H1 §2 Communicatie en media
H2 §1 Communicatie en media
Lesduur is: 45 minOnderdelen in deze les
H2 §1 Communicatie en media
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoel
Ik kan de begrippen communicatie, zender, ontvanger, informatie, verschillende vormen van communicatie, massamedia en het dagelijks gebruik van media uitleggen.
Deze slide heeft geen instructies
Waar denk jij aan bij media en communicatie?
Gebruik deze woordwolk als activering van voorkennis. Verwachte woorden: appen, praten, telefoon, nieuws, social media, informatie, zender, ontvanger.
Wat is communicatie?
Communicatie is het doorgeven van informatie.
Dat kan met woorden, beelden, geluiden, gebaren of tekst.
Er is communicatie als een boodschap van de ene persoon naar de andere gaat.
Leg nadruk op het idee van een boodschap. Communicatie is dus meer dan praten; ook een appje, verkeersbord of emoji hoort erbij.
Zender, ontvanger en informatie
Zender: stuurt een boodschap
Ontvanger: krijgt de boodschap
Informatie: de inhoud van de boodschap
Samen vormen ze de basis van communicatie
Gebruik een eenvoudig voorbeeld: iemand stuurt via WhatsApp 'Ik ben later'. De zender is de verzender, de ontvanger leest het bericht, en de informatie is dat die persoon later komt.
Communicatie in een voorbeeld
Bij een bericht als 'De les begint om 9 uur' zie je:
de zender schrijft of zegt het
de ontvanger leest of hoort het
de informatie is hoe laat de les begint
Maak het concreet met herkenbare schoolvoorbeelden. Zo zien leerlingen dat begrippen niet los staan, maar samen werken in één situatie.
Waarom communiceren mensen?
om iets te vertellen
om gevoelens te delen
om afspraken te maken
om anderen te informeren
Noem dat communicatie in maatschappijleer belangrijk is omdat mensen samenleven en elkaar steeds informatie geven en ontvangen.
Vormen van communicatie
Communicatie gebeurt op verschillende manieren:
mondeling: praten of bellen
schriftelijk: brief, app of e-mail
non-verbaal: lichaamstaal, gezichtsuitdrukking, gebaren
beeld en geluid: video, radio, foto's
Benadruk dat leerlingen vaak meerdere vormen tegelijk gebruiken, bijvoorbeeld in een video met gesproken tekst en beelden.
Wat is informatie bij communicatie?
de inhoud
de zender
de ontvanger
de telefoon
Checkt het kernbegrip informatie. De afleiders sluiten aan bij begrippen uit de vorige slides.
Maak de begrippen compleet
Bij communicatie stuurt de zender een boodschap naar de ontvanger. De informatie is de inhoud van die boodschap. Communicatie is dus het doorgeven van informatie.
De dubbele inzet van 'informatie' staat op twee verschillende logische plekken, dus de positie blijft duidelijk uit de context.
Noem een voorbeeld van communicatie uit jouw dag.
Bespreek dat leerlingen één herkenbaar voorbeeld geven en daarin benoemen wie de zender is, wie de ontvanger is en wat de informatie is. Bijvoorbeeld: een appje, telefoongesprek of bericht in de klas.
Mondelinge communicatie
direct contact tussen mensen
je hoort stem en toon
je kunt meteen reageren
voorbeeld: gesprek in de klas of telefoongesprek
Wijs erop dat mondelinge communicatie vaak snel gaat, maar dat informatie ook sneller vergeten kan worden dan bij schriftelijke communicatie.
Schriftelijke communicatie
informatie staat op papier of scherm
je kunt het later teruglezen
vaak handig voor afspraken
voorbeeld: e-mail, brief, chatbericht
Laat eventueel het verschil zien tussen formeel en informeel schrijven, maar houd de focus op de vorm van communicatie.
Non-verbale communicatie
Non-verbale communicatie is communicatie zonder woorden.
Denk aan houding, mimiek en gebaren. Een glimlach, frons of duim omhoog geeft ook informatie door.
Veel leerlingen denken dat communicatie altijd taal nodig heeft. Gebruik dit slide om dat misverstand te corrigeren.
Welke vorm is communicatie zonder woorden?
schriftelijk
mondeling
non-verbaal
beeld en geluid
Toetst het verschil tussen de vormen van communicatie. 'Beeld en geluid' is bewust een plausibele afleider.
Welke vorm gebruik jij het meest op een schooldag?
mondeling
schriftelijk
non-verbaal
beeld en geluid
Deze slide heeft geen instructies
Vormen van communicatie
In de klas is een gesprek vaak mondeling. Een appje of e-mail is schriftelijk. Een glimlach of frons is non-verbaal. Een video gebruikt vaak beeld en geluid.
Laat leerlingen de vier vormen koppelen aan herkenbare voorbeelden uit de slides.
Wat zijn massamedia?
