Ga in een cirkel staan.
Volg de aanwijzingen van de docent.
Hoe goed kan deze klas tellen?
Ga in een cirkel staan.
Volg de aanwijzingen van de docent.
Hoe goed kan deze klas tellen?
Je start met de oefening die heel simpel lijkt: tellen.
1) ogen open en op volgorde tellen tot 50 (heel makkelijk)
2) ogen dicht en op volgorde tellen tot 50 (iets lastiger, maar goed te doen)
3) ogen open en in willekeurige volgorde tellen tot 50 (moeilijk). Leerlingen mogen namelijk niet tegelijk iets zeggen.
Gaat het ergens mis? (getal overslaan, twee persoon die tegelijk getal noemen?) Dan start je opnieuw bij 1.
Leg uit dat dit net het echte leven is, zowel in de klas als buiten school. Soms moet je geduld hebben, je bent afhankelijk van anderen, je moet kijken en luisteren en als iets even niet lukt, dan probeer je het gewoon weer.
Je houdt je aan afspraken en je komt op tijd.
Je brengt en houdt het gesprek aan de praat:
luister naar elkaar
Je praat met elkaar en niet over elkaar
Wees aardig en vriendelijk:
voor jezelf, de ander en de docenten
Deze slide heeft geen instructies
Sta op als ...
We lijken meer op elkaar dan we verschillen.
Spel 1: Sta op als… (ijsbreker)
Waarom?
Leerlingen ervaren op een luchtige manier overeenkomsten en verschillen. Het laat zien dat je altijd iets deelt met een ander, en dat verschillen er óók mogen zijn. Dit is een veilige, actieve start.
Hoe?
Leerlingen zitten of staan achter hun stoel. Jij leest stellingen voor. Wie zich aangesproken voelt, gaat staan. Je benoemt af en toe de diversiteit of juist de overeenkomsten, zonder te oordelen.
Wat?
15 stellingen (mix luchtig – persoonlijk – uitdagend):
Ik heb vanochtend brood gegeten.
Ik hou van gamen.
Ik luister vaak naar muziek.
Ik vind het spannend om in een nieuwe klas te zitten.
Ik kan goed tekenen of iets creatiefs maken.
Ik hou van sport.
Ik heb liever stilte dan drukte om me heen.
Ik heb al iemand in deze klas eerder gezien.
Ik ben liever buiten dan binnen.
Ik heb soms moeite om mijn huiswerk op tijd af te hebben.
Ik vind het moeilijk om voor de klas te praten.
Ik lach vaak.
Ik word wel eens onzeker van cijfers op school.
Ik vind het leuk om nieuwe mensen te leren kennen.
Ik denk dat ik veel van anderen kan leren.
Tijd: 10 minuten
Docentinformatie:
Houd tempo erin, vermijd doorvragen hier. Benoem dat we niet overal hetzelfde in zijn, en dat dat juist interessant is. Dit vormt de opstap naar het volgende spel over écht luisteren en doorvragen.
Zoek iemand die ...
We lijken meer op elkaar dan we verschillen.
Vind je match (overeenkomsten vinden)
Waarom?
Leerlingen ontdekken diepere overeenkomsten en leren gericht contact maken.
Hoe?
Leerlingen lopen rond in het lokaal.
Jij geeft opdrachten: “Zoek iemand die net als jij…”
Na 1 minuut duo-gesprek → teruglopen → nieuwe opdracht.
Daarna in groepjes van 4: zoek samen één overeenkomst die niet vanzelfsprekend is.
Wat?
Wel in deze richting:
25x Zoek iemand die… (open formuleringen)
Niveau 1 – Licht & veilig
Zoek iemand die dezelfde kleur ogen heeft als jij.
Zoek iemand die dezelfde sport beoefent.
Zoek iemand die eenzelfde soort hobby heeft.
Zoek iemand die dezelfde favoriete kleur heeft.
Zoek iemand die dezelfde lievelingssnack of -drank heeft.
Niveau 2 – Gewoontes & voorkeuren
Zoek iemand die hetzelfde favoriete schoolvak heeft.
Zoek iemand die op dezelfde manier het liefst ontspant.
Zoek iemand die dezelfde favoriete film, serie of game heeft.
Zoek iemand die op eenzelfde manier naar school reist.
Zoek iemand die dezelfde favoriete muziekstijl luistert.
Niveau 3 – Beleving & emoties
Zoek iemand die om dezelfde dingen kan lachen.
Zoek iemand die op dezelfde manier zenuwachtig wordt (bijvoorbeeld voor een presentatie of sportwedstrijd).
Zoek iemand die dezelfde manier heeft om tot rust te komen.
Zoek iemand die dezelfde kleine dingen fijn vindt (zoals lek
Horen is geluid binnenlaten. Luisteren is aandacht geven.
