Les 1 – Wat willen wij in onze bak?

Wat willen wij in onze bak?

1 / 31
volgende
Slide 1: Slide
newEditorGroenPraktijkonderwijsLeerjaar 1

In deze les zitten 31 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 50 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Wat willen wij in onze bak?

Open bij de bakken of met een beeld van de bakken. Deze les draait om kiezen, onderzoeken en ontwerpen voor één gezamenlijke moestuinbak.

Ons doel van vandaag

Ik kan samen kiezen welke planten in onze moestuinbak passen en uitleggen waarom.

Deze slide heeft geen instructies

Welke plant zou jij graag in onze bak willen zien?

Gebruik de woordenwolk als start van het gesprek over persoonlijke voorkeuren. Pik een paar veelgenoemde planten eruit en vraag kort waarom leerlingen die kiezen.

Terug naar de bakken

Wat hebben we vorige week gedaan?

  • Vorige les hebben we de bakken bekeken en de dode planten eruit gehaald

Haal kort voorkennis op: wat is een moestuinbak, wat kun je erin doen, en waarom hebben we deze bakken? Houd het nog open en uitnodigend.

Deze slide heeft geen instructies

Bedenk wat er in de bakken zou kunnen

Voordat we samen kiezen, bedenken we eerst onze eigen ideeën.


Maak het werkblad: Mijn moestuin


5

minute

00

second

Benadruk dat dit nog geen onderzoek is. Het gaat eerst om smaak, nieuwsgierigheid en eigen voorkeur.

Wat kunnen we in de bak zetten?

Voordat we kiezen welke planten we in de bak kunnen zetten moeten we nog wat informatie opzoeken:


Maak het werkblad: Moestuin detective

10

minute

00

second

Maak zichtbaar dat een gezamenlijke bak betekent: luisteren, vergelijken en keuzes maken met de groep.

Ideeën voor de moestuin

Welke planten hebben jullie gekozen?


Vertel je top 3!


Gebruik deze voorbeelden als herkenbare keuzelijst. Voeg alleen opties toe die later ook in het onderzoek terugkomen.

Goede ideeën zijn nog niet genoeg

Een plant kan lekker zijn of leuk lijken, maar dat betekent nog niet dat hij goed past in onze bak.


We moeten ook letten op ruimte, zon, zaaimoment en hoe lang het duurt tot de oogst.

Hier maak je de overgang van wensen naar voorwaarden. Dat is de kern van het ontwerpprobleem.

Niet alles past in één bak

Onze vraag verandert nu:


Niet alleen wat willen we?

maar ook wat kan er echt in onze bak groeien?

Leg de nadruk op haalbaarheid. Dit is het moment waarop onderzoek logisch wordt voor leerlingen.

Onderzoeken als moestuin-detective

We onderzoeken planten stap voor stap.


  • Elk groepje krijgt 2 of 3 planten

  • We zoeken niet alles tegelijk uit

  • We letten op een paar duidelijke kenmerken

  • Zo blijft het onderzoek overzichtelijk

Verwijs niet naar vrij internet zoeken; benadruk liever dat de klas werkt met een duidelijke keuzelijst en gerichte informatie.

Waar letten we op?

Bij elke plant

  • Wanneer kun je zaaien of planten?

  • Heeft de plant veel ruimte nodig?

  • Staat de plant graag in de zon?

  • Hoe lang duurt het tot de oogst?

  • Zou deze plant goed zijn voor onze bak?

  • Willen wij deze plant echt kiezen?

Voor onze keuze

Deze criteria vormen de basis voor de latere keuze. Houd taal eenvoudig en praktisch.

Planten vergelijken

Niet elke plant vraagt hetzelfde.


  • radijs, sla en ui nemen vaak weinig ruimte in

  • biet vraagt gemiddeld ruimte

  • komkommer, tomaat en pompoen hebben veel ruimte nodig

  • daardoor zijn sommige planten handiger voor een bak dan andere

Noem alleen de contrasten die in het lesplan staan. De bedoeling is niet volledige teeltkennis, maar een eerste vergelijking.

Onderzoek helpt ons kiezen

Onderzoek → betere keuze


Wat we lekker vinden is belangrijk, maar onze bak stelt grenzen. Door planten te vergelijken, kunnen we kiezen wat past, groeit en later ook geoogst kan worden.

Dit is een samenvattende brug naar het ontwerpen: gegevens worden nu beslissingen.

Welke vraag hoort bij het onderzoek naar een plant?

A

Wie lust dit?

B

Past het lokaal?

C

Heeft veel ruimte?

D

Is het de mooiste?

Toetst de overgang van wensen naar voorwaarden. De juiste keuze sluit aan bij slide 10: ruimte, zon, zaaimoment en oogsttijd.

Vul de juiste woorden in

Bij het onderzoeken van planten letten we op ruimte, zon en het moment van zaaien. Zo kunnen we beter kiezen wat echt in onze bak past.

ruimte
zon
zaaien
bak
smaak
regen
oogsten
tafel

Alle ingevulde woorden komen letterlijk terug in dit lesblok. Bespreek dat onderzoek helpt om haalbare keuzes te maken.

