Muziek: de gitaar
De gitaar ontdekken
Lesduur is: 120 minOnderdelen in deze les
De gitaar ontdekken
Open de les als kennismaking met een veelgebruikt snaarinstrument. Houd het breed: leerlingen hoeven nog niet te spelen, maar leren het instrument herkennen en benoemen.
Deze slide heeft geen instructies
Welk instrument zag en hoorde je in de video?
Text
trommel
gitaar
fluit
piano
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Hoe maak je muziek met een gitaar?
blazen
schudden
slaan
tokkelen
Deze slide heeft geen instructies
Hoe klinkt gitaarmuziek vaak?
zacht
nat
donker
vierkant
Deze slide heeft geen instructies
Wat ik vandaag kan
Ik kan de belangrijkste delen van een gitaar herkennen en benoemen.
Deze slide heeft geen instructies
Welk woord past voor jou bij een gitaar?
Gebruik de woordenwolk om voorkennis op te halen. Verwachte antwoorden: snaren, muziek, spelen, hout, geluid, liedje.
Welke groep speelt goeie gitaarmuziek?
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een gitaar?
Een gitaar is een snaarinstrument.
Je maakt geluid door de snaren te laten trillen.
De gitaar heeft meestal zes snaren.
De vorm helpt om het geluid goed te laten klinken.
Blijf bij een eenvoudige muzikale insteek: een gitaar hoort bij de familie van snaarinstrumenten. Vermijd technische uitweidingen over elektrische gitaren tenzij nodig als kort contrast.
Drie grote delen
Kop: bovenaan de gitaar
Hals: het lange smalle deel
Body: het grote klankgedeelte
Met deze drie woorden kan je een gitaar al goed beschrijven.
Leg eerst het geheel uit voordat je in kleine onderdelen duikt. Dat geeft leerlingen een eenvoudige kapstok.
Deze slide heeft geen instructies
De kop en de hals
Op de kop zitten de stemknoppen.
Met de stemknoppen maak je snaren hoger of lager.
Op de hals liggen de toets en de frets.
Daar zet je je vingers om tonen te spelen.
Gebruik de termen uit het meegeleverde schema: kop, stemknoppen, toets, frets, hals. Houd 'toon' eenvoudig als 'een noot die je hoort'.
De body van de gitaar
De body is het grootste deel.
Bij een akoestische gitaar zie je het klankgat.
Rond het klankgat ligt vaak de rozet.
Onderaan zitten de brug en de snaren vast.
Noem de rozet kort als de versierde rand rond het klankgat. Dat is genoeg voor deze leeftijd.
Wat doen die delen?
Snaren trillen en maken geluid.
Stemknoppen helpen bij het stemmen.
Toets en frets helpen om verschillende tonen te spelen.
De body laat het geluid sterker klinken.
Dit is de kern van de les: niet alleen namen kennen, maar ook eenvoudig begrijpen waar elk deel voor dient.
Welk deel is het grote klankgedeelte van de gitaar?
hals
body
kop
brug
Toetst de drie grote delen en het onderscheid met een kleiner onderdeel zoals de brug.
Vul de woorden in
Vul in:
De gitaar is een snaarinstrument met meestal zes snaren.
De stemknoppen zitten op de kop.
De body laat het geluid sterker klinken.
Herneemt de kern uit slides 2 t/m 6: soort instrument, aantal snaren, stemknoppen en body.
De zes snaren
Een gitaar heeft zes snaren.
Niet alle snaren zijn even dik.
De dikste snaar klinkt lager.
De dunste snaar klinkt hoger.
Verbind hier vorm en klank: dikker = lagere klank, dunner = hogere klank. Houd het ervaringsgericht en zonder natuurkundige uitleg.
Van dik naar dun
De snaren heten van dik naar dun:
De dikste en 6e snaar is de lage E-snaar (mi)
daarna volgen de
A-snaar (la)
de D-snaar (re)
de G-snaar (sol)
de B-snaar (si)
en de hoge E (mi).
Deze volgorde komt uit het aangeleverde materiaal. Spreek 'lage E' en 'hoge E' duidelijk uit zodat leerlingen het verschil horen.
Ezelsbruggetje
Om de volgorde te onthouden, kan je zeggen:
Een Aap Die Geen Bananen Eet
Elke beginletter hoort bij een snaar.
Het ezelsbruggetje komt letterlijk uit het materiaal. Maak duidelijk dat het helpt om de volgorde van de snaren te onthouden, niet de onderdelen van de gitaar.
Waar liggen de snaren?
De snaren lopen van de kop naar de brug.
Bovenaan worden ze vastgemaakt en gestemd.
Onderweg lopen ze over de hals.
Zo kan je met je vingers verschillende tonen spelen.
Koppel deze slide aan de eerder benoemde delen. Zo zien leerlingen dat onderdelen samenwerken in één instrument.
Belangrijke woorden
gitaar - een snaarinstrument met meestal zes snaren
snaarinstrument - een instrument dat geluid maakt met trillende snaren
kop - het bovenste deel van de gitaar
hals - het lange deel waar de snaren over lopen
body - het grote deel dat het geluid mee laat klinken
snaren - draden die trillen en geluid maken
stemknoppen - knoppen waarmee je de snaren stemt
Deze slide heeft geen instructies
Belangrijke woorden
toets - het vlak op de hals waar je je vingers zet
fret - metalen streep op de hals
klankgat - opening in de body van een akoestische gitaar
rozet - versierde rand rond het klankgat
brug - deel onderaan waar de snaren vastzitten
lage E - de dikste en laagst klinkende snaar
hoge E - de dunste en hoogst klinkende snaar
Deze slide heeft geen instructies
Welke snaar klinkt het laagst?
hoge E
G
A
lage E
Controleert of leerlingen snappen: dikste snaar = laagste klank = lage E.
Vul de woorden in
De snaren lopen van de kop naar de brug.
Onderweg lopen ze over de hals.
De dunste snaar heet hoge E.
Gebaseerd op slides 7 t/m 10 en de woordenlijst: ligging van snaren en naam van de dunste snaar.
Waarvoor helpt het ezelsbruggetje?
Bespreek antwoorden zoals: om snaren te onthouden, de volgorde van dik naar dun, of de snaarnamen E A D G B E. Geen exact antwoord nodig.
Wat heb jij vandaag geleerd over de gitaar?
Reflectie op het leren. Mogelijke thema's: namen van delen, snaren, klankgat, stemknoppen, ezelsbruggetje.
Wat hielp jou het best om de delen te onthouden?
Laat leerlingen benoemen wat hielp: schema, afbeelding, herhalen, ezelsbruggetje, uitleg van de leraar.
