Boek 9 GL.pptx
Boek 9
grondstoffen
Onderdelen in deze les
Boek 9
grondstoffen
Blok 1
Energie en grondstoffen
Wat gaan we deze les doen?
Opstart
Hoe gaat dit hoofdstuk er uit zien?
Wat gaan we vandaag leren?
Uitleg
Leerdoelen check
Aan de slag
Afsluiten
Dit hoofdstuk
Blok 1 en 2
Nakijken en leerdoelopdracht
Blok 3 en 4
Nakijken en leerdoelopdracht
Vorige toets bespreken
Leren
Toets als afsluiting van het boek.
Lesdoelen
Ik leer:
4 verschillende energiebronnen benoemen en in de juiste volgorde van vroeger naar nu zetten.
uitleggen waarom Engeland een voorsprong had bij de industrialisatie.
De start van de industriële revolutie uitleggen.
Klassikaal lezen
Hout, turf en steenkool, blz 10.
Wat is fossiele brandstof ?
Brandstof dat lang geleden is gevromd uit planten- en/of dierenresten.
Aan de slag
Opdracht 3 en 4
Hier krijg je 8 min de tijd voor
Kijken we daarna klasikaal na
Klasikaal lezen
Veengebieden, blz. 12
Stoommachines, blz. 14
Aan de slag
Jullie gaan een woordweb maken over de “industriële revolutie”
Dit doe je alleen
Je krijgt hier 5 min de tijd voor
Herhalen lesdoelen
Ik weet nu:
4 verschillende energiebronnen benoemen en in de juiste volgorde van vroeger naar nu zetten.
uitleggen waarom Engeland een voorsprong had bij de industrialisatie.
De start van de industriële revolutie uitleggen.
Huiswerk
Boek 9 Blok 1
vragen 3 tot en met 8
Bk: 3,4,5,6,7
Ben je klaar met het huiswerk?
Dan ga je keuzemenu A,B en C vanaf bladzijde 24.
Daar ook mee klaar? Dan kom je aan mij vragen wat je kan doen.
Blok 1
Energie en grondstoffen
Wat gaan we doen?
Opstart
Terugblikken op de vorige les
Nieuwe leerdoelen benoemen
Teksten lezen
Aan de slag
Aflsluiten
Leerdoelen vorige keer
Je kan vier verschillende energiebronnen benoemen en in de juiste volgorde van vroeger naar nu zetten.
Je kan uitleggen waarom Engeland een voorsprong had bij de industrialisatie.
Je kan de start van de industriële revolutie uitleggen.
Leerdoelen deze les
Je kan uitleggen waarom Engeland een voorsprong had bij de industrialisatie.
Je kan aangeven hoe de industrialisatie in Nederland is verlopen.
Je kan aangeven waar de eerste fabriek met stoommachine in Nederland stond
Je kan twee nieuwe energie bronnen benoemen.
Je kan uitleggen wat een halffabricaat is.
Je kan uitleggen wat een bedrijfskolom is.
Klassikaal lezen
Engeland en de rest van de wereld, blz 16.
Dus de industriële revolutie begon in Engeland omdat:
Wetenschappers daar uitvindingen deden
Steenkool en ijzererts in de grond zat
Veel koloniën in andere delen van de wereld.
Wat is een kolonie ?
Veroverde landen , waar nieuwe producten vandaan werden gehaald.
Aan de slag
Opdracht 9 (Blz. 15) + 11
Hier krijg je 10min de tijd voor
Kijken we samen na
Klassikaal lezen, Blz. 18
Industrie in Nederland
https://www.youtube.com/watch?v=Y1xMRfTS8h4
Voor jezelf lezen
Nieuwe grondstoffen, blz 20
Goed lezen, ik ga hier vragen over stellen ;)
Wat zijn 2 nieuwe energie bronnen ?
Aardolie
Aardgas
Wat is een halffrabricaat ?
Een bewerkte grondstof die nog verder moet worden bewerkt tot eindproduct.
Ik weet nu
waarom Engeland een voorsprong had bij de industrialisatie.
hoe de industrialisatie in Nederland is verlopen.
waar de eerste fabriek met stoommachine in Nederland stond
twee nieuwe energie bronnen benoemen.
wat een halffabricaat is.
Aan de slag
Huiswerk:
GL: Vragen 9, 11, 12, 14 tot en met 18
BK: Vragen 9,11, 12, 15, 16, 18
Blok 1 uit boek 9.
Ben je klaar met het huiswerk?
Dan maak je vraag 13, 19, 20 en 21.
Daar ook mee klaar? ga je keuzemenu A,B en C vanaf bladzijde 24.
Daar ook mee klaar? Dan kom je aan mij vragen wat je kan doen.
Blok 2
Wat gaan we doen
Opstart
Leerdoelen bespreken
Teksten lezen
Aan de slag
Leerdoelen
Je kan aangeven wat een infrastructuur is.
