Pak je laptop (en je pen/schrift) erbij en start deze op.
Ga naar www.lessonup.nl
Log in met de code die links onderin staat
Maak hierbij gebruik van je eigen naam.
Pak je laptop (en je pen/schrift) erbij en start deze op.
Ga naar www.lessonup.nl
Log in met de code die links onderin staat
Maak hierbij gebruik van je eigen naam.
Regeling
Het hormoonstelsel
agenda
Wat is het belangrijkste dat je hebt geleerd in de vorige les?
Leerdoelen
Basis
Je kunt in een afbeelding de belangrijkste hormoonklieren benoemen.
Je kunt de werking beschrijven van hormonen uit de eilandjes van Langerhans.
Je kunt de werking beschrijven van het hormoon uit de bijnieren.
Kader
Je kunt de bouw en functie van het hormoonstelsel beschrijven en je kunt in een afbeelding de belangrijkste hormoonklieren benoemen.
Je kunt de werking beschrijven van hormonen uit de hypofyse en uit de schildklier.
Je kunt de werking beschrijven van hormonen uit de eilandjes van Langerhans en uit de bijnieren.
4
De werking van hormonen
Hormoon = gemaakt door hormoonklier
Klier geeft hormoon af aan bloed
Via bloed --> rest van organen
Alleen orgaan dat gevoelig is voor bepaald hormoon reageert hierop
Onder anderen belangrijk voor: groei, ontwikkeling en voortplanting
In samenwerking met zenuwstelsel: aansturen werking organen
5
Verschillen in werking
6
Hormoonklieren
Anders gebouwd dan andere klieren
--> geen ‘afvoerbuis’
--> hierdoor direct afgeven aan bloed
7
Hoe ziet een hormoonklier eruit en hoe werkt deze?
Belangrijke hormoonklieren (BASIS)
Eierstokken/teelballen (geslachtshormonen)
--> secundaire geslachtskenmerken ontstaan
Eilandjes van Langerhans
De bijnieren
8
Hypofyse (KADER)
Onderkant hersenen, tussen de hersenhelften in
Produceert verschillende hormonen
Bv groeihormoon
Produceert hormonen die ANDERE hormoonklieren aansturen
9
10
Waar ligt de hypofyse? K
Wat doen de eierstokken/teelballen? B
De schildklier (KADER)
In de hals, VOOR het strottenhoofd, tegen luchtpijp aan
Produceert het schildklierkhormoon
--> verbranding in de cellen
Te veel? = te veel verbranding = rusteloos, afvallen
Te weinig = te weinig verbranding = aankomen, snel koud en moe
Wordt aangestuurd door hormoon uit de hypofyse
11
Eilandjes van Langerhans
In de alvleesklier
Groepje cellen die hormonen maakt (insuline/glucagon)
Regelen hoeveelheid suiker in je bloed (glucose)
Gezond? = glucosegehalte gelijk (suikerspiegel) +/- 0.1%
Eilandjes van Langerhans werken niet goed = suikerziekte
teveel suiker in het bloed
12
Belangrijkste taak van de Eilandjes van Langerhans:
Regeling glucosegehalte in het bloed (KADER)
Glucose opgenomen in dunne darm (uit voedsel)
Hierdoor kan glucosegehalte stijgen
--> insuline produceren (-->opname glucose lever en spieren)
--> omzetting naar glycogeen --> opslaan als reservestof
Verbranding = glucose nodig
Glucosegehalte laag? = productie glucagon
--> opgeslagen glycogeen wordt weer glucose --> opname in bloed
13
Diabetes (suikerziekte)
Eilandjes van Langerhans werken niet goed
Glucosegehalte stijgt --> klachten
Ongezonde leefstijl verhoogd de kans op diabetes type 2
Insulinetekort aanvullen door insuline inspuiten of insulinepomp
14
Wat doet glucagon in het lichaam?
Stimuleert vetopslag in de lever
Verbetert de insulinegevoeligheid
Verhoogt de bloedsuikerspiegel
Verlaagt de bloedsuikerspiegel
Waar wordt glycogeen opgeslagen?
In de huid
In de longen
In het hartspierweefsel
In de lever en spieren
Bijnieren
‘kapje’ bovenop de nier
Maken hormoon adrenaline
Gemaakt als je schrikt/bang bent/spanning voelt
Werking:
--> extra snel glucose in het bloed
--> verhoging hartslag
spieren betere prestaties leveren --> snel wegrennen bv
Enige hormoon met snelle, kortdurende werking
15
Welk onderdeel van het hormoonstelsel maakt oestrogeen aan?
Wat kan er naast het groeien van je lichaam nog meer aan je veranderen in de puberteit?
Het is mij vandaag goed gelukt om de uitleg te volgen
Het meest boeiende dat ik vandaag heb geleerd is:
Dit neem ik mee in mijn dagelijks leven:
Planning voor de komende paar weken:
Stage + meivakantie t/m 3 mei
4 mei sportdag + workshops
5 mei vrij
Vanaf 6 mei weer normaal les.
Week 20: herhaling thema regeling + eindtoets
Week 21: paragraaf 1,2,3 voortplanting
Week 22: paragraaf 3,4,5 voortplanting
Week 23: paragraaf 6,7 voortplanting
Week 24: voortplanting planten + eindtoets voortplanting (+ voortplanting van planten)
Week 25: SE week (15 juni)
(15-juni)