Het centraal examen Geschiedenis
Geschiedenis is de wetenschap die het verleden onderzoekt. Hiermee wordt inzicht verkregen in culturen en volkeren uit het verleden.
Op het centraal examen Geschiedenis moet je 3 historische contexten en 32 kenmerkende aspecten kennen, die zijn verdeeld over 6 tijdvakken. Tijdvak 1 t/m 4 zijn geen examenstof voor de HAVO.
Daarnaast moet je kunnen aangeven waarom bepaalde gebeurtenissen zijn gebeurd en wat de gevolgen daarvan waren op politiek, economisch of cultureel gebied.
Ten slotte moet je kunnen interpreteren en de betrouwbaarheid van bronnen kunnen beoordelen.
Op het examen Geschiedenis krijg je open vragen over deze onderwerpen. Je kunt naar schatting rond de 27 vragen verwachten, gebaseerd op het gemiddelde aantal vragen van de laatste examens.
Om je optimaal voor te bereiden op het eindexamen is deze lessenserie voorbereid.
Inhoud
We behandelen kern historische vaardigheden en hoe je die toepast bij;
1. Verschillende soorten motieven en oorzaken
2. Eenzijdigheid
3. Bruikbaarheid van bronnen bepalen
+
We leveren een hulpmiddel aan voor;
4. het beantwoorden van de meest voorkomende examenvragen;
- oorzakelijk verband vragen (leg uit ; verklaar ; waarom )
- argumentatie vragen (beredeneer ; laat zien ; toon aan )
- toepassingvragen (leg uit ; laat zien ; toon aan )
- volgorde vragen (zet in de juiste volgorde )
- kenmerkend aspectvragen (noem , leg uit )
- historische vaardigheden vragen (leg uit ; geef aan )
- combinatievragen (koppel aan ; verbind )
Verschillende soorten motieven en oorzaken
Politiek gaat over macht en bestuur. Hoe wordt de samenleving bestuurd? Is dat door middel van een koning, een absolute vorst of een parlementaire democratie? Wie heeft de macht in handen, hoe wordt de samenleving bestuurd?
Economie draait om de middelen van bestaan. Wat zijn de middelen van bestaan?
- de landbouw
- de nijverheid (ambachten)
- de handel
- de industrie
Hoe zorgen de mensen voor een inkomen, voorzien ze in hun eigen levensonderhoud?
Sociaal gaat over verschillen tussen arm of rijk, man of vrouw, mensen die leven in de stad of het platteland.
Cultuur gaat over wat mensen denken en voelen en hoe zij dit uiten. Denk aan kunst en religie.
De Duitse bevolking reageerde verdeeld op het Dawesplan. Noem: - een economisch argument van de voorstanders van het Dawesplan en - een politiek argument van de tegenstanders van het Dawesplan.
Op 20 maart 1948 hield een opinieonderzoeksbureau in Nederland een enquête over het Marshallplan. Een grote meerderheid van de Nederlanders stond positief tegenover het Marshallplan, maar onder leden van de CPN (Communistische Partij Nederland) bleek 78% tegen deelname aan het Marshallplan te zijn. Verklaar deze uitslag door: - een politiek en een economisch motief van de Verenigde Staten te noemen om het Marshallplan uit te voeren EN - aan te geven welke politieke reden de CPN-leden hadden om tegen deelname aan het Marshallplan te zijn.
Gebruik bron 2. Jan Huyghen van Linschoten publiceert in 1596 het verslag van zijn reis. In het koninkrijk Spanje, waarvan Portugal sinds 1580 deel uitmaakt, wordt de informatie over de reis gezien als een staatsgeheim. 2p 8 Noem de economische reden die de Spanjaarden hebben voor de geheimhouding van de Portugese routes naar Azië en de politieke achtergrond van de Nederlandse belangstelling voor deze zeeroutes.
Gebruik bron 8. Een interpretatie: Beide kranten geven een eenzijdig beeld van de gebeurtenissen in Hongarije in 1956. Deze eenzijdigheid kan worden verklaard vanuit het politieke standpunt van elk van beide kranten tijdens de Koude Oorlog. 4p 23 Licht dit toe door: - met een verwijzing naar de bron per krant aan te geven waaruit die eenzijdigheid blijkt EN - deze eenzijdigheid telkens in verband te brengen met het politieke standpunt van de krant.
Gebruik bron 3. Stel: je doet onderzoek naar de gevolgen van kinderarbeid in Nederland in de 19e eeuw en je hebt twee onderzoeksvragen: 1 Wat waren de werkomstandigheden van kinderen in fabrieken? 2 Welke bijdrage leverde J.J. Cremer aan de discussie over de 'sociale kwestie'? Je vindt deze bron, maar je twijfelt aan de bruikbaarheid van de bron voor een van je onderzoeksvragen. 2p 12 Maak duidelijk voor welke onderzoeksvraag de bron de meest bruikbare informatie bevat en voor welke onderzoeksvraag de bron minder bruikbare informatie bevat.
Voor onderzoek naar de misdragingen van het Duitse leger in de Sovjet-Unie worden vaak brieven van Duitse soldaten aan hun familieleden gebruikt. 2p 19 Noem twee redenen om te twijfelen aan de bruikbaarheid van de soldatenbrieven als bronnen voor onderzoek naar de misdragingen van het leger.
Tips voor het leren
Om je optimaal voor te bereiden op het eindexamen kun je een samenvatting het beste een paar keer goed doornemen en daarna oude examens maken en nakijken.
Bezoek: https://www.lerenvoorhetexamen.nl/havo/geschiedenis/
Oefen met het boekje 'Effectief antwoord geven op examenvragen GESCHIEDENIS
Deze examentraining en het boekje worden met jullie gedeeld via Magister.
Zijn er nog vragen?