H1 Op zoek naar het verleden
Op zoek naar het verleden
Geschiedenis -1
Lesduur is: 135 minOnderdelen in deze les
Op zoek naar het verleden
Geschiedenis -1
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoelen
Aan het eind van deze les...
...kent de begrippen geschiedenis. (R)
...weet je waarom kennis van het verleden belangrijk is. (T1)
Deze slide heeft geen instructies
Wat is wat?
Dikgedrukt = een begrip
schuin = moeilijk woord
Deze slide heeft geen instructies
Vertel over het voorwerp dat je hebt meegenomen
Deze slide heeft geen instructies
H1.1 Geschiedenis
Alles wat er in het verleden is gebeurd, vroeger.
Iedereen heeft zijn persoonlijke geschiedenis (familie)
Elk land heeft ook zijn eigen geschiedenis
Mensen in verschillende tijden kunnen verschillend denken.
Vertel dat geschiedenis alles om ons heen is. Dat het te maken heeft met wat we doen, hoe we leven, hoe we eten en wat onze gewoonten zijn.
Deze slide heeft geen instructies
1. Eigen geschiedenis
Jij hebt een eigen geschiedenis. Ook je familie heeft een geschiedenis. Hoe verder je terug gaat hoe interessanter het wordt.
Hoe ver kan jij terug in de geschiedenis?
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
2. Geschiedenis van een land
Elk land heeft zijn eigen geschiedenis. Het is ooit ontstaan. Maar hoe? Waarom? En op welke manier?
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
3. Toen en nu
Mensen in het verleden dachten anders over dingen dan wij dat nu doen.
Deze slide heeft geen instructies
ZELFSTANDIG WERKEN
Ga aan het werk met:
Mk vraag 1, 6ac en 8.
Lr begrip geschiedenis.
10
minute
00
second
Deze slide heeft geen instructies
Op zoek naar het verleden
Geschiedenis - BK 1
Deze slide heeft geen instructies
Klaar voor de start?
Wat betekend het woord geschiedenis?
Waarom is leren over het verleden belangrijk?
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoelen
Aan het eind van deze les...
...kent de begrippen geschiedenis, bron, prehistorie, historicus en archeoloog. (R)
...weet je waarom kennis van het verleden belangrijk is. (T1)
...je weet hoe een archeoloog en een historicus het verleden onderzoeken. (T1)
...je kunt het verschil tussen geschreven en ongeschreven bronnen benoemen. (T1/T2)
Deze slide heeft geen instructies
Hoe onderzoeken wij het verleden?
1
minute
00
second
Laat leerlingen hun antwoord op een wisbordje schrijven.
H1.2 Historicus
Een historicus onderzoekt bronnen uit het verleden.
één bron = géén bron!
een historicus gebruikt geschreven en ongeschreven bronnen.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
H1.2 Archeoloog
Een archeoloog zoekt in de grond naar ongeschreven bronnen.
één bron = géén bron!
Deze slide heeft geen instructies
Opgravingen tijdens de bouw van de Noord-Zuidlijn in Amsterdam.
Deze slide heeft geen instructies
Bronnen
Geschreven bronnen
Ongeschreven bronnen
Deze slide heeft geen instructies
[pre]historie
Uitvinden van het schrift > start historie > lezen hoe mensen dachten
prehistorie = ongeschreven bronnen
Deze slide heeft geen instructies
ZELFSTANDIG WERKEN
Ga aan het werk met:
Hst 1.1 mk: vraag 1, 6ac en 8.
Hst 1.2 mk: vraag 5, 6, 7, 9, 10.
Lr de begrippen geschiedenis, historicus, archeoloog, (geschreven/ongeschreven) bron en prehistorie.
10
minute
00
second
Deze slide heeft geen instructies
Wat is wat?
Dikgedrukt = een begrip
schuin = moeilijk woord
Deze slide heeft geen instructies
Directe en indirecte bronnen
Een directe bron geeft rechtstreeks informatie over gebeurtenissen en personen uit het verleden.
Een indirecte bron is gemaakt door iemand die niet bij de gebeurtenis was, maar achteraf over schrijft.
Deze slide heeft geen instructies
Kinderen leren wassen op school, rond 1930. Vraag: is deze foto een bron (ja, want je kunt er iets uit leren over het verleden)? Vraag: wat leer je er dan van (in 1930 leerden kinderen op school wassen)? Vraag: leerden alle kinderen op school wassen? Of: werd er op alle scholen wasles gegeven? Leerlingen zullen antwoorden dat ze dat niet weten. Vraag: wat is er nodig om dat wél te weten te komen (meer bronnen)? Concludeer dat een historicus als het kan altijd gebruik maakt van meerdere bronnen. Want je weet nooit of een bron wel representatieve informatie geeft is, of juist afwijkt van de norm.
De foto van de wasles is een directe bron over scholen rond 1930. Laat de leerlingen dat uitleggen.
Vertel dat het een afbeelding is uit de dertiende eeuw, over een gevecht dat vijfhonderd jaar eerder was gevoerd. Vraag de leerlingen: is deze afbeelding een directe bron van dat gevecht, of een indirecte bron? Als dat duidelijk is, maakt u het moeilijker: wat als je onderzoek doet naar de veertiende eeuw. Is de afbeelding dan een directe bron, of een indirecte bron? Een bron kan dus zowel een directe bron als een indirecte bron zijn, afhankelijk van het onderzoek.
Oefen nog wat met directe en indirecte bronnen. Laat een directe bron bedenken over ridders in de Middeleeuwen. Een directe bron over de Tweede Wereldoorlog. En wat is het Feniks-boek eigenlijk: een directe of een indirecte bron?
Laat de dagboekpagina voorlezen. Is dit een historische bron? Waarom wel of niet? En nog een keer: je doet onderzoek naar kinderen in de jaren zestig van de twintigste eeuw (of: scholen in de twintigste eeuw). Is dit een directe, of een indirecte bron?
Maak onderscheid tussen geschreven bronnen en ongeschreven bronnen. In welke categorie valt de dagboekpagina? En de tekening en de foto van de vorige dia? Vraag de leerlingen meer voorbeelden te bedenken van geschreven en, daarna, ongeschreven bronnen.
Ga naar de rechter afbeelding. Dat deze munten, die ongeveer tweeduizend jaar oud zijn, historische bronnen zijn, zal duidelijk zijn. Laat leerlingen bedenken wat je ervan kunt leren (bijvoorbeeld: dat er tweeduizend jaar geleden met geld betaald werd, welke metalen men gebruikte, maar ook: wie keizer was). En dan de hamvraag: zijn de munten geschreven bronnen, of ongeschreven bronnen?
Leg uit: iedere 'oude' tekst, hoe kort ook, is een geschreven bron. Dus de letters en woorden op de munten zijn geschreven bronnen. Maar de beeltenis van de keizer is een ongeschreven bron. Het metaal en de wijze waarop dat gegoten is, ook. Deze munten zijn dus geschreven en ongeschreven bron ineen.
Wat is een directe bron?
Een bron die in een bepaalde tijd is gemaakt.
Een bron die nu wordt gemaakt.
Een bron die niet is gemaakt.
Een bron die gisteren is gemaakt.
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een indirecte bron?
Een bron die in een bepaalde tijd is gemaakt.
Een bron die nu wordt gemaakt.
Een bron die niet is gemaakt.
Een bron die gisteren is gemaakt.
Deze slide heeft geen instructies
Wat is het verschil tussen een directe en indirecte bron?
Deze slide heeft geen instructies
Op zoek naar het verleden
Geschiedenis - BK 1
Deze slide heeft geen instructies
Klaar voor de start?
Maak de goede combinaties tussen begrip en betekenis.
1E, 2C, 3D, 4B, 5A.
Klaar voor de start?
Hoe onderzoekt een archeoloog het verleden?
Hoe onderzoekt een historicus het verleden?
Wat is het verschil tussen geschreven en ongeschreven bronnen?
Waarom is leren over het verleden belangrijk?
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoelen
Aan het eind van deze les...
...kent de begrippen geschiedenis, historicus, bron, prehistorie en archeoloog. (R)
...weet je waarom kennis van het verleden belangrijk is. (T1)
...je weet hoe een archeoloog en een historicus het verleden onderzoeken. (T1)
...je kunt het verschil tussen geschreven en ongeschreven bronnen benoemen. (T1/T2)
...je kunt benoemen hoe tijd gemeten wordt. (T1)
Deze slide heeft geen instructies
De tijd
Heel lang hadden mensen geen klokken. Hoe meer mensen met elkaar gingen samenwerken, hoe belangrijker het meten van tijd werd.
Deze slide heeft geen instructies
Oudst bekende zonnewijzer in Utrecht (1463)
De tijd
De tijd kan je ook meten in dagen, maanden, seizoenen en jaren. Daarvoor gebruiken wij een kalender.
Onze kalender is bedacht door de Romeinen. Andere volkeren hebben ook andere kalenders bedacht.
Deze slide heeft geen instructies
Een kalender uit 1492 van volken in Midden-Amerika. In het midden zie je de zonnegod en op de buitenste ring de jaren.
De tijd
Niet alle mensen op de wereld gebruiken dezelfde jaartelling.
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een jaartelling?
De manier waarop mensen schrijven.
De manier waarop mensen jaren tellen.
De manier waarop mensen periodes tellen.
De manier waarop mensen sporen zoeken.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
De tijd
Tijd houdt niet op bij een bepaald punt en begint dan weer ergens anders...
Tijd loopt door.
Tijd kunnen we verdelen in stukjes van 100 jaar: een eeuw.
Deze slide heeft geen instructies
Hoe lang duurt een eeuw?
10 jaar
50 jaar
100 jaar
500 jaar
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Begrippen uit deze les
archeoloog
bron
eeuw
geschiedenis
historicus
historie
jaartelling
prehistorie
tijdvak
Deze slide heeft geen instructies
Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.
Deze slide heeft geen instructies
Stel 1 vraag over de lesstof die je niet goed hebt begrepen.
Deze slide heeft geen instructies