les 1 en 2 voor de dierentuin

Hoofdstuk 4  


Gedrag

1 / 59
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBiologie / VerzorgingMiddelbare schoolvmbo tLeerjaar 1

In deze les zitten 59 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 50 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Hoofdstuk 4  


Gedrag

Startklaar

Startopdracht

1. Tassen van tafel


4. Begin met ‘startopdracht’

2. Zitten volgens plattegrond.

3. Boek,(werk)boek, agenda en pen op tafel.

Onderstreep de belangrijke begrippen uit paragraaf 3.3


Zijn er begrippen of een opdracht die je lastig vindt? Zet er een uitroepteken bij

Zijn er begrippen die je niet snapt? Zet er een vraagteken bij

Hoofdstuk gedrag 

geen toets over hoofdstuk 4


- grote opdracht in de dierentuin

- ontwerpopdracht over dierenverblijf 

Les 1


Planning

* Huiswerk 

* Leerdoelen

* Theorie

* Zelfstandig werken



Huiswerk





LEZEN paragraaf 4.1

Maken: 4,6,7,8,10, 12, 13, 14






Leerdoelen 4.1

Je kunt de definitie van gedrag benoemen.

Je kunt in je eigen woorden uitleggen hoe gedrag ontstaat. 

Je kunt voorbeelden geven van een uitwendige prikkel. 

Je kunt voorbeelden geven van een inwendige prikkel. 

Je kunt in je eigen woorden uitleggen hoe in de biologie gedrag onderzocht wordt. 

Je kent de woorden ethogram en protocol en kunt uitleggen wat het betekent. 

Je kunt uitleggen waarom het belangrijk is om gedrag te onderzoeken. 


HAVO:

Je weet wat een sleutelprikkel is. 

Je kunt uitleggen tot welk gedrag een sleutelprikkel leidt. 







Je kunt de definitie van gedrag benoemen. 


DEFINITIE

Gedrag is alles wat een mens of dier doet, met als belangrijkste doel zo veel mogelijk nakomelingen te maken 


Ook slapen of niks doen is gedrag!!!


Welk gedrag laat de haas zien?



Je kunt uitleggen hoe gedrag ontstaat.


Hoe ontstaat gedrag?

Gedrag ontstaat doordat mensen en dieren reageren op inwendige en uitwendige prikkels. Alle reacties op prikkels vormen het gedrag.



Prikkel > verandering in de omgeving.



Waarom zorgt rustgedrag belangrijk gedrag voor een dier?

A

Omdat je altijd moet slapen, anders wordt je moe

B

omdat je tijdens rust kunt herstellen en meer energie over hebt om te overleven --> meer nakomelingen krijgen

C

Omdat je niet je energie moet verspillen

D

Omdat je anders chagrijnig wordt.





Hoeveel slaap hebben jullie nodig?

Inwendige prikkel

Uitwendige prikkel

Je hebt honger

Je hoort een auto

Een aap wordt uitgedaagd voor een gevecht.

Je moet plassen





Welk dier gaat zeer waarschijnlijk jagen

A

leeuw net gegeten er loopt een antilope voorbij

B

Leeuw lange tijd niet gegeten er loopt een snelle antilope voorbij

C

leeuw net gegeten er loopt een antilopejong voorbij

D

Leeuw met honger er lopen antilope-jongen voorbij

Huiswerk 22-3





LEZEN paragraaf 4.1

Maken: 6,8, 12, 13, 14






Les 2


Paragraaf 4.1



prikkels en gedrag


oefen voor in de dierentuin 

Planning

* uitleg over sleutelprikkel

uitleg over objectief en subjectief

hoe maak je een ethogram

hoe maak je een protocol 



leerdoelen van vorige les 

Gedrag ontstaat doordat mensen en dieren reageren op inwendige en uitwendige prikkels. 




Alle reacties op prikkels samen vormen gedrag. 

Volgt er op dezelfde prikkel altijd hetzelfde gedrag? Leg uit.

Sleutelprikkel

uitwendige prikkel die vrijwel altijd lijdt tot dezelfde reactie van een dier.

Een prikkel van buiten het organisme heet een ...