Luisteren is meer
dan horen.
Luisterdrietallen (luisteren = meer dan horen)
Waarom?
Leerlingen ervaren hoe het voelt om echt gehoord te worden, en leren doorvragen. Dit legt de basis voor openheid en verbinding.
Hoe?
Leerlingen maken groepjes van drie.
Rollen: verteller, luisteraar, observator.
Verteller krijgt een vraag (bijv. “Heb je veel vrienden nodig of zijn een paar genoeg?”).
Luisteraar mag alleen vragen stellen die de ander laten uitdiepen.
Observator geeft na afloop feedback: werd er echt geluisterd, of wilde de luisteraar vooral zelf iets zeggen?
Na 3 minuten wisselen → iedereen komt aan bod.
Wat?
Voorbeeldvraag + doorvraag:
Vraag: Heb je veel vrienden nodig of zijn een paar genoeg?
Antwoord (docentvoorbeeld): Een paar genoeg.
Doorvragen:
“Wanneer is er voor jou sprake van vriendschap?”
“Wat maakt dat je liever een paar goede vrienden hebt?”
“Hoe merk je dat iemand écht jouw vriend is?”
“Wat gebeurt er als die paar vrienden er niet zijn?”
Andere mogelijke startvragen:
“Wat vind jij fijner: stilte of geluid om je heen?”
“Heb je liever een plan of zie je wel wat er komt?”
“Wat betekent het om ergens goed in te zijn?”
Klassikale nabespreking:
Bespreek: hoe voelde het om écht te luisteren / gehoord te worden?
Bruggetje: “Welke rol spelen cijfers bij leren op school? En wat zegt dat over hoe we elkaar beoordelen of zien?”
Verbind dit aan jullie pilot zonder cijfers: in deze klas telt lui
Verteller
Jij reageert op de vraag op het bord.
Luisteraar
Jij luistert actief: je gaat doorvragen om meer informatie te krijgen.
Observator
Jij geeft feedback op de vragen die worden gesteld én jij zorgt ervoor dat de luisteraar alleen vragen stelt.
Luisteren is meer
dan horen.
Luisterdrietallen (luisteren = meer dan horen)
Waarom?
Leerlingen ervaren hoe het voelt om echt gehoord te worden, en leren doorvragen. Dit legt de basis voor openheid en verbinding.
Hoe?
Leerlingen maken groepjes van drie.
Rollen: verteller, luisteraar, observator.
Verteller krijgt een vraag (bijv. “Heb je veel vrienden nodig of zijn een paar genoeg?”).
Luisteraar mag alleen vragen stellen die de ander laten uitdiepen.
Observator geeft na afloop feedback: werd er echt geluisterd, of wilde de luisteraar vooral zelf iets zeggen?
Na 3 minuten wisselen → iedereen komt aan bod.
Wat?
Voorbeeldvraag + doorvraag:
Vraag: Heb je veel vrienden nodig of zijn een paar genoeg?
Antwoord (docentvoorbeeld): Een paar genoeg.
Doorvragen:
“Wanneer is er voor jou sprake van vriendschap?”
“Wat maakt dat je liever een paar goede vrienden hebt?”
“Hoe merk je dat iemand écht jouw vriend is?”
“Wat gebeurt er als die paar vrienden er niet zijn?”
Andere mogelijke startvragen:
“Wat vind jij fijner: stilte of geluid om je heen?”
“Heb je liever een plan of zie je wel wat er komt?”
“Wat betekent het om ergens goed in te zijn?”
Klassikale nabespreking:
Bespreek: hoe voelde het om écht te luisteren / gehoord te worden?
Bruggetje: “Welke rol spelen cijfers bij leren op school? En wat zegt dat over hoe we elkaar beoordelen of zien?”
Verbind dit aan jullie pilot zonder cijfers: in deze klas telt lui
Luisteren is meer
dan horen.
Luisterdrietallen (luisteren = meer dan horen)
Waarom?
Leerlingen ervaren hoe het voelt om echt gehoord te worden, en leren doorvragen. Dit legt de basis voor openheid en verbinding.
Hoe?
Leerlingen maken groepjes van drie.
Rollen: verteller, luisteraar, observator.
Verteller krijgt een vraag (bijv. “Heb je veel vrienden nodig of zijn een paar genoeg?”).
Luisteraar mag alleen vragen stellen die de ander laten uitdiepen.
Observator geeft na afloop feedback: werd er echt geluisterd, of wilde de luisteraar vooral zelf iets zeggen?
Na 3 minuten wisselen → iedereen komt aan bod.
Wat?
Voorbeeldvraag + doorvraag:
Vraag: Heb je veel vrienden nodig of zijn een paar genoeg?
