk kunnen toepassen. Ze hebben immers geleerd dat ze ergens pas beter in worden als ze er vaker mee oefenen.
Extra informatie:
'Mijn Experiment' is de laatste stap van het proces. Bij de check is de huidige aanpak duidelijk geworden. Bij het ervaren zijn ze aan de slag gegaan met een andere manier van leren. Nu is het tijd voor de leerlingen om te bedenken wat ze hiervan mee willen nemen om uit te proberen, verder mee te oefenen of een nieuwe, waardevolle gewoonte van te maken. Het helpt om dit plannetje zo concreet mogelijk te maken. Dat zorgt ervoor dat het makkelijker wordt om het experiment ook daadwerkelijk uit te voeren.
Zo kun je oefenen met 'De Loci-methode'
Ik ga de vervoeging van een werkwoordrijtje onthouden door de uitgangen te koppelen aan plekken op mijn lichaam.
Ik ga de gebeurtenissen van een tijdlijn van geschiedenis onthouden aan de hand van de loci-methode.
Ik ga een ander rijtje dat ik moet leren op volgorde onthouden door de loci-methode op mijn lichaam te gebruiken.
Dit zijn voorbeelden van experimenten uit de les 'De Loci-methode op je lichaam'.
Lees de slide voor en laat de leerlingen iets kiezen of zelf een experiment bedenken.
Extra informatie:
Het helpt bij experimenteren om het plannetje zo concreet mogelijk te maken. Wij geven per les steeds voorbeelden van passende experimenten, maar het is belangrijk dat leerlingen ook de ruimte voelen om zelf iets te kiezen, mits het concreet is en makkelijk uit te voeren.
Pak je boek erbij!
Ga naar 'Mijn Experiment' en kies een level.
Kiezen uit één van de voorbeelden? Level 1
Zelf bedenken en nog wat hulp nodig? Level 2
Helemaal zelf bedenken? Level 3
Geen boek? Sla deze slide dan over en laat de leerlingen hun experiment invullen op de volgende slide.
Gebruik je het Experimentenboek? Dan zijn er geen levels.
Lees de slide voor.
Laat de leerlingen kiezen op welk level zij willen experimenteren.
Voor inspiratie kunnen zij kijken bij 'Wat kan ik hiermee?!'
Benoem dat het belangrijk is om het experiment zo concreet mogelijk te maken.
Zorg ervoor dat de leerlingen iets hebben bedacht waardoor ze het niet gaan vergeten.
Extra informatie:
De leerlingen kunnen op verschillende levels experimenteren:
Level 1: De leerling weet nog niet zo goed waar hij/zij mee wilt experimenteren en vindt het lastig om dit concreet te maken. Hij/zij kan dan één van de voorbeelden uit het boek kiezen en de vragen onderaan de pagina invullen.
Level 2: De leerling kan en wilt zelf bepalen waar hij/zij mee gaat experimenteren, maar heeft nog wel wat hulp nodig om het concreet te maken.
Level 3: De leerling kan en wilt zelf bepalen waar hij/zij mee gaat experimenteren en kan dit ook heel concreet maken. Eventueel kan hij/zij de checklist nog gebruiken.
Wat wordt jouw experiment? Kies een van de voorbeelden of bedenk zelf een experiment
Deze vraag kun je laten invullen door de leerlingen als je een duidelijk overzicht wilt van wie met welk experiment aan de slag gaat.
Door in het linkermenu op het 'oogje' naast de slide te klikken, wordt deze slide ook zichtbaar in je les (anders wordt de slide automatisch overgeslagen).
Benoem dat het belangrijk is om het zo concreet mogelijk te maken.
Vraag een aantal leerlingen of ze hun experiment willen toelichten.
Wanneer een experiment nog niet zo concreet is, kan je er op doorvragen. ("Wat ga je precies doen?", "Wanneer ga je het doen?", "Wat is de eerste stap?").
Wat vond je van deze les?
Laat leerlingen de vraag beantwoorden.
Extra informatie
Als je de les aan 'Mijn lessen' hebt toegevoegd en de les hebt gegeven, kan je achteraf bij 'rapportages' de antwoorden van de leerlingen op een later moment nog inzien.
Sluit de les af.