Vandaag: Hoe werken zintuigcellen?
Leerdoelen
Uitleg zintuigcellen + vragen
Uitleg evenwichtszintuig
Opdrachten maken
Vandaag: Hoe werken zintuigcellen?
Leerdoelen
Uitleg zintuigcellen + vragen
Uitleg evenwichtszintuig
Opdrachten maken
Leerdoelen
Je leert de verschillende typen zintuigcellen
Je leert hoe de zintuigcellen een prikkel omzetten in een impuls
Je leert hoe het evenwichtszintuig werkt
H15.1 Zintuigcellen
Hoe komt het dat je draaierig wordt als je uit een zweefmolen stapt?
Wat zijn zintuigcellen?
Zintuigencellen nemen prikkels waar. Zintuigcellen moeten een signaal doorgeven aan een sensorisch neuron.
Prikkels
druk
warmte (temp)
geur/ smaak (moleculen)
licht (golflengte)
beweging
Welk zintuig neemt welke prikkel waar?
Mechanoreceptoren: druk
Thermoreceptoren: temperatuur
Chemoreceptoren: moleculen
Fotoreceptoren: licht
adequate prikkels
Hoe ontstaat een signaal in de zintuigen?
Mechano- en thermoreceptoren:
Prikkel zorgt direct voor openen
ionpoort.
Instroom van positieve lading.
Hoe ontstaat een signaal in de zintuigen?
Chemoreceptoren
Binding moleculen aan receptor zorgt
voor openen ionpoorten via
secundaire boodschappers.
Zowel SMAAK- als REUKZINTUIG
Hoe ontstaat een signaal in de zintuigen?
Fotoreceptoren
Prikkel zorgt voor signaalcascade die
leidt tot openen ionpoort, instroom
positieve lading.
Hoe geven zintuigen dit signaal door aan zenuwcellen?
1. Receptorcel ontvangt de prikkel
2. De prikkel zorgt voor het opengaan van ionpoorten (meestal Na+ poorten) in de zintuigcel
3. Prikkeldrempel (drempelwaarde) bereikt? Exciterende neurotransmitter vrij in de synaps met het sensorische neuron
4. Impuls in het neuron
5. Waarneming in het sensorisch deel van de hersenen
Hoe merk je het verschil tussen harde en zachte prikkels?
Dit type neuron vervoert impulsen van zintuigen naar het centraal zenuwstelsel
motorisch neuron
sensorisch neuron
schakelcel
Wat is de functie van zintuigcellen?
Ze vangen prikkels op en wekken prikkels op
Ze vangen prikkels op en wekken impulsen op
Ze vangen impulsen op en wekken prikkels op
Ze vangen impulsen op en wekken impulsen
Wat is de adequate prikkel voor de zintuigcellen die de pH registreren?
Aantal H+ ionen
Aantal OH- ionen
De pH
Hoeveelheid zure stoffen
Kunnen niet-adequate prikkels in een zintuigcel impulsen opwekken? Zo ja, in welke gevallen?
Nee
Ja, niet-adequate prikkels wekken alleen impulsen op als ze zeer zwak zijn
Ja, niet-adequate prikkels wekken alleen impulsen op als ze zeer sterk zijn
Ja, niet-adequate prikkels wekken alleen impulsen op als de prikkelsterkte gelijk is aan die van adequate prikkels
Wat is de adequate prikkel voor het oog?
Zintuigcellen hebben over hun membraan een rustpotentiaal. Hoe verandert dit wanneer Na+-poorten openen?
Depolarisatie
Hyperpolarisatie
Repolarisatie
Geen verandering
Hoe werkt het evenwichtszintuig?
Bevindt zich in het binnenoor.
Registreert de stand van je
hoofd én beweging van je
hoofd met
mechanoreceptoren
Hoe werken de macula?
Geleilaag met kalksteentjes.
Deze geleilaag en de kalksteentjes
reageren op beweging (als gevolg
van zwaartekracht of versnelling).
Zintuigharen (ciliën) op de
zintuigcellen registreren deze
verandering.
Hoe werken de macula?
Hoe werken de halfcirkelvormige kanalen?
Bevatten endolymfe (vloeistof)
In elke basis zit een knobbel met
een cupula (2), een geleiachtige
massa
Registreren bewegingen/
versnellingen in de X, Y en Z-
richting
Hoe werken de cupula?
Cupula in het kanaal dat in het vlak van de beweging zitten, klappen om als de endolymfe gaat stromen
(klapdeur)
Altijd in tegengestelde richting van de beweging
(door traagheid)
Hoe komt het dat je draaierig wordt als je uit een zweefmolen stapt?
BINAS 15.1
BINAS 87D Gehoor en evenwicht
Opdrachten maken
Wat: Kijk alles na wat je nog niet nagekeken had!!!!
Vind je dit makkelijk? Maak 15.1 opdrachten 2, 3, 4, 7, 9, 10, 13, 14
Vind je dit moeilijk? Maak 15.1 opdrachten 1, 2, 3, 4, 5, 7, 9, 10, 13
Hoe: Alleen
Hoe lang: Rest van de les
Hulp: Boek, BINAS, vragen stellen
Resultaat: Het wordt huiswerk