Massamedia zijn middelen waarmee informatie naar veel mensen tegelijk gaat.
Voorbeelden zijn televisie, radio, kranten, websites en sociale media.
Benadruk 'veel mensen tegelijk' als kern. Dat onderscheidt massamedia van een één-op-één gesprek of persoonlijk bericht.
Kenmerken van massamedia
bereiken een groot publiek
verspreiden nieuws en meningen
werken snel, vooral online
hebben invloed op wat mensen zien en weten
Noem dat massamedia niet alleen informeren, maar ook meningen kunnen beïnvloeden. Houd het op dit niveau zonder diep in nepnieuws of framing te gaan.
Voorbeelden van massamedia
televisie voor nieuws en programma's
radio voor muziek en actualiteit
kranten voor geschreven nieuws
internet en sociale media voor snelle updates
Leg uit dat oude en nieuwe media naast elkaar bestaan. Niet alles gebeurt alleen online.
Wat hoort bij massamedia?
televisie
telefoongesprek
briefje
gezichtsuitdrukking
De juiste keuze bereikt veel mensen tegelijk; de andere opties zijn één-op-één of non-verbaal.
Massamedia samengevat
Massamedia brengen informatie naar veel mensen tegelijk. Voorbeelden zijn televisie, radio, kranten en sociale media.
Herhaalt de kern van massamedia: groot publiek en bekende voorbeelden.
Waarvoor gebruiken we media?
We gebruiken media elke dag voor verschillende doelen:
om nieuws te volgen
om contact te houden
om iets te leren
om ons te vermaken
Dit is de brug van 'wat zijn media?' naar 'wat doen wij ermee?'. Laat leerlingen beseffen hoe vaak media in hun dag voorkomen.
Media om te informeren
nieuws lezen of kijken
weerbericht checken
informatie zoeken voor school
op de hoogte blijven van gebeurtenissen
Koppel dit aan betrouwbare informatie zonder daar een apart onderwerp van te maken. Bijvoorbeeld: nieuws, schoolsites, informatieve video's.
Media voor contact en ontspanning
appen en bellen met anderen
foto's en video's delen
muziek luisteren of series kijken
gamen of sociale media gebruiken
Maak duidelijk dat media niet één doel hebben. Dezelfde telefoon kan gebruikt worden voor school, contact en ontspanning.
Media in het dagelijks leven
Van het opstaan tot het slapen gebruiken veel mensen media.
Denk aan een wekker op je telefoon, berichten lezen, muziek luisteren, schoolwerk maken en 's avonds nieuws of video's kijken.
Sluit inhoudelijk af door te laten zien dat media verweven zijn met het dagelijks leven. Dat bereidt de begrippen op de woordenlijst goed voor.
Waarvoor gebruiken we media elke dag?
alleen voor school
alleen voor nieuws
voor veel doelen
alleen voor contact
Checkt of leerlingen begrijpen dat media meerdere functies hebben: nieuws, contact, leren en ontspanning.
Media in het dagelijks leven
We gebruiken media om nieuws te volgen, contact te houden, iets te leren en ons te vermaken.
Laat leerlingen de vier hoofddoelen van mediagebruik terughalen uit de laatste inhoudsblok.
Noem één manier waarop jij vandaag media gebruikte.
Zoek in antwoorden naar een concrete dagelijkse situatie, zoals wekker, appen, muziek, schoolwerk of nieuws kijken. Het gaat om toepassen op eigen leven.
Maken
Lees de tekst in het lesboek H2 §1
Maak de opdrachten in je werkboek. (niet af hw voor vrijdag)
Deze slide heeft geen instructies
Wat heb jij vandaag vooral geleerd?
Exit ticket zonder fout/goed. Laat leerlingen kort terugblikken op hun belangrijkste inzicht.
Wat hielp jou het meest om dit te begrijpen?
Gebruik de antwoorden om te zien welke uitleg of werkvorm het best werkte voor deze groep.
Welk deel vond jij nog lastig?
Geeft zicht op lastige begrippen, bijvoorbeeld massamedia of het verschil tussen vormen van communicatie.
Begrippenlijst
communicatie - het doorgeven van informatie
zender - degene die een boodschap stuurt
ontvanger - degene die een boodschap krijgt
informatie - de inhoud van een boodschap
mondelinge communicatie - communicatie met gesproken woorden
schriftelijke communicatie - communicatie via geschreven tekst
non-verbale communicatie - communicatie zonder woorden, zoals gebaren of mimiek
Deze slide heeft geen instructies
Begrippenlijst
massamedia - media die informatie naar veel mensen tegelijk brengen
media - middelen om informatie over te brengen
sociale media - online platforms waarop mensen berichten en beelden delen
boodschap - wat iemand wil overbrengen
beeld en geluid - communicatie via foto's, video's of audio
Deze slide heeft geen instructies