Je kan aangeven hoe de ontwikkeling van spoorlijnen in Nederland is geweest.
Je kan benoemen wat in de 19e eeuw het belangrijkste vervoersmiddel is.
Je kan aangeven wat nationalisme is.
Je kan aangeven hoe koning Willem I het volk in Nederland trotser kan maken.
Je kan aangeven hoe de handel over zee in Nederland is ontwikkeld.
Je kan het verschil tussen massagoed en stukgoed uitleggen
Aan de slag
Blok 2 : 2 tot en met 12.Daarnaast maak je 18, 19, 20, 21 en 22. Overslaan 5, 6 en 7. (HW vrijdag)
Klaar? Dan maak je eerst vraag 17.
Dan maak je keuzemenu A, B, C.
Daar ook mee klaar? Dan maak je de online zelftoets van blok 1 en 2.
Blok 3
Arbeidsomstandigheden deel 1
Wat gaan we doen?
Opstart
Uitleg
Aan de slag
Afsluiten
Wat gaan we leren?
Je kan aan het einde van de les omschrijven hoe de situatie in Nederland in 1815 was.
Je kan aangeven hoe de armoede in 1815 er uit zag.
Je kan uitleggen wat het gevolg is van de vele armoede in de steden.
1815
Veel armoede
Armoede
Arbeiders verdiende te weinig.
Veel werkelozen en bedelaars
Vondelingen
Krotten en vochtige kelder woningen
Slechte oogsten duur eten beschimmeld voedsel eten.
Vervuild drinkwater + slecht voedsel ziekte en epidemieën.
Extra zwaar voor: invaliden, zieken en ouderen.
Vervuiling drinkwater
Het water in de grachten was ernstig vervuilt.
Dit wilde ze tegen gaan door:
Grachten die niet gebruikt werden voor de scheepvaart dempen
Goudsbloemgracht in 1857 Willemsstraat
Landbouwkoloniën
Johannes van den Bosch bedacht een manier om armoede te bestrijden.
Frederiksoord Drenthe boerderijtjes gebouwd.
Mannen en vrouwen aan het werk gezet betaald met koloniegeld
Dit konden ze besteden in de kolonie winkel.
Voor de kinderen schooltjes.
Strengen regels voor alcohol en naar de kerk gaan
Veenhuizen
Niet altijd vrijwillig
Bedelaars en criminelen gingen hierheen
Aan de slag
Je maakt:
Blok 3: 1 tot en met 7
In stilte, alleen en ja oortjes mogen in.
Blok 3
Arbeidsomstandigheden deel 2
Wat gaan we doen?
Opstart
Uitleg
Aan de slag
Afsluiten
Wat gaan we leren?
Je kan uitleggen waardoor aan het einde van de 19e eeuw de bevolking in Nederland gegroeid is.
Je kan aangeven waarom er een nieuwe grondwet kwam
Je kan uitleggen welke drie politieke stromingen er zijn.
Je kan uitleggen wat de sociale kwestie is.
Je kan uitleggen wat het kinderwetje van, van houten is.
Bevolkingsgroei (19e eeuw)
De leefomstandigheden verbeterden:
Riolering en waterleidingen werden aangelegd minder in aanraking met vuil en ziektekiemen.
Kunstmest en machines meer opbrengst in de landbouw
Stoomschepen brachten graan dus graan goedkoper.
Meer bekend over belang van hygiëne handen wassen voor en na bezoek van een patiënt bijvoorbeeld minder epidemieën.
Dit alles maakt een groei tussen de jaren 1850 tot 1900 van 3,1 miljoen mensen.
1813
De eerste grondwetswijziging!
Nederland wordt voortaan door een koning bestuurd
Dus Nederland is een koninkrijk.
Er was dus een koning nodig, maar Willem V was gevlucht naar
Engeland, hij was helaas ook gestorven.Maar geen zorgen zijn zoon Willem, werd koning Willem I.
1848
Nog een grondwet wijziging.
Koning Willem II was bang dat het koningshuis afgezet zou worden.
Dus stelde hij een commissie aan die naar het volk ging luisteren.
Onder leiding van Thorbecke kwam hier een grondwet wijziging uit.
De koning had minder macht.
Hij werd het staatshoofd.
Maar de minister de regeringsleider.
Politieke stromingen
Liberalen
Verzet tegen koning.
Volk meer vrijheid
Volk meer macht.
Kiesrecht voor rijke burgers
Socialisten
Komen op voor belangen arbeiders.
Verschillen tussen arm en rijk kleiner
Arbeiders beschermen tegen uitbuiting.
Confessionelen
Protestanten en katholieken
Geloof erg belangrijk
Wilde eigen scholen
Arbeidsomstandigheden (19e eeuw)
Vaak over gesproken in de tweede kamer.
Dit werd de sociale kwestie genoemd.
De sociale kwestie
Slechte werk omstandigheden
Slechte lonen
Kinderen moesten het vuile werk opknappen.
