2. Creatief verzet

Onze koloniale erfenis
Creatief verzet en het koloniaal verleden
1 / 12
volgende
Slide 1: Tekstslide
GeschiedenisMiddelbare schoolvmbo t, mavo, havo, vwoLeerjaar 1-3

In deze les zitten 12 slides, met interactieve quizzen, tekstslides en 2 videos.

time-iconLesduur is: 30 min

Introductie

Het koloniale verleden heeft de wereld van nu gevormd. Wat merk jij vandaag nog van het koloniale verleden? Deze lessen zijn ontwikkeld door Wereldmuseum Amsterdam en Fawaka Wereldburgerschap ter gelegenheid van de tentoonstelling Onze koloniale erfenis in Wereldmuseum Amsterdam. Op www.amsterdam.wereldmuseum.nl/nl/onderwijs en www.fawakawereldburgerschap.nl vind je ons gehele onderwijsaanbod.

Onderdelen in deze les

Onze koloniale erfenis
Creatief verzet en het koloniaal verleden

Slide 1 - Tekstslide

Beeldmateriaal: Made Bayak, Sanghyang the secret of Pertiwi dance, Indonesië, Bali (2017)

Dit kunstwerk is te zien in de tentoonstelling Onze koloniale erfenis in Wereldmuseum Amsterdam. 
Doen
Lezen
Praten
Kijken
Aan het eind van deze les:
 
... weet je wat verschillende vormen van creatief verzet kan zijn. 
Leerdoel en symbolen

Slide 2 - Tekstslide

Bespreek met de leerlingen de symbolen en het doel van de les. 

Waar denk jij aan bij
 creatief verzet?

Slide 3 - Woordweb

Doe: laat de leerlingen antwoord geven op de vraag in het woordweb: Waar denk je aan bij creatief verzet. Bespreek de antwoorden met de leerlingen.
Vertel: met het woord creatief verzet wil het museum uiten hoe je met kunst (in de breedste zin van het woord) in actie kan komen en een boodschap kan overdragen. Dit kan gedaan worden door iedereen. Je hoeft hier niet perse een kunstenaar voor te zijn. 
Verschillende vormen van verzet uit Suriname
Literatuur 
Winti (geloof)
Muziek  
Angisa (kleding)

Slide 4 - Sleepvraag

Doe: Laat de leerlingen de juiste woorden naar de afbeeldingen slepen.
Bespreek de antwoorden: 
Afbeelding 1: Banjo het juiste antwoord is: muziekinstrument. 
Afbeelding 2: Het boek: Wij slaven van Suriname geschreven door Anton de Kom. Het antwoord hierbij is literatuur. 
Afbeelding 3: Angisa het juiste antwoord is kleding. 
Afbeelding 4: Dit is een magische bezem die winti-priesters gebruiken. Het juiste antwoord is geloof. 

Deze vier afbeeldingen zijn allemaal voorbeelden van creatief verzet. In de komende slides onderzoeken we samen de twee afbeeldingen van muziek en angisa. 

Angisa

Slide 5 - Tekstslide

Doe: laat de leerlingen de vraag in het woordweb beantwoorden en bespreek vervolgens de antwoorden. 
Doe: in de volgende video die op de volgende slide klaar staat zal meer worden ingegaan op diverse soorten muziek en hoe dit verbonden is met de slavernijgeschiedenis. 

Slide 6 - Video

Bekijk samen met de leerlingen deze video. Na afloop van de video wordt de vraag gesteld: Waarom is de angisa een vorm van verzet? Eventueel kan je de vraag al met de leerlingen bespreken. 

Waarom is de angisa een vorm van verzet? 