Welke plant heeft volgens de les veel ruimte nodig?

A

radijs

B

sla

C

tomaat

D

ui

De afleiders zijn allemaal planten uit dezelfde vergelijking. Tomaat hoort bij de planten die veel ruimte vragen.

De bak heeft een grens

Onze moestuinbak is 1,15 × 1,15 meter.


Dat lijkt best groot, maar er past niet onbeperkt veel in. We moeten dus nadenken over verdeling en ruimte.

Laat leerlingen eventueel de maat aanwijzen of schatten. Het concrete formaat maakt het probleem echt.

Van wensen naar ontwerp

We hebben veel ideeën → maar één bak → dus we moeten kiezen.


Een goed ontwerp houdt rekening met:

  • aantal planten

  • ruimte per plant

  • welke planten goed samen in een bak passen

Gebruik dit als ontwerpregel: niet alles wat je wilt, kan tegelijk. Ontwerpen is keuzes maken binnen grenzen.

Een indeling tekenen

We maken een plattegrond van de bak.


In dat vierkant tekenen we waar planten kunnen komen, bijvoorbeeld:

  • meerdere rijen wortels

  • een vak met sla

  • een plek voor radijs

  • ruimte voor kruiden

Benadruk dat een tekening helpt om ruimte zichtbaar te maken voordat er echt geplant wordt.

Plantkaartjes maken het zichtbaar

Met plantkaartjes wordt ontwerpen concreet.


Op een kaartje kan staan:

  • weinig of veel ruimte

  • zon of halfschaduw

  • goed voor een bak

  • ongeveer wanneer je kunt oogsten

Kaartjes maken abstracte informatie tastbaar. Leerlingen kunnen ermee schuiven en meteen zien wat wel of niet past.

Schuiven, kiezen, combineren

Door kaartjes op de papieren bak te leggen, zie je sneller:


  • of er genoeg ruimte is

  • welke planten goed passen

  • welke keuzes slim zijn voor de hele klas

Noem dat dit helpt bij overleggen in groepjes: leerlingen zien letterlijk wat een keuze betekent.

Onze bak krijgt een eigen naam

Elke klas kan een eigen identiteit kiezen.


Voorbeelden:

  • De Groene Bak

  • De Eetbare Bak

  • De Verrassingsbak


Dat maakt de moestuin echt van de klas.

Eigenaarschap is hier het doel: de bak is niet zomaar een opdracht, maar een gezamenlijk project van de klas.

Van plan naar echte moestuin

Bij de bak kan later een bordje staan:


Onze moestuin

  • naam van de klas

  • welke planten we hebben gekozen

  • bijvoorbeeld wortel, sla, radijs en bieslook

Sluit inhoudelijk af met het eindproduct van deze ontwerpfase: een herkenbare, gekozen en onderbouwde klasbak.

Waarom maken we een plattegrond van de bak?

A

Om ruimte te verdelen

B

Om sneller te oogsten

C

Om meer zon te krijgen

D

Om minder water te geven

Toetst het kernidee van slides 13-17: ontwerpen maakt ruimte zichtbaar en helpt keuzes onderbouwen.

Hoe helpen plantkaartjes bij het kiezen?

Goede antwoorden noemen dat leerlingen met kaartjes kunnen schuiven, vergelijken, overleggen, ruimte zien en ontdekken wat wel of niet past.

Welke naam past het best bij een klasbak?

1

De Groene Bak

2

De Eetbare Bak

3

De Verrassingsbak

4

Een andere naam

Deze slide heeft geen instructies

Wat heb jij vandaag geleerd over kiezen voor een moestuinbak?

Reflectievraag zonder goed of fout. Laat leerlingen één inzicht uit de les verwoorden.

Wat hielp jou het meest om deze les te begrijpen?

Reflectievraag over het leerproces. Mogelijke antwoorden: onderzoeken, vergelijken, tekenen, kaartjes gebruiken, samen overleggen.

Begrippenlijst

moestuinbak - een bak waarin je groenten, kruiden of fruit kunt kweken

kweken - planten laten groeien en verzorgen

zaaien - zaden in de grond doen zodat er planten kunnen groeien

planten - een jonge plant in de grond zetten

oogsten - groenten, kruiden of fruit plukken of uit de grond halen om te gebruiken

ontwerp - een plan of tekening van hoe iets eruit moet komen te zien

plattegrond - een tekening van bovenaf waarop je de indeling kunt zien

Deze slide heeft geen instructies

Begrippenlijst

ruimte - de plaats die een plant nodig heeft om goed te groeien

zon - licht van de zon dat veel planten nodig hebben om te groeien

halfschaduw - een plek met niet de hele dag volle zon

onderzoeken - informatie zoeken en vergelijken om iets te weten te komen

keuze - beslissen wat je wel of niet wilt

identiteit - wat een klas of project een eigen karakter geeft

Deze slide heeft geen instructies