Kinderwetje van Van Houten
1874
Jonger dan twaalf jaar mochten niet in fabrieken werken.
Weinig controle hier op bleef dus doorgaan
Na klachten onderzoek in de pottenbakkersfabriek in Maastricht omstandigheden waren zeer slecht
Ze kunnen pottemennekesziekte loodvergiftiging, kromme benen, aantasting van de longen.
Sociale wetten
Kinderwetje was de eerste
Nu zijn er veel meer.
Werkgevers en werknemers moeten zich nu aan de arbo wet houden.
Aan de slag
Kader/ GL maken blok 3 vragen: 9, 12, 13, 15,16, 17, 18, 21 en 22.
Klaar? dan maak je de leerdoel opdracht van blok 1 en 2 af.
Ook daarmee klaar? Dan ga je online de zelftoets van blok 1 en 2 maken.
In stilte, alleen en oortjes mogen in.
Blok 4
Bevolking, landbouw en cultuur deel 1
Wat gaan we doen?
Opstart
Uitleg
Aan de slag
Afsluiten
Wat ga je leren?
Je kan aangeven dat men vroeger dacht dat er niet genoeg eten zou zijn voor de bevolking.
He kan uitleggen waarom in 1972 de bevolkingsgroei is verminderd.
Je kan aangeven welke veranderingen er in de landbouw hebben plaatsgevonden vanaf eind 19e eeuw tot het einde van de 20e eeuw.
Grenzen aan bevolkingsgroei
Heel lang weinig mensen op de wereld.
1800 Dominee Thomas Malthus > bang dat er geen voedsel zou zijn.
Niet alleen de bevolking groeide uiteindelijk snel, maar ook de welvaart.
Door meer welvaart groeit de bevolking nu minder snel dan in 1972.
Landbouw vroeger
Planten hebben voedingsstoffen nodig om te groeien.
Mest nodig.
Vroeger was dit niet altijd het geval. Dit is niet erg voor kleigebieden (vruchtbare grond) en moerassige veen gebieden (veeteelt).
In hogere delen van Nederland wel een probleem
Daardoor schapen overdag op de heide om , in de avond op stal grond vruchtbaar.
Schapen graasde te veel te kort gras op de heide zand waaide weg soms complete akkers of dorpen onder het zand.
Kortom: Boeren leven op zand grond erg zwaar.
Veranderingen in de landbouw
Kunstmest schapenmest en heide werden overbodig.
Hierdoor werd het overgebleven land door boeren verdeeld:
bomen planten
Nieuwe akkers
Schapen niet nodig voor hun wol
Houtwallen (hagen met struiken en bomen) werden vervangen door prikkeldraad of weggehaald gevolg groen verdwijnt uit de landschappen in het noorden.
Graan uit Amerika
Lezen toen en daar bladzijde 85
Genoeg te eten
Opnieuw een verandering na tweede wereldoorlog nooit meer een hongersnood.
Machines en specialisatie goed worden in een product dat veel oplevert.
Gevolg: aantal boerderijen nam af en boeren land versnippert land opnieuw ingedeeld.
Aan de slag
Blok 4:
Basis: 1, 3 , 4, 5, 6, 7, 9 en 11
Kader en GL: 1, 2, 5, 6, 10, 11, 13
Ben je klaar dan heb je de volgende opties:
Leerdoelopdracht afmaken
Online in mundo: zelftoets en differentiatie van blok 1, 2 en 3.
Online in mundo: afsluitnig eindsprint
Via teamskanaal quizlet oefenen.
In het boek keuzemenu A, B of C
Blok 4
Deel 2
Wat gaan we doen?
Opstart
Uitleg
Aan de slag
Afsluiten
Wat ga je leren?
Je kan uitleggen waarom de Nederlandse boeren geen ruimte hebben om uit te breiden.
Aan de slag
Kader/gl
Blok 1: 1 t/m 5, 6, 7, 9, 11, 13, 14, 15 en 18, 19 (d overslaan) t/m 22
Blok 2: 2 tot en met 10, 12, 13, 14, 15, 18, 19 en 20
Blok 3: 1 tot en met 7, 9, 12, 13, 15,16, 17, 18, 21 en 22
Blok 4: 1, 2, 5, 6, 10, 11, 13, 14, 15,16, 17, 18 en 20
.
Hoe?
In stilte en alleen.
Ben je klaar? Dan maak je de leerdoelopdracht van blok 1 en 2 af.
Wat kun je doen om te leren?
Online in mundo:
- Elk blok een zelftoets
- Bij afsluiting de eindsprint/ samenvattingsopdracht maken.
Quizlet gebruiken.
Op papier:
- teksten lezen in elk blok, hiervan de belangrijke stukjes opschrijven.
- begrippenlijst lezen en overnemen in eigen woorden.
- begrip kaartjes maken (flashcards)
- uitleg schrijven over onderwerpen op papier
Klascode lesson up
2E :qdfri
2B:ubgce
