Koolstofchemie havo 3

Naamgeving koolstofchemie deel 1

1 / 22
volgende
Slide 1: Slide
newEditorScheikundeMiddelbare schoolhavoLeerjaar 3

In deze les zitten 22 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Naamgeving koolstofchemie deel 1

Naamgeving koolstofchemie

Stappenplan:

  1. Zoek en benoem de langste aaneengesloten koolstofketen. Dit is de stamnaam (hoofdketen).

  2. Zoek en benoem de zijgroepen. 

  3. Geef de zijgroepen plaatsnummers (tel vanaf kant met laagste plaatsnummer) en geef telwoorden (hoe vaak komt dezelfde groep voor).

Stamnaam

Een molecuul heeft altijd een hoofdketen.
Dit is de langst mogelijke rij koolstofatomen.

Het aantal koolstofatomen en de soort bindingen
bepaalt de stamnaam van het molecuul.

Alkanen

  • Naam = stam + aan (Polaris: tabel 2.15)

  • Algemene formule: CnH2n+2

  • Koolstofketen met alleen enkele bindingen tussen C-atomen.

  • Voorbeeld: methaan (meth = 1C, aan = enkele bindingen).

Geef de naam van het molecuul.

A

Ethaan

B

Propaan

C

Butaan

D

Pentaan

Zijgroepen

  • In de hoofdketen van een koolwaterstof zitten alleen koolstofatomen en waterstofatomen.

  • Deze koolstofatomen moeten achter elkaar zitten, anders zijn ze geen onderdeel van de hoofdketen.

  • Alles dat niet in de hoofdketen zit is een zijgroep.

  • We bekijken alleen alkylgroepen
    (alcoholen, amines, halogenen en carbonzuren komen volgende paragraaf bod)

Alkylgroepen

  • Een koolstofketen als zijgroep noem je een alkylgroep.

  • Aantal C van zijgroep krijgt zelfde stamnaam als in hoofdketen, en eindigt op -yl.

  • Alkylgroep komt voor de naam van de hoofdketen.

  • Voorbeeld: (2-)methylbutaan.

  • In dit geval kun je het cijfer 2 weglaten, omdat de 

methylgroep alleen op C2 kan zitten.

Meerdere dezelfde alkylgroepen

  • Bij meerdere dezelfde alkylgroepen gebruik je telwoorden (di, tri etc.).

  • Elke zijgroep krijgt een eigen nummer.

  • Voorbeeld: 2,3-dimethylpentaan.

Meerdere verschillende alkylgroepen

  • Bij verschillende zijgroepen geef je de namen van de zijgroepen op alfabetische volgorde (negeer hierbij telwoorden).

  • Elke zijgroep krijgt een eigen nummer.

  • Voorbeeld: 3-ethyl-2-methylpentaan.

Meerdere vertakking in het molecuul?

we gebruiken di-, tri-, etc om meer dan één vertakking aan te geven.

de locaties moeten steeds worden aangegeven.

  1. tel aantal C in de langste keten: 4 dus but-

  2. dubbele binding: nee: butaan

  3. vertakking? ja twee keer een methyl, dus dimethyl

  4. op welke lokatie? 2e en 3e C

  5. naam is: 2,3-dimethylbutaan

Naamgeving koolstofchemie (herh.)

Stappenplan:

  1. Zoek en benoem de langste aaneengesloten koolstofketen. Dit is de stamnaam (hoofdketen).

  2. Zoek en benoem de zijgroepen. 

  3. Geef de zijgroepen plaatsnummers (tel vanaf kant met laagste plaatsnummer) en geef telwoorden (hoe vaak komt dezelfde groep voor)

"Ma En Pa Blowen Perfecte Hasj, Hun Ouders Nemen Drop."


Geef de naam van deze structuurformule

  1. stam = langste koolstofketen = 9 C atomen lang (non-)

  2. 2x ethyl = diethyl, 3x methyl = trimethyl

  3. locaties, hou laagste nummering aan

  4. 3,3-5,6,7 < 3,4-5,7,7

  5. dan op alfabetische volgorde zetten: 3,7-diethyl-3,5,6-trimethylnonaan 


1

2

3

4

5

6

7

8

9

Hoe geef ik aan deze stof een naam?

Vertakking in het molecuul?

  1. tel aantal C in de langste keten: 4 dus but-

  2. dubbele binding: nee: butaan

  3. zijgroepen? ja, een vertakking met 1 C: methyl

  4. op welke locatie? 2e C

  5. naam is: 2-methylbutaan


De methylgroep kan alleen maar op het 2e C-atoom, dus gewoon methylbutaan

Hoe geef ik aan deze stof een naam?

Vertakking in het molecuul?

  1. tel aantal C in de langste keten: 5 dus pent-

  2. dubbele binding: nee: pentaan

  3. zijgroepen? ja, een vertakking met 1 C: methyl

  4. op welke locatie? 2e C

  5. naam is: 2-methylpentaan



Geef de naam van het molecuul.

Geef de juiste systematische naam

Isomeren

  • Isomeren hebben dezelfde molecuulformule,
    maar een andere structuurformule.

  • Verschillende structuurformule = andere stofeigenschappen.

  • Niet verwarren met isotopen!

  • Vb: butaan en methylpropaan (C4H10).

Teken 3 isomeren van C5H10.