Slide 7 - Open vraag

Doe: Bespreek met de leerlingen de video en laat de leerlingen antwoord geven op de vraag. 
Ritme

Slide 8 - Tekstslide

Vertel: muziek en dans waren manieren om tradities levend te houden, om een gemeenschap te creëren en om je te verbinden met je geloof. Ze waren uitingen van vrijheid en vreugde, ondanks de verschrikkelijke omstandigheden. 
Dit is de oudste banjo die bekend is van het Amerikaanse continent. Dit soort (muziek)instrumenten komen waarschijnlijk uit Afrika.
Tot slaafgemaakte Afrikanen namen kennis en de ritmes mee naar Amerika. Omdat trommels verboden waren op de plantages werden dit soort instrumenten gemaakt. Met de apinti drum konden bepaalde codes worden doorgegeven waardoor tot slaafgemaakten mensen gezamenlijk in opstand konden komen.  
Wat denk jij dat rap met
slavernij te maken heeft?

Slide 9 - Woordweb

Doe: laat de leerlingen de vraag in het woordweb beantwoorden en bespreek vervolgens de antwoorden.
Doe: in de volgende video op de volgende slide gaat over diverse soorten muziek en hoe die verbonden zijn met de slavernijgeschiedenis.
Achtergrondinformatie (rapmuziek):
De oorsprong van rap ligt onder andere in de voordrachten van de Afrikaanse troubadours en de baptistische kerkvoorgangers in de Verenigde Staten. In rap zitten ook elementen uit de country blues, de beatpoets van de jaren 1950 en de Jamaicaanse DJ’s en MC’s, die op kunstige wijze in rijm de artiesten aankondigden. De bekendste groep van rappers vóór de komst van de hiphop zijn de Last Poets die in 1969 werden opgericht. Vanaf 1979 is de rap onlosmakelijk verbonden met de hiphop.
Het merendeel van de rap was luchtig, maar later werd het genre serieuzer met het aankaarten van sociale misstanden in de teksten. Run D.M.C. deed dit met nummers als ‘It’s Like That’ en ‘Hard Times’ in 1983.
De muziek in rap is niet slechts een begeleiding bij de tekst. De vocale en instrumentale tracks hebben een dynamische relatie. De manier waarop een rapper zijn teksten declameert, wat flow wordt genoemd, de ritmische patronen en het gebruikte rijmschema bepalen hoe de muziek zal klinken.

Slide 10 - Video

Bekijk: deze video op Youtube. 
Vertel: muziekstijlen vermengen voortdurend en passen zich steeds aan. Afrikaanse muziekritmes en klanken reisden in de tijd van de slavernij naar met name Noord- en Zuid-Amerika. Hier ontstonden nieuwe muziekstijlen, waaronder blues en jazz. Met de opkomst van vinyl kwamen deze genres weer in Afrika terecht en inspireerden daar tot stromingen als highlife en jùjú. Tegenwoordig zorgen de nieuwe media er voor dat muziek onbeperkt op en neer kan reizen en overal tot inspiratie kan dienen.

timer
1:00
Wat vond je van deze les? Schrijf zoveel mogelijk op. 

Slide 11 - Open vraag

Doe: post-it opdracht. Zet de timer aan op 1 minuut en laat de leerlingen zoveel mogelijk op schrijven wat zij in deze les hebben geleerd. 
Wat vonden zij ervan? Welke vragen hebben ze nog? Wat hebben zij geleerd of zouden ze nog willen weten.
Bespreek met elkaar deze les.

Over dit thema zijn nog twee extra lessen gemaakt. In eerste les kom je meer te weten over verzet en het kolonialisme. En de volgende les is een creatieve opdracht. 
WE ZIEN JULLIE GRAAG IN HET MUSEUM

Slide 12 - Tekstslide

Ben je opzoek naar meer lesmateriaal?
Bekijk de pagina's: lesmateriaal voor in de klas of de wereldactiviteiten.
Wil je een bezoek brengen aan de tentoonstelling Onze koloniale erfenis.
Neem dan contact op met: educatie-amsterdam@wereldmuseum.nl
Voor overige vragen neem dan contact op met Wereldmuseum Amsterdam.