Examentraining
HAVO 5
alle onderdelen
Examentraining
HAVO 5
alle onderdelen
Deze slide heeft geen instructies
Wat hoop je aan het einde van de dag geleerd te hebben?
Tekst
Deze slide heeft geen instructies
Welke onderdelen / wat vind je moeilijk?
ekst
Deze slide heeft geen instructies
Tijd op het examen
3 uren de tijd
vorige examen:
68 punten te verdienen
33 vragen
180/68 = 2.64 minuut per punt
180/33 = 5.45 minuut per vraag
33
Deze slide heeft geen instructies
Opbouw examen
8 'grote' opgaven
1 en 2 over globalisering
3 en 4 over systeem aarde
5 en 6 over Brazilië
7 en 8 over leefomgeving
Deze slide heeft geen instructies
Hoe te leren?
- PowerPoints bekijken (it's learning)
- oefenexamen maken + nakijken (examenblad.nl)
- filmpjes kijken (YouTube)
Deze slide heeft geen instructies
Stel jezelf de volgende vragen:
1] Waar gebeurt het?
2] Wat gebeurt er?
3] Waarom gebeurt het?
4] Komt het nog ergens anders voor?
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Geografische Problemen & Schaalniveaus
mondiaal = wereldwijd,
bijv. klimaatverandering
continentaal = continent,
fluviaal = over het stroomgebied van een rivier
nationaal = landelijk, bijv. rivierbeleid ruimte voor rivier
regionaal = streek / gebied,
bijv. aanwijzen noodoverloopgebied
lokaal = plaatselijk,
bijv. welk dijkvak moet sterker worden?
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Leg uit "vraagstellig"
Verwoestijning in Spanje is een groot probleem en leidt vaak tot bodemerosie.
[2p] Leg uit dat verwoestijning vaak leidt tot bodemerosie. Je uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten.
Deze slide heeft geen instructies
Antwoord leg uit "vraag"
Een juiste uitleg is:
Door verwoestijning verdwijnt de vegetatie (oorzaak) [1p],
waardoor de bovenste laag van de bodem (bij stortbuien) makkelijk kan wegspoelen / makkelijk kan wegwaaien (gevolg) [1p]
Deze slide heeft geen instructies
Geef "vraagstelling"
Jaarlijks varen zo’n 17.000 schepen door het Suezkanaal. Een groot deel hiervan zijn containerschepen zoals de Ever Given.
Geef aan dat
- de aanleg van het Suezkanaal geleid heeft tot tijdruimtecompressie;
- het gebruik van containers geleid heeft tot tijdruimtecompressie.
Deze slide heeft geen instructies
Antwoord geef "vraag"
- Uit het antwoord moet blijken dat door de aanleg van het Suezkanaal de scheepvaarroute tussen Azië en Europa korter is geworden (dan de scheepvaarroute om Afrika heen). •
- Uit het antwoord moet blijken dat containers eenvoudiger / sneller overgeladen kunnen worden van het ene op het andere transportmiddel (dan losse goederen).
Deze slide heeft geen instructies
Veel gemaakte fouten
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Oefenen met domein Wereld
Deze slide heeft geen instructies
Hoofdvraag
Waarom zijn rijke landen rijk en arme landen arm?
Hoe kun je landen (d.m.v. dimensies) met elkaar vergelijken?
Hoe kun je de wereld opdelen in het wereldsysteem?
Deze slide heeft geen instructies
Wereld als systeem: centrum-periferiemodel
Deze slide heeft geen instructies
Wereldsysteem: Centrum-periferie
Deze slide heeft geen instructies
Wereldsysteem
centrum-semiperiferie-periferie
Hebben samen een afhankelijkheidsrelatie.
Deze slide heeft geen instructies
Centrum-periferie model
Periferie
- leverancier grondstoffen
Semi-periferie
- laagwaardige industrie (zonder veel kennis)
Centrum
- kennis, geld en macht
- hoogwaardige dienstverlening en industrie
Deze slide heeft geen instructies
Wereldsysteem
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Regionale ongelijkheid
Hoe kan je het wereldsysteem hier nu op toepassen?
Donkerblauw: centrum
Lichterblauw: semiperiferie
Rood: periferie
Deze slide heeft geen instructies
Wereldsysteem: welk type land hoort bij I, en welke bij 3?
Deze slide heeft geen instructies
Global shift
Verschuivingen in het wereldsysteem
Deze slide heeft geen instructies
De eerste contouren van het wereldsysteem
Deze slide heeft geen instructies
Nieuwe arbeidsverdeling als gevolg van uitschuiving en doorschuiving
Nieuwe internationale arbeidsverdeling:
R&D, Marketing
Maakindustrie, lagere dienstverlening
Deze slide heeft geen instructies
Verandering van het wereldsysteem
Triade
Uitschuiving
Nieuwe internationale arbeidsverdeling
Opkomende grootmachten
Multipolaire wereld
Deze slide heeft geen instructies
Tijd-ruimte compressie
Afname relatieve afstanden
door daling van reis- en vervoerstijden en -kosten
Tijd en ruimte worden in elkaar gedrukt.
Deze slide heeft geen instructies
Noord-Zuid verdeling
Deze slide heeft geen instructies
Meten van ontwikkeling:
BNP per inwoner
Samenstelling beroepsbevolking
VN-index/welzijnsindex/HDI
Deze slide heeft geen instructies
BNP
BNP= alle inkomsten van een land (inwoners en bedrijven)
BBP= alle productie van een land (zonder buitenlandse inkomsten)
per hoofd/per inwoner
Deze slide heeft geen instructies
Problemen:
verschil in koopkracht -> koopkracht pariteit
informele sector ontbreekt -> nationale statistieken verbeteren
sociale ongelijkheid -> inkomensverschillen tussen klassen zichtbaar maken
regionale ongelijkheid -> inzoomen
Deze slide heeft geen instructies
VN-welzijnsindex (HDI)
koopkracht, levensverwachting en analfabestisme
Deze slide heeft geen instructies
Leefomgeving
Deze slide heeft geen instructies
Oefenen met domein Leefomgeving
1] Rivieren
2] Steden
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Drie soorten rivieren
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Het debiet en regiem van de Rijn
Deze slide heeft geen instructies
Hoe valt het debietverloop van de Rijn te verklaren?
Deze slide heeft geen instructies
Verhoogde piekafvoer
als vertragingstijd afneemt.
- ontbossing
- verstening
- recht trekken rivier
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Uitbreiding van de steden heeft bijgedragen aan afname van de vertragingstijd in het stroomgebied van de Rijn. Leg dit uit (oorzaak-gevolgrelatie).
Deze slide heeft geen instructies
Vraag:
De Watersnoodramp in 1953 veranderde het denken over waterveiligheid in Nederland en leidde tot de aanleg van de Deltawerken. Ook na 1995 veranderde het denken over waterveiligheid.
[2p] Geef aan
- waardoor in 1995 het denken over waterveiligheid veranderde;
-wat er toen veranderde in het denken over waterveiligheid.
Deze slide heeft geen instructies
Antwoord
• Uit het antwoord moet blijken dat in 1995 sprake was van (bijna-) overstromingen in het rivierengebied / de dijken in het rivierengebied op doorbreken stonden / een grootschalige evacuatie in het rivierengebied noodzakelijk was.
• Uit het antwoord moet blijken dat mensen zich bewuster werden van de overstromingsrisico’s in het rivierengebied (en niet alleen in het kustgebied) / na 1995 het overheidsprogramma Ruimte voor de Rivier gestart werd.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
1800
1960
1910
2017
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Gevolgen:
Wijk leeft op
Voorzieningsniveau stijgt
Huizenprijzen stijgen
Oorspronkelijke bewoners: verplaatsen
Kritiek!
- Is het terecht/eerlijk dat sommigen het niet
meer kunnen betalen?
- Waterbedeffect?
Deze slide heeft geen instructies
Vraag
Vanuit de Randstad verhuizen steeds meer mensen naar Ede. In tegenstelling tot veel inwoners van Ede vinden ondernemers dit vaak een positieve ontwikkeling.
[2p] Geef een argument dat
- ondernemers hebben die dit als positieve ontwikkeling zien;
- de inwoners van Ede hebben die dit als negatieve ontwikkeling zien.
Deze slide heeft geen instructies
Juiste argumenten die ondernemers hebben, zijn:
1 Meer inwoners betekent een grotere afzetmarkt.
Meer inwoners betekent een ruimere arbeidsmarkt.
• Juiste argumenten die bewoners van Ede hebben, zijn:
1 Door de komst van nieuwe inwoners zal de druk op de huizenmarkt toenemen / zullen de huizenprijzen stijgen.
Door de komst van nieuwe inwoners kan de lokale cultuur / de lokale normen en waarden onder druk komen te staan.
Deze slide heeft geen instructies
Oefenen met domein Systeem Aarde
Deze slide heeft geen instructies
Hoofdvraag
Endogene en exogene krachten kunnen verklaren en toepassen
Verschillende klimaten op aarde kunnen verklaren en beschrijven
Landdegradatie op aarde kunnen verklaren en oplossen
Deze slide heeft geen instructies
Gebruik de atlas. Behalve het tropisch regenwoudklimaat (Af) komen in Indonesië nog twee klimaten voor. Geef aan - welke twee klimaten dat zijn; - wat voor elk van deze twee klimaten de oorzaak is van de aanwezigheid van dat klimaat in Indonesië.
Deze slide heeft geen instructies
Gebruik de bron. In de vulkanische zone op het Noordereiland stijgt magma op richting het aardoppervlak. Ten oosten van de vulkanische zone gebeurt dit niet. Leg uit dat ten oosten van de vulkanische zone geen magma opstijgt richting het aardoppervlak. Je uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten.
Deze slide heeft geen instructies
Gebruik de bron. Zowel het Noordereiland als het Zuidereiland van Nieuw-Zeeland worden regelmatig getroffen door aardbevingen. Leg uit op welk van deze twee eilanden alleen ondiepe aardbevingen voorkomen. Je uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten.
Deze slide heeft geen instructies
Brazilië
Deze slide heeft geen instructies
Domein C: Brazilië
De examenkandidaat kan:
Kennis over:
- Sociaalgeografische- en fysisch-geografische kenmerken van Brazilië
- Sociaaleconomische positie van Brazilië in de regio en in de wereld.
Deze slide heeft geen instructies
Het beeld van Brazilië
Deze slide heeft geen instructies
Rond 1900 groeide de export van onder andere suiker, koffie en rubber in Brazilië. 2p Beredeneer dat door de groei van deze export de sociale ongelijkheid in Brazilië toenam
Deze slide heeft geen instructies
Brazilië in kaart
Deze slide heeft geen instructies
Figuur 1.17: Klimaatgebieden in Brazilië
W9: Vier klimaatdiagrammen, Brazilië
Welke klimaat grafieken horen waar. teken een paar letters op de kaart. klassikaal bespreken.
Exportpakket Brazilië
Deze slide heeft geen instructies
Demografische transitie van Brazilië
Deze slide heeft geen instructies
De kans is groot dat de oorspronkelijke vegetatie in de cerrado en de selva de komende tien jaar nog sneller zal verdwijnen dan in de afgelopen tien jaar. 2p Geef - een oorzaak waardoor de oorspronkelijke vegetatie de komende tien jaar nog sneller zal verdwijnen dan nu het geval is; - een manier waarop het verdwijnen van de oorspronkelijke vegetatie kan worden vertraagd.
Deze slide heeft geen instructies
Examentrucjes
Neerslag
1] lage- en hoge drukgebieden
2] loef- en lijzijde
3] aanlandige- en aflandige wind
Temperatuur
1] breedteligging
2] hoogteligging
3] ligging t.o.v. zeestromen
4] albedo effect
Deze slide heeft geen instructies
Examentrucje
1. Er subductie plaatsvindt / de ... plaat wegduikt onder de ... plaat
2. waarbij de wegduikende plaat smelt / omhooggerichte magmastromen ontstaan
3. Bij het smelten van de plaat komt er gas en SIO2 in het magma
4. Deze stoffen zorgen dat het lava taai wordt
5. De taaie lava de kraterpijp(en) verstopt
6. waardoor de druk in de vulkaan zeer hoog wordt (en er een explosie volgt)
7. of taaie lava veel gas bevat
8. waardoor veel opwaartse druk ontstaat
Deze slide heeft geen instructies
Voorbeeld examentrucje
Het eiland Krakatau maakt deel uit van een lange keten van vulkanen, waar ook de vulkanen op Java en Sumatra toe behoren.
[2p] Beschrijf de wijze waarop deze vulkanen zijn ontstaan.
stap 1 + 2
Deze slide heeft geen instructies
Voorbeeld examentrucje
Het explosieve karakter van de Vesuvius heeft veel te maken met de taaie lava die deze vulkaan produceert.
Leg uit hoe de taaie lava een explosieve uitbarsting veroorzaakt. Je uitleg moet een oorzaak-gevolg relatie bevatten.
stap 5 + 6 OF stap 7 + 8
Deze slide heeft geen instructies
Voorbeeld goed lezen
Gebruik de atlas.
Niet ver van de Aleoeten ligt de Emperorketen. Deze keten van onderzeese bergen in de Grote Oceaan vormt een geheel met de Hawaiirug.
2p Beschrijf het ontstaan van de Emperorketen.
Deze slide heeft geen instructies
Voorbeeld goed lezen
Gebruik de atlas.
Niet ver van de Aleoeten ligt de Emperorketen. Deze keten van onderzeese bergen in de Grote Oceaan vormt een geheel met de Hawaiirug.
2p Beschrijf het ontstaan van de Emperorketen.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Wat vond je fijn aan de examentraining?
Deze slide heeft geen instructies
Wat heb je gemist in de examentraining?
Deze slide heeft geen instructies
Wat zou ik kunnen verbeteren aan de examentraining?
Deze slide heeft geen instructies