Verdieping diergedrag les 2

• newEditor
• Dierverzorging
• MBO
• Studiejaar 2,3

Verdieping diergedrag, dierenwelzijn & ethiek les 2

Les 2

Begrippen binnen ethologie /ethiek/ welzijn

Wetgeving

Diergedrag

• Ethologie is een ander woord voor gedragsleer

• Wat is gedrag?

Alles wat een dier doet

Ook niets doen is gedrag...

Het doel van gedrag is om te overleven in hun omgeving

Er zijn verschillende soorten gedrag, welke ken jij nog?

Wat is er vanuit het dier nodig om gedrag te laten zien?

Wat zou er kunnen gebeuren als een dier een bepaald gedrag niet kan uitvoeren?

Dierenwelzijn

• Kwaliteit van leven zoals door het dier wordt ervaren.

• Natuurlijke behoeftes van het dier.

• Gedrag en gezondheid geven belangrijke signalen af over hoe het met het welzijn gesteld is.

• Goede voeding en huisvesting zijn basisvoorwaarden.

• Je hebt kennis over hoe het dier functioneert.

• Je moet eerst weten hoe het wel moet en dan pas zie je wat er mis gaat.

Dierenwelzijn is geen hype!

• Wordt steeds belangrijker

• Door vele meningen vaak moeilijk te onderscheiden van werkelijkheid.

• Geloofsovertuigingen, welvaart, omgeving, intonatie, maatschappelijke ontwikkelingen, wetgeving en je eigen gezondheid kunnen mening beïnvloeden

Opdracht welzijnsinspecteur

Voor deze opdracht kruip je in de rol van welzijnsinspecteur. Dit doe je in tweetallen. Zoek dus een collega- student met interesse in dezelfde diersoort als jij.

1. Neem ons dierverblijf in gedachten, kies één diersoort/diergroep uit.

Welke dieren verblijven er? Hoeveel dieren verblijven er? Hoe worden de dieren gehuisvest?

2. Denk nog eens aan de vijf vrijheden. Per vrijheid omschrijf je 5 zaken die jij belangrijk vindt voor het dier en waar jij het bedrijf op wilt toetsen. Deze ‘maatregelen’ noteer je in de tabel op de volgende pagina.

3. Vervolgens ja je nadenken hoe je school gaat beoordelen. Met andere woorden: wat wil je zien binnen het bedrijf om een score (0/1/2) te kunnen toekennen? Dit vul je ook in in de tabel.

Ethiek

• Wat vinden wij van het welzijn en wat is acceptabel wat de mens met de dieren mogen doen?

• Ethiek gaat niet altijd alleen maar over kennis en feiten maar juist om respect en gezond verstand.

• Welzijn moet altijd gewaarborgd zijn aan

de hand van de 4 onderwerpen:

Gezondheid

Gedrag

Huisvesting

Voeding

Intrinsieke waarde

• Eigen waarde van het dier

• Volgens de wet is een dier geen ding maar een levend wezen met eigen gevoelens en behoeftes.

• Geen enkel dier is gelijk in uiterlijk, gedrag en behoeftes.

• Ongeacht de nut en functie van een dier, blijft het dier een individu.

Maatschappelijke ontwikkelingen

• Gelijkenis tussen dieren en mensen

  • Wij zijn tenslotte ook maar een dier

• Emoties en eigenschappen krijgen steeds meer waarde

• Het aantal gehouden dieren door particulieren zal toenemen

• Dierentuinen en circussen hechten steeds meer waarde aan dierenwelzijn en richten de huisvesting en verzorging daarop in.

• Veehouders gaan diervriendelijker produceren

  • Mede omdat de consument meer wil betalen voor goede producten

• Proefdiersector is meer betrokken bij de 3 V’s

  • Vervanging, vermindering, verfijning

Opdracht: Gedrag en welzijn in de praktijk

Er volgend in de volgende dia's 3 situaties, waarbij jullie deze in groepjes lezen en antwoord geven op de vraag die eronder staat aangegeven.

Situatie 1 – De hond: Een hond zit tijdens een drukke verjaardag voortdurend onder de tafel. Hij likt regelmatig zijn lippen, gaapt veel en draait zijn hoofd weg wanneer mensen hem willen aaien.

Welk gedrag zou je bij dit dier kunnen verwachten?

Situatie 2– Het paard: Een paard staat het grootste deel van de dag alleen op stal. Het krijgt voldoende voer en water, maar komt weinig buiten en heeft weinig contact met andere paarden. De eigenaar traint het dier om de dag onder het zadel.

Welke behoeften van het dier worden wel vervuld?

Situatie 3 – De kippen: Een groep kippen heeft voldoende voer en water. Ze kunnen buiten lopen, maar er zijn geen plekken om te scharrelen, stofbaden of zich terug te trekken.

Wat zou jij als dierverzorger/paraveterinair adviseren aan de eigenaar?

Uitgangspunten

De 5 vrijheden van Brambell

Dierenwelzijn VS dierenethiek.

• Blijf jezelf vragen stellen om 3 dimensionaal beeld te krijgen van de situatie en wat daarin beter kan/moet.

  • Accepteren we dat er niet aan belangrijke behoeftes van het dier wordt voldaan?

  • Is dit menselijk handelen te opzichte van het dier goed of fout?

  • Kennis en feiten speken daarbij een rol, maar zijn daarbij niet doorslaggevend?

  • Hoe ver mag je gaan om dieren te vermenselijken?

  • Wat als dierenleed geen dierenleed is, maar vinden wij het gewoon zielig?

  • Je kan niet alles redden, survival of the fittest?

  • Veroorzaken activisten juist dierenwelzijn of dierenleed?

  • Etc.

Biologie van het dier

• Natuurlijke selectie

• Bouw en functie van een dier binnen de ecosystemen

• Individuele variatie

• Domesticeren kan gedrag en behoeften veranderen

Interactie met de omgeving

• Zintuigen

• Communicatie

  • Verbaal VS Non-vernaal

  • Diersoort specifiek VS verschillende diersoorten

• Leren

  • Aangeboren gedrag

  • Aangeleerd gedrag

  • Geschoold gedrag

  • Stereotiep gedrag

• Emoties

Stress

• Verschil tussen accuut en chronisch

• Voorkomen beter dan genezen

• Geen stress??? -> verveling???

• Voorspelbaarheid en beheersbaarheid

  • Als het dier weet wat er gaat komen kan

de stress beheersbaar zijn.

Beoordelen van dierenwelzijn

• Goede gezondheid

• Normaal gedrag

• Goede voeding

• Goede huisvesting

Wet dieren

• Wet dieren – alle regels over omgang met dieren

• Uitgangspunt; ieder dier heeft een eigen waarde en dieren zijn wezens met eigen gevoelens.

• De Wet dieren is voor bescherming van zowel dier als mens, maar ook het milieu.

• Controle door de NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit)

Dierenwelzijn video-opdracht

• Twee video’s van NVWA: Nederlandse voedsel- en warenautoriteit

• Toezicht op voedsel, dierenwelzijn en toezicht op natuur.

Wat ga je doen?

• Tijdens deze opdracht gaan we klassikaal 2 video’s bekijken die te maken hebben met dierenwelzijn. Je leest eerst de vragen door, zodat je weet waarop je moet letten.

Met wie?

• De vragen maak je alleen en daarna ga je in een groepje overleggen.

Hoe?

We bekijken een video, maken daarna de vragen en bespreken deze. Daarna volgt de volgende video.