Het mysterie van vingerafdrukken
Het mysterie van vingerafdrukken
Wat weet jij al over vingerafdrukken?
Leerdoel
Aan het einde van de les kun je uitleggen wat vingerafdrukken zijn, welke types er bestaan en waarom ze uniek zijn.
Geef een andere naam voor vingerafdruk
fingerprief
Dermatoglief
printfinger
triggerfinger
Zijn je vingerafdrukken uniek?
Ja
Nee
Answer C
Answer D
Identieke tweelingen hebben dezelfde vingerafdruk.
ja
nee
ja, alleen als ze eeneiige tweelingen zijn
Answer D
Zijn vingerafdrukken uniek?
Wat is een vingerafdruk?
Een vingerafdruk is het patroon van ribbels op je vingertoppen.
Deze ribbels helpen je te grijpen, geven gevoel en voorkomen uitglijden.
Het lijnenspel op iedere vinger is uniek en wordt daarom ingezet als identificatiemiddel bij forensisch onderzoek.
Hoe ontstaat je vingerafdruk?
Vingerafdrukken ontstaan rond week 10 tot 16 van de zwangerschap. Elk patroon is al voor je geboorte gevormd. Tegen de zesde maand zijn de unieke patronen volledig gevormd en blijven hetzelfde voor de rest van je leven.
Factoren: De unieke patronen worden bepaald door een combinatie van genetische factoren en omgevingsfactoren in de baarmoeder, zoals de druk van het vruchtwater, de bloeddruk, de groeisnelheid van de vingers en de foetale positie.
Uniek: Zelfs de vingerafdrukken van eeneiige tweelingen zijn verschillend, omdat de omgevingsfactoren tijdens de vorming in de baarmoeder net iets anders zijn.
Wat zijn de hoofdpatronen?
Er zijn drie hoofdtypen: lussen, wervels en bogen.
Die worden dan weer onderverdeeld.
Kijk goed naar je eigen vingertop: welk patroon zie jij?
Type 1: de lus
Lussen komen het meest voor (60%). De lijntjes buigen naar binnen en keren weer terug.
Type 2: de draaing
Type 3: de boog
Bogen zijn het simpelst. Het patroon loopt van links naar rechts. Ongeveer 10% van de mensen heeft bogen.
Zelf aan de slag!
Bekijk je eigen vingerafdruk met een vergrootglas. Teken je patroon en vergelijk met klasgenoten.
Maak een klasgrafiek
Tel samen welk patroon het meest voorkomt in de klas. Maak er een staafdiagram van op het bord.
Waarom zijn afdrukken uniek?
Het DNA bepaalt het basispatroon, maar toeval en omgeving zorgen voor de details. Daardoor is jouw afdruk altijd uniek.
Niet alleen mensen
Sommige dieren hebben ook vingerafdrukken. Koala's, chimpansees en gorilla’s gebruiken ze net als wij om te grijpen.
De vingerafdrukken van koala’s lijken zelfs zo erg op die van mensen, dat ze zelfs onder de microscoop amper te onderscheiden zijn.
Unieke patronen bij zebra’s
Zebra’s hebben geen vingerafdrukken, maar hun vacht heeft wel een uniek patroon dat onderzoekers kunnen herkennen.
Hoe vindt de politie afdrukken?
De politie gebruikt poeder om vingerafdrukken op te sporen. Het poeder blijft kleven aan vet en zweet op het oppervlak.
https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-sporenonderzoek-gedaan-de-dader-vinden-met-behulp-van-dna
Samenvatting
Je weet nu wat vingerafdrukken zijn, welke typen er bestaan en waarom ze uniek zijn. Ook weet je hoe ze ontstaan en wie ze gebruikt.
Reflectievraag
Waarom denk jij dat de politie liever vingerafdrukken onderzoekt dan bijvoorbeeld oogkleur?
Hoe heet de tekening of vorm die je ziet in een vingerafdruk?
patroon
schaduw
kleur
Answer D
Welke van deze is géén soort vingerafdrukpatroon?
draaing
krul
lus
boog
Op welke plaats vind je GEEN vingerafdruk?
duim
teen
oor
Answer D
Kun je je vingerafdrukken veranderen door heen je leven?
Ja, als je vaak vervelt bij het verbranden.
Nee, ze blijven heel je leven hetzelfde
Answer C
Answer D
Welk dier heeft vingerafdrukken die bijna niet te onderscheiden zijn van die van mensen?
koala
capibara
kat
Answer D
Hebben apen vingerafdrukken?
Ja, alle apen
neen
Enkel de mensapen
Answer D
Hebben alle dieren met vingers ook echte vingerafdrukken?
ja, uiteraard, elke vinger heeft een vingerafdruk
neen, niet alle dieren met vingers hebben een vingerafdruk.
Answer C
Answer D
Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.
Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.
Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.