5.2 Een Republiek tussen vorsten - deel 2
5.2 De Republiek der
Zeven Verenigde Nederlanden
Lesduur is: 60 minOnderdelen in deze les
5.2 De Republiek der
Zeven Verenigde Nederlanden
Deze slide heeft geen instructies
Doelen
Aan het einde van de les kan je:
- uitleggen wat de Republiek in de 17e eeuw bijzonder maakt;
- beschrijven hoe de Republiek bestuurd werd;
- uitleggen wat een Raadspensionaris en een Stadhouder is.
Deze slide heeft geen instructies
KA 24: De bijzondere plaats in staatkundig opzicht (...) van de Nederlandse Republiek.
'Staatkundig' = op politiek gebied.
Waarom is de Republiek bijzonder?
Vroedschap bestuurd de steden, geleid door burgemeester(s) en schout & schepenen.
Die stuurden vertegenwoordigers naar::
Gewestelijke Staten bestuurd de gewesten (eigen privileges en wetten), geleid door de raadspensionaris en stadhouder.
Die stuurden vertegenwoordigers naar:
Staten Generaal besluit over internationale zaken (oorlog en handel), geleid door de raadspensionaris van Holland.
Waar ligt in de Republiek de soevereiniteit?
Bij één persoon
Bij de Gewestelijke Staten
Bij de adel
Bij de Staten Generaal
Deze slide heeft geen instructies
Lees 'Bestuurlijke structuur' op blz. 98
Beantwoord daarna de volgende vraag:
Deze slide heeft geen instructies
Omschrijf wie de 'regenten' zijn.
Deze slide heeft geen instructies
Bedenk: Waarom hebben de regentenfamilies de meeste macht in de Republiek?
Deze slide heeft geen instructies
De Raadspensionaris
Juridisch geschoold (landsadvocaat)
Raadspensionaris van Holland zat de Staten Generaal voor
Lid van de Regentenfamilies, had de steun van de stedelijke elite.
<- Johan van Oldenbarnevelt
Deze slide heeft geen instructies
De Stadhouder
Vroeger: vervanger van de landsheer.
In de Republiek: aanvoerder van het leger.
Had de steun van de adel en (doorgaans) het volk.
Maurits van Oranje ->
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Waarom is Maurits woedend op Van Oldenbarnevelt?
Deze slide heeft geen instructies
Waarom werd, in 1609, het Twaalfjarig Bestand gesloten?
Deze slide heeft geen instructies
Machtsstrijd
Ruzie tussen
Van Oldenbarnevelt & Maurits:
1) Slag bij Nieuwpoort (1600)
2) Twaalfjarig Bestand (1609-1621)
3) Bestandstwisten (1618-1619)
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Machtsstrijd
Ruzie tussen
Johan de Witt & Willem III
1672: Het rampjaar
- Oorlog met vier staten
(Frankrijk, Engeland, Keulen en Münster)
- Gruwelijke moord op de
gebroeders De Witt
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Stadhouder
Raadspensionaris
Adel
Regenten
Van Oldenbarnevelt
Maurits
Prinsgezinden
Staatsgezinden
Willem III
Johan de Witt
Landsadvocaat
Legeraanvoerder
Deze slide heeft geen instructies
Doelen
Aan het einde van de les kan je:
- uitleggen wat de Republiek in de 17e eeuw bijzonder maakt;
- in grote lijnen beschrijven hoe de Republiek bestuurd werd;
- uitleggen wat een Raadspensionaris en een Stadhouder is.
Deze slide heeft geen instructies
De Republiek was in staatkundig opzicht bijzonder, want:
De Republiek was heel erg rijk geworden van de handel.
Er was een constante machtsstrijd tussen twee partijen.
Het bestuur was niet via één centraal persoon geregeld.
Er was gewetensvrijheid in de Republiek.
Deze slide heeft geen instructies
De bestuur werd voor een gewest bepaald in:
De Staten Generaal
De Gewestelijke Staten
De Vroedschappen
De Federale Staten
Deze slide heeft geen instructies
De voorzitter van de Staten Generaal was:
De Raadspensionaris van Zeeland
De Raadspensionaris van Holland
De Stadhouder van Zeeland
De Stadhouder van Holland
Deze slide heeft geen instructies