Antwoord (docentvoorbeeld): Een paar genoeg.
Doorvragen:
“Wanneer is er voor jou sprake van vriendschap?”
“Wat maakt dat je liever een paar goede vrienden hebt?”
“Hoe merk je dat iemand écht jouw vriend is?”
“Wat gebeurt er als die paar vrienden er niet zijn?”
Andere mogelijke startvragen:
“Wat vind jij fijner: stilte of geluid om je heen?”
“Heb je liever een plan of zie je wel wat er komt?”
“Wat betekent het om ergens goed in te zijn?”
Klassikale nabespreking:
Bespreek: hoe voelde het om écht te luisteren / gehoord te worden?
Bruggetje: “Welke rol spelen cijfers bij leren op school? En wat zegt dat over hoe we elkaar beoordelen of zien?”
Verbind dit aan jullie pilot zonder cijfers: in deze klas telt lui
Afspraken over het leren en leven met elkaar.
Onze klasafspraken (veiligheid en leefbaarheid)
Waarom?
Samen gemaakte afspraken zorgen voor duidelijkheid, eigenaarschap en veiligheid.
Hoe?
Leerlingen schrijven individueel op een post-it: “Wat heb jij nodig om je veilig en fijn te voelen in deze klas?”
In groepjes van 4 clusteren ze hun ideeën en kiezen de 2 beste.
Klassikaal maken we een top 5 (plak op groot vel/whiteboard).
Wat?
Handvatten voor concreet en werkbaar formuleren:
Gebruik positieve taal (“we…” in plaats van “niet”).
Maak het specifiek (bv. “We luisteren uit tot de ander klaar is” i.p.v. “We luisteren”).
Zorg dat het uitvoerbaar en zichtbaar is.
Tips voor doorvragen (zoals bij spel 2):
“Wat betekent respectvol voor jou?”
“Hoe zie je dat iemand echt luistert?”
“Wat helpt jou om je veilig te voelen?”
“Wanneer lukt het je niet om die afspraak te houden?”
Tijd: 15 minuten
Docentinformatie:
Jij bewaakt dat afspraken concreet blijven. Geen vage dingen als “aardig doen”, maar “we lachen elkaar niet uit als iemand een fout maakt”.
Afspraken over het leren en leven met elkaar.
1. Leren met elkaar
Hoe zorgen we ervoor dat iedereen de kans krijgt om goed te leren en elkaar daarbij helpt?
2. Leven met elkaar
Hoe zorgen we ervoor dat het veilig, prettig en respectvol is om samen in deze klas te zijn?
3. Zorgen voor jezelf
Wat heb jij nodig om goed mee te doen, je fijn te voelen en verantwoordelijkheid te nemen voor je eigen gedrag?
4. Zorgen voor de omgeving
Hoe gaan we om met ons lokaal, materialen en de spullen van elkaar, zodat iedereen er plezier van heeft?
Deze slide heeft geen instructies
1. Je beweegt je rustig in de school;
2. Je wacht voor het lokaal tot de docent aangeeft dat je binnen mag komen;
3. Je begroet de docent;
4. Je gaat rustig zitten op je stoel;
5. Je zet je tas onder je stoel;
6. Je pakt alleen het materiaal voor het vak dat je nodig hebt;
7. Je start waar nodig met de startopdracht.
Iedere les een sterke start.
Iedere les een goede finish.
Je bespreekt alle onderdelen expliciet. Dat betekent dat je bij punt 1 uitlegt wat rustig inhoudt: wandelen, zachte stem. (Positief normeren, dus niet zeggen: niet rennen).
Na het bespreken van de 7 punten laat je de leerlingen eerst de stappen herhalen en uitleggen. Daarna is het tijd om te oefenen:
'Pak je tas in en loop op de juiste manier een rondje om het trappenhuis en kom de klas op de juiste manier binnen.'
Als iedereen weg is, klik jij door naar de volgende slide.
Startopdracht
Leg een pen en een potlood als een kruis linksboven op je bureau.
Je checkt de uitvoering. De kans is aanwezig dat niet iedereen een pen + potlood als kruis linksboven heeft liggen.
Laat leerlingen herhalen wat de stappen zijn. Bevestig wat goed ging: 'Jullie kwamen heel rustig de klas binnen. Complimenten!' De kans is vrij groot dat de startopdracht niet helemaal goed ging.
Je zegt dan bijvoorbeeld: 'Niet iedereen heeft de startopdracht correct uitgevoerd. Wij zijn met elkaar verantwoordelijk voor het leren en leven in de klas. Dus: pak allemaal je spullen in en we gaan het nog een keer proberen.'
Startopdracht
Leg je pen ongeveer in het midden van je bureau en ga met je handen over elkaar zitten.
Deze slide heeft geen instructies