BS 2 Populaties
BS 2 Populaties
Leerdoelen
Je kunt binnen een ecosysteem vormen van concurrentie en van coöperatie onderscheiden.
Je kunt de verschillen tussen mutualisme, commensalisme en parasitisme onderscheiden.
Je kunt de dynamiek en het evenwicht in een ecosysteem beschrijven.
Concurrentie binnen populaties
Populatie = groep van individuen van dezelfde soort die in hetzelfde gebied leven.
Concurrentie
Voedsel ->
Voortplanting -> gelimiteerde factoren
Licht en ruimte ->
Concurrentie kan leiden tot natuurlijke selectie
Niche = de rol die een soort speelt in het geheel van relaties in een ecosysteem
Twee organismen kunnen nooit exact dezelfde niche hebben
Concurrentie tussen populaties
Minder concurrentie tussen populaties
Coöperatie (samenwerking)
Symbiose = het langdurig samenwerken van organismen van verschillende soorten
Mutualisme (+/+)
Commensalisme (+/0)
Parasitisme (+/-)
Mutualisme (+/+)
= beide soorten hebben een voordeel bij het samenleven.
Bij & bloem Bladluis & mier Poetsvis & schildpad
Commensalisme (+/0)
= Een soort heeft een voordeel en de andere soort heeft er geen last van (geen voor- of nadelen).
Koereiger & vee Walvis & zeepokken Anemoon & zeeanemoon
Parasitisme (+/-)
= Een soort heeft een voordeel en de andere soort heeft een nadeel.
Teek & gastheer Mug & gastheer Rondworm & gastheer
Dynamiek van een populatie
Populatiegrootte = het totaal aantal individuen van een soort in een bepaald gebied.
Populatiedichtheid = het gemiddeld aantal individuen van een soort per oppervlakte- of volume-eenheid.
Belangrijk voor kans op overleven en kans voor nakomelingen
Verspreidingspatronen
Dichtheids(on)afhankelijke factoren
Dichtheidsafhankelijk: voedselrelaties, parasitisme, ziekte & concurrentie (biotische factoren)
Negatieve terugkoppeling = als populatiedichtheid groter wordt, krijgen de factoren die een afname veroorzaken meer invloed.
Dichtheidsonafhankelijk: strenge winter, sneeuw, overstroming & bosbranden (abiotische factoren)
Populatie groei of afname
Groei
Geboorte
Immigratie
Afname
Sterfte
Emigratie
Draagkracht & J- & S-groeicurve
Draagkracht = de maximale populatiegrootte van verschillende populaties de over langere tijd in dat ecosysteem kunnen worden gehandhaafd.
J-curve
Voldoende voedsel aanwezig, geen natuurlijke vijand
Komt niet vaak voor
S-curve
Voldoende voedsel aanwezig, wel natuurlijke vijand
Schommelt rondom draagkracht
Video's
platte oesters
<iframe src="https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15623450" width="600" height="338" frameborder="0" allow="encrypted-media; geolocation" allowfullscreen=""></iframe>
rode amerikaanse rivierkreeft
<iframe src="https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15267947" width="600" height="338" frameborder="0" allow="encrypted-media; geolocation" allowfullscreen=""></iframe>
samenleven met natuur
<iframe src="https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16825187" width="600" height="338" frameborder="0" allow="encrypted-media; geolocation" allowfullscreen=""></iframe>