4V Thema 4
Evolutie
4V Thema 4
Evolutie
4.1: Ontwikkeling van het leven
kunnen het ontstaan van prokaryoten en eukaryoten beschrijven.
kunnen het ordeningssysteem van organismen beschrijven en toepassen.
Indeling van het leven op aarde
De ontwikkeling begon lang geleden.
We noemen het tijdperk precambrium.
Geschiedenis van het leven op aarde (SE)
Precambrium → eencellig
Later → meercellig
Mesozoicum - reptielen → eerste gewerelde landdieren
BiNaS - Tabel 94A
specialisatie van specifieke celtypen
voortplanting
voedselopname
bescherming (groter=veiliger)
etc etc.
Voordelen meercelligheid
Organisch Stoffen
Door organismen gemaakt
Bevatten altijd minimaal een C en een H atom
Daarnaast : O , N , P , S
Eiwitten bevatten ook N
Grote moleculen
Bevatten veel energie: Koolhydraten, eiwitten, vetten
Organische en anorganische
Tijdperk precambrium
Chemische evolutie - Vorming van de stoffen waaruit de eerste eencellige kon ontstaan
Miller-Urey-experiment (1951)
Bootste het ontstaan van organische stoffen uit anorganische stoffen in het laboratorium na. Uit aminozuren, nucleotiden, sachariden en vetzuren kunnen in organismen de belangrijke organische stoffen als eiwitten, DNA, koolhydraatketens en vetten gevormd worden.
Oersoep: kleine organische moleculen verenigen zich tot grotere (protobionten)
Zelforganisatie: de vorming van cellen uit organische stoffen (er ontstaan eenheden met nieuwe eigenschappen op een hoger organisatieniveau, zoals delen en doorgeven DNA)
Andere theorieën over chemische evolutie
Black smokers theorie (400 graden, hoge druk)'
Bouwstenen voor het leven afkomstig uit de ruimte
Blz. 13
Opdrachten 1 t/m 3
Te doen - H.W
Autotrofe organismen
Kunnen organische stoffen maken uit alleen anorganische stoffen-Geen andere organismen nodig voor hun voedsel
Fotosynthese in de bladgroenkorrels (chlorofyl)
Planten en enkele bacteriën
Heterotrofe organismen
Kunnen niet zelf organische stoffen maken uit alleen anorganische stoffen
Andere organismen nodig voor voedsel
Schimmels, dieren en meeste bacteriën
De eenvoudige stamboom
Prokaryoot:
Eencellige
Geen celkern
DNA los in de cel
Eukaryoot:
Eencellige of meercellige
Celkern (DNA is omgeven door membraan)
Hoe delen we domeinen in?
Op basis van kenmerken: celtype (Prokaryoot / Eukaryoot)
Hoe de cellen zijn opgebouwd (met celwand, zonder celwand etc.)
Het aantal (eencellig of meercellig)
Manier van voeden
Naamgeving (Taxonomie)
eukaryoten > dieren > gewervelden > zoogdieren > primaten > mensapen > homo > homo sapiens
domein > rijk > stam > klasse > orde > familie > geslacht > soort
Te doen
Maak opdrachten 4 t/m 12 , blz. 18-19
Klaar ?
Controleer je antwoord in de antwoordboek !