Psychofarmaca (in diverse branches)

Psychofarmaca 


1 / 22
volgende
Slide 1: Slide
newEditorVerpleging en verzorgingMBOStudiejaar 2,3

In deze les zitten 22 slides, met tekstslides.

time-iconLesduur is: 90 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Psychofarmaca 


Deze slide heeft geen instructies

Psychofarmaca

  • Alle medicatie waarbij er sprake is van het beïnvloeden van psychische functies; wordt ook wel gedragsmedicatie genoemd.


  • Psychofarmaca zijn geen geneesmiddelen: ze onderdrukken bepaalde verschijnselen en hebben geen werking op de oorzaak van problemen. Ze zijn dan ook nooit de (enige) oplossing. 


  • Vanwege de invloed op psychische functies is het gebruik controversieel, moet de start goed overwogen worden en de noodzaak tot voortzetting regelmatig geëvalueerd worden. 


Deze slide heeft geen instructies

Psychofarmaca

Een zenuwcel geeft onder invloed van prikkeling info door  naar de andere zenuwcel:                   - een zenuwcel scheidt een chemische stof af, de neurotransmitter --> neurotransmitter bindt zich aan een receptor op de volgende zenuwcel --> deze zenuwcel wordt geactiveerd of juist geremd --> informatieoverdracht heeft plaatsgevonden.



Psychofarmaca hebben veelal 

invloed op de werking van neuro-

transmitters. Bijv. remmen van 

dopamine (antipsychotica) of stimuleren van serotonine (antidepressiva).



filmpje vanaf 0:31 min tot 1:46 min


Psychofarmaca

Relatief veel ervaring met psychofarmaca bij stoornissen als depressie, psychose en dementie; nog relatief weinig bekend over werking bij mensen met onbegrepen gedrag binnen de GHZ. 


Uitingsvormen van probleemgedrag in de GHZ; roepen, dwalen of agressie. 

Psychofarmaca wordt bij 20% tot 50% van dit gedrag voorgeschreven om...

  - het probleemgedrag tijdelijk te verhelpen 

  - de patiënt rustig te krijgen

Oorzaak van het probleemgedrag wordt hiermee echter niet opgelost. 

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Groepen

  1. Anxiolytica 

  2. Hypnotica

  3.  Antipsychotica

  4.  Antidepressiva

  5.  Stemmingsstabilisatoren

  6.  Psychostimulantia


Deze slide heeft geen instructies

Anxiolytica & Hypnotica

Indicatie: Bestrijden angst (angststoornissen), paniek (paniekstoornissen), depressies (omdat AD pas na 2-4 weken werkt), slaapstoornissen, sedatie (paniek, angst), anticonvulsief (spierverslappend), intoxicatie, onthouding alcohol.

Werking: Vermindering activiteit centrale zenuwstelsel.

Bijwerkingen: Slaperigheid, verwardheid, hoofdpijn, duizeligheid, afzwakking emoties,                                                    spierzwakte

Afhankelijkheid: HOOG  (tolerantie, geestelijke afhankelijkheid).

Ontwenning : Hartkloppingen, slapeloosheid, angst, prikkelbaarheid, gejaagdheid, spierpijn, trillerigheid en transpireren.

                                                   Deze middelen zijn voor kortdurend gebruik !!!


Deze slide heeft geen instructies

Voorbeelden

Deze slide heeft geen instructies

Antipsychotica

  • Onderdrukt wanen en hallucinaties. Wordt o.a. gebruikt bij psychotische stoornissen (schizofrenie, manie), delier en dementie met psychotische kenmerken

  • Verschillende groepen medicatie (klassieke en atypische antipsychotica)

  • Werkzaam o.a. door blokkade dopamine


Bijwerkingen:

- sufheid                                     - vervlakking van gevoelens

- seksuele stoornissen              - gewichtstoename

- tardieve dyskinesie (ongecontroleerde

bewegingen, vooral in het gezicht)



Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Voorbeelden

 Klassieke antipsychotica zoals chloorpromazine, haldol, perfenazine, orap, zuclopentixol (cisordinol)

Vooral effect op positieve symptomen (wanen, hallucinaties)


Atypische antipsychotica zoals risperdal, seroquel (quetiapine), zyprexa, clozapine, abilify

Vooral effect op negatieve symptomen (gebrek aan initiatief, emotionele vervlakking, weinig energie,....)

Deze slide heeft geen instructies

Antidepressiva

  • Indicaties:  Depressie, angststoornis/ fobie

  • Werking: Er zijn een aantal subgroepen (zie volgende dia). Beïnvloeden m.n. werking van serotonine en noradrenaline in de hersenen. Duurt meerdere weken voor werking merkbaar wordt. 

  • Bijwerkingen:

- sufheid en slaperigheid

- hoofdpijn 

 - transpireren

- droge mond

- in zeldzame gevallen: een toename van suïcide pogingen

Deze slide heeft geen instructies

Groepen antidepressiva

  • SSