Het oude Athene
Het oude Athene
Planning voor vandaag
Verhaaltje (10 min)
Theorie (15 min)
Opdracht (15 min)
Verhaal
De stichting van Athene
Athene en Poseidon
Leerdoel
Aan het eind van deze les kun je herkennen en uitleggen hoe de samenleving in Athene werkte en op welke manier werd bestuurd.
Kolonies buiten Griekenland
Een kolonie is een gebied van een land buiten dat land
Griekenland is door het droge klimaat en de rotsachtige grond erg onvruchtbaar (slechts 20% is geschikt voor landbouw)
Een mislukte oogst betekende al snel een hongersnood
Kolonies buiten Griekenland
Sommige Grieken trokken weg, op zoek naar een beter leven
Met schepen voeren ze over de Middellandse Zee naar andere gebieden om daar te gaan wonen
Rond 750 v. Chr. hadden de Grieken kolonies in Spanje, Italië en Turkije
Kolonies buiten Griekenland
Tussen de kolonies en het 'moederland' ontstond zoveel handel dat de Grieken rond 550 v. Chr. geen nieuwe kolonies meer stichten.
Door de Griekse kolonies raakte de mensen in het Middellandse Zeegebied bekend met de Griekse cultuur (zoals: mythologie, beeldhouwkunst, enz.)
Griekse
stadstaten
Griekenland bestond nog niet als één land
Er waren steden die als landen werden bestuurd: bijvoorbeeld met een eigen koning
Zo'n zelfstandige stad heet een polis (stadstaat)
Griekse
stadstaten
Poleis (meervoud van polis) worden op verschillende manieren bestuurd
Ze hebben wel vaak dezelfde 'Griekse' cultuur, taal en goden
De bekendste poleis waren Athene en Sparta
Athene
Het volk is de baas (democratie)
Oorlog en het leger zijn minder belangrijk
Kinderen krijgen een opvoeding met veel kunst en cultuur
Er zijn slaven
De Atheense
democratie
In Athene was het volk de baas.
Er werd gestemd over belangrijke beslissingen.
Dat was niet altijd zo geweest...
Macht en honger
Athene is waarschijnlijk ook ooit een monarchie geweest.
Rond 600 v. Chr. wordt Athene bestuurd door rijke families, die veel bloedige ruzies om de macht hebben.
De inwoners hebben weinig te vertellen
Macht en honger
Als de graan duur was kregen de arme Atheners graan van de rijke families.
Als ze dat niet konden terugbetalen, werden ze verkocht als slaaf!
Solon komt in 594 v. Chr. met nieuwe wetten: je kon niet meer verkocht worden als slaaf
Het volk beslist
Ondanks Solon's wetten blijft het verschil tussen arm en rijk groot
Arme Atheners hadden het zwaar en er kwamen nieuwe ruzies
Rond 500 v. Chr. komt Kleisthenes met nieuwe wetten en voert een échte democratie in
Kenmerken van de Atheense democratie
Atheense vrije mannen met burgerrecht mogen stemmen
Directe democratie
Volksvergadering (buiten)
Ostracisme (schervenrechtbank) voorkomt teveel macht bij één persoon
Onbetaalde baan
Democratie?!
Niet helemaal...
...alleen mannelijke burgers (ongeveer 16% van de bevolking)
Vrouwen, slaven en vreemdelingen mochten niet meepraten.
Opdracht
In tweetallen
3 verschillen met de democratie in Nederland
Na de tijd bespreken
Verschillen met de Nederlandse democratie
Alle mannen en vrouwen >18 jaar
Indirecte democratie
Eerste en Tweede Kamer (binnen)
Verkiezingen (meestal om de 4 jaar)
Betaalde baan
Leerdoel
Aan het eind van deze les kun je herkennen en uitleggen hoe de samenleving in Athene werkte en op welke manier werd bestuurd.