A

Inwendige prikkel

B

Binnenprikkel

C

Uitwendige prikkel

D

Sleutelprikkel

Sleutelprikkel voor muggen

A

geurstof

B

trilling

C


D


A

Erfelijk, sleutelprikkel

B

Erfelijk, geen sleutelprikkel

C

Niet erfelijk, sleutelprikkel

D

Niet erfelijk, geen sleutelprikkel

De functie van succesvol gedrag is vrijwel altijd:

Sleutelprikkel


Een sleutelprikkel roept altijd hetzelfde gedrag op!

Hoofdstuk Gedrag 

geen toets over hoofdstuk 4


- grote opdracht in de dierentuin

- ontwerpopdracht over dierenverblijf 

Leerdoelen 4.1

Je kunt de definitie van gedrag benoemen.

Je kunt in je eigen woorden uitleggen hoe gedrag ontstaat. 

Je kunt voorbeelden geven van een uitwendige prikkel. 

Je kunt voorbeelden geven van een inwendige prikkel. 

Je kunt in je eigen woorden uitleggen hoe in de biologie gedrag onderzocht wordt. 

Je kent de woorden ethogram en protocol en kunt uitleggen wat het betekent. 

Je kunt uitleggen waarom het belangrijk is om gedrag te onderzoeken. 


HAVO:

Je weet wat een sleutelprikkel is. 

Je kunt uitleggen tot welk gedrag een sleutelprikkel leidt. 






Planning

* Huiswerk 

* Leerdoelen

* Theorie

* Zelfstandig werken



leerdoel van deze les

Je kunt in je eigen woorden uitleggen hoe in de biologie gedrag onderzocht wordt.

Je kent de woorden ethogram en protocol en kunt uitleggen wat het betekent. 

Waarom gedrag bestuderen?

Om iets te weten te komen over het gedrag van mensen/dieren. 

Waarom is dat belangrijk?


Beschrijf het gedrag van de vogel in een paar regels.

objectief / subjectief

objectief: feitelijke waarnemingen 

subjectief: bevat een interpretatie

antropomorfisme: toekennen van menselijke gevoelens / bewustzijn / motivatie aan organismen zonder bewijs



objectief / subjectief

antropomorfisme: Deze appel toont met zijn kleur aan dat hij opgegeten wil worden, zodat zijn zaden verspreid worden.


subjectief: appel


objectief: afbeelding van een appel


echt objectief: rond voorwerp, ingedeukt aan de bovenzijde. Rood van kleur met groene stippen van 2 mm doorsnede .... etc





kopieer je omschrijving van het vogelgedrag. Geef per regel aan of deze objectief of subjectief is of een antropomorfisme bevat.

Gedragsonderzoek:

Het ethogram

Gedrag bestaat uit een reeks handelingen.

Bijvoorbeeld: 

Een giraf loopt naar het water, zet zijn voorpoten schuin, buigt zijn nek naar het water en drinkt het water.

Deze handelingen kun je beschrijven. 

GEEN MENING!!!

De lijst met beschrijvingen heet een ethogram



Gedragsonderzoek:

Het protocol

Je bekijkt hoe vaak een dier een bepaalde handelingen uitvoert. 

Dit doe je door te turven of door een tabel in te vullen (zie werkblad).


Meestal noteer je de afkorting om de 10 a 20  seconden.

Dat gaan we zelf proberen:

 - Kijk mee met het filmpje.

- Vul het ethogram verder in.

- Vergelijk de onderdelen met elkaar.

- Kijk nogmaals met z'n tweeën.

- Vul nu samen het protocol in.

- Lever je opdracht in (zorg dat de namen erop staan).

Ben je al klaar? Oefen verder met de filmpjes in deze LU

Opdracht: neem tabel over

Welk gedrag zagen we net?
--> kijken nu het hele filmpje, jullie maken tabel af.


van ethogram --> protocol (opnieuw kijken)

Stappen gedragsonderzoek

* Dier een bepaalde tijd waarnemen. 

( bekijk filmpje) 

* Ethogram maken.

* Dier weer voor een bepaalde tijd waarnemen. 

(bekijk filmpje nog een keer)

* Protocol maken. 

* Resultaten verwerken in een staafdiagram. 


Zelfstandig werken

Maken opdracht 4.1 in werkboek 

5

minute

00

second