Naamgeving koolstofchemie deel 1
Naamgeving koolstofchemie deel 1
Naamgeving koolstofchemie
Stappenplan:
Zoek en benoem de langste aaneengesloten koolstofketen. Dit is de stamnaam (hoofdketen).
Zoek en benoem de zijgroepen.
Geef de zijgroepen plaatsnummers (tel vanaf kant met laagste plaatsnummer) en geef telwoorden (hoe vaak komt dezelfde groep voor).
Stamnaam
Een molecuul heeft altijd een hoofdketen.
Dit is de langst mogelijke rij koolstofatomen.
Het aantal koolstofatomen en de soort bindingen
bepaalt de stamnaam van het molecuul.
Alkanen
Naam = stam + aan (Polaris: tabel 2.15)
Algemene formule: CnH2n+2
Koolstofketen met alleen enkele bindingen tussen C-atomen.
Voorbeeld: methaan (meth = 1C, aan = enkele bindingen).
Geef de naam van het molecuul.
Ethaan
Propaan
Butaan
Pentaan
Zijgroepen
In de hoofdketen van een koolwaterstof zitten alleen koolstofatomen en waterstofatomen.
Deze koolstofatomen moeten achter elkaar zitten, anders zijn ze geen onderdeel van de hoofdketen.
Alles dat niet in de hoofdketen zit is een zijgroep.
We bekijken alleen alkylgroepen
(alcoholen, amines, halogenen en carbonzuren komen volgende paragraaf bod)
Alkylgroepen
Een koolstofketen als zijgroep noem je een alkylgroep.
Aantal C van zijgroep krijgt zelfde stamnaam als in hoofdketen, en eindigt op -yl.
Alkylgroep komt voor de naam van de hoofdketen.
Voorbeeld: (2-)methylbutaan.
In dit geval kun je het cijfer 2 weglaten, omdat de
methylgroep alleen op C2 kan zitten.
Meerdere dezelfde alkylgroepen
Bij meerdere dezelfde alkylgroepen gebruik je telwoorden (di, tri etc.).
Elke zijgroep krijgt een eigen nummer.
Voorbeeld: 2,3-dimethylpentaan.
Meerdere verschillende alkylgroepen
Bij verschillende zijgroepen geef je de namen van de zijgroepen op alfabetische volgorde (negeer hierbij telwoorden).
Elke zijgroep krijgt een eigen nummer.
Voorbeeld: 3-ethyl-2-methylpentaan.
Meerdere vertakking in het molecuul?
we gebruiken di-, tri-, etc om meer dan één vertakking aan te geven.
de locaties moeten steeds worden aangegeven.
tel aantal C in de langste keten: 4 dus but-
dubbele binding: nee: butaan
vertakking? ja twee keer een methyl, dus dimethyl
op welke lokatie? 2e en 3e C
naam is: 2,3-dimethylbutaan
Naamgeving koolstofchemie (herh.)
Stappenplan:
Zoek en benoem de langste aaneengesloten koolstofketen. Dit is de stamnaam (hoofdketen).
Zoek en benoem de zijgroepen.
Geef de zijgroepen plaatsnummers (tel vanaf kant met laagste plaatsnummer) en geef telwoorden (hoe vaak komt dezelfde groep voor)
"Ma En Pa Blowen Perfecte Hasj, Hun Ouders Nemen Drop."
Geef de naam van deze structuurformule
stam = langste koolstofketen = 9 C atomen lang (non-)
2x ethyl = diethyl, 3x methyl = trimethyl
locaties, hou laagste nummering aan
3,3-5,6,7 < 3,4-5,7,7
dan op alfabetische volgorde zetten: 3,7-diethyl-3,5,6-trimethylnonaan
1
2
3
4
5
6
7
8
9
Hoe geef ik aan deze stof een naam?
Vertakking in het molecuul?
tel aantal C in de langste keten: 4 dus but-
dubbele binding: nee: butaan
zijgroepen? ja, een vertakking met 1 C: methyl
op welke locatie? 2e C
naam is: 2-methylbutaan
De methylgroep kan alleen maar op het 2e C-atoom, dus gewoon methylbutaan
Hoe geef ik aan deze stof een naam?
Vertakking in het molecuul?
tel aantal C in de langste keten: 5 dus pent-
dubbele binding: nee: pentaan
zijgroepen? ja, een vertakking met 1 C: methyl
op welke locatie? 2e C
naam is: 2-methylpentaan
Geef de naam van het molecuul.
Geef de juiste systematische naam
Isomeren
Isomeren hebben dezelfde molecuulformule,
maar een andere structuurformule.
Verschillende structuurformule = andere stofeigenschappen.
Niet verwarren met isotopen!
Vb: butaan en methylpropaan (C4H10).
Teken 3 isomeren van C5H10.