BVJ Thema 6 Mens en milieu bs. 2 Voedselproductie
Thema 6 Mens en Milieu
Lesduur is: 45 minOnderdelen in deze les
Thema 6 Mens en Milieu
Leerdoelen BS 2 Voedselproductie
6.2.1 Je kunt de oorzaken en gevolgen van eutrofiëring van water uitleggen en mogelijke oplossingen hiervoor aandragen.
6.2.2 Je kunt uitleggen op welke manieren een optimale productie van voedsel kan worden verkregen en wat de eventuele gevolgen hiervan voor de natuur zijn.
6.2.3 Je kunt de verschillen in de wijze van voedselproductie in de gangbare en de biologische landbouw beschrijven.
Manieren om voedselproductie te verhogen
Bemesting
Bescherming van landbouwgewassen en landbouwhuisdieren tegen ziekten en plagen
Aanpassing van de erfelijke eigenschappen van landbouwgewassen en landbouwhuisdieren
Effecten voedselproductie op het milieu: bodem uitgeput, biodiversiteit neemt af en leefomgeving verslechtert
Bemesting
Abiotische omstandigheden die geregeld worden:
- bodembewerking
- bescherming tegen ziekten en plagen
- Anorganische stoffen (voedingszouten) in de bodem
Anorganische stoffen (voedingszouten) verdwijnen doordat:
1. gewassen van het land weggehaald worden (oogsten)
2. door regen op een kale bodem mineralen uitspoelen naar diepere lagen.
Bemesting:
kunstmest (NO3- of PO43-) of drijfmest
Drijfmest (urine en uitwerpselen van dieren, vermengd met stro) wordt door reducenten afgebroken, zodat de mineralen beschikbaar komen voor de planten.
Effeciënte landbouwmethoden verbouwen in monocultuur: op een grote oppervlakte staat één soort gewas.
Nadeel plaagvorming en ziektes
Een plaag kan ontstaan door:
1 groot voedselaanbod
2 ontbreken van natuurlijke vijand
Water
Het water op aarde is aanwezig als oppervlaktewater of als grondwater. Oppervlakte water is naast rivieren en sloten ook de bovenste laag van zeeën en oceanen.
Vervuiling van oppervlaktewater komt via natuurlijke weg: dode resten van planten en dieren. Reducenten zetten dit om in anorganische stoffen. Dit is het zelfreinigende vermogen van water (in evenwicht = gezond water).
Eutrofiëring en waterbloei
Bestrijding van ziekten en plagen
mechanisch:
- het vangen of wegjagen van dieren (door bijv. vallen of vogelverschrikkers). Door
gewenning wordt dit minder effectief.
- Maar onkruid kun je ook mechanisch bestrijden met behulp van werktuigen, machines en gereedschappen.
chemische bestrijding: pesticiden (herbiciden en insecticiden)
Deze zijn erg effectief, maar:
- niet soort-specifiek, dus nuttige dieren gaan ook dood
- organismen kunnen resistent (ongevoelig) voor gif worden
Resistentie bij chemische bestrijding
Pesticiden
Pesticiden zijn ook persistent:
ze worden niet of nauwelijks langs natuurlijke weg afgebroken.
Gevolg accumulatie....
Pesticiden komen deels in het oppervlaktewater terecht. Een ander deel komt in het grondwater en zodoende ook in ons drinkwater...
Methoden voor verbetering van organismen
veredelen of fokken: nakomelingen met de meest gunstige eigenschappen worden geselecteerd om verder te kruisen. Hierdoor worden de meest gunstige eigenschappen in de nakomelingen gekregen.
recombinant DNA technieken: DNA wordt ingebracht, eventueel van een ander soort, om de gewenste eigenschappen te krijgen, bijv resistentie bij planten.
Plantenveredeling
Fokken
Bij dieren wordt kunstmatige inseminatie toegepast om goede eigenschappen door te geven of IVF, waarbij veel draagkoeien gebruikt worden om veel nakomelingen van een goede stier en een goede koe tegelijkertijd te krijgen.
Biologische landbouw
Door in een cyclus verschillende gewassen te verbouwen, wordt uitputting van de bodem voorkomen en is er een kleinere kans op een plaag.
Dieren krijgen voldoende ruimte, biologisch geteeld voer zonder standaard antibiotica.
Doel Europa: 25% van de landbouw moet in 2030 vervangen zijn door biologische landbouw
Milieuvriendelijke ontwikkelingen
Ledlampen in glastuinbouw:
- Optimalisatie fotosynthese door de juiste kleur licht en de juiste intensiteit
- Verticale landbouw nu mogelijk
Overbevissing
Overgrote deel van de aarde bestaat uit water
De biodiversiteit in zeeën en oceanen is enorm
Vraag naar vis is afgelopen 50 jaar verdubbeld met als gevolg grootschalige visvangst
Als e meer wordt gevangen dan er door natuurlijke aanwas bijkomt, noem je dat overbevissing
Bijvangst
Leefgebied beschadigd
Maak opdracht 17 t/m 27
Klaar? Oefen de Flitskaarten en maak Test Jezelf
Neem daarna de leefwereldcontext 'Ben jij klaar voor het eten van insecten?' door en maak opdracht 28
Afsluiter BS 2
6.2.1 Je kunt de oorzaken en gevolgen van eutrofiëring van water uitleggen en mogelijke oplossingen hiervoor aandragen.
6.2.2 Je kunt uitleggen op welke manieren een optimale productie van voedsel kan worden verkregen en wat de eventuele gevolgen hiervan voor de natuur zijn.
6.2.3 Je kunt de verschillen in de wijze van voedselproductie in de gangbare en de biologische landbouw beschrijven.
Nog extra videos over
Diverse vormen van landbouw en visserij
+
Herhalingsvideo over de basisstof maar dan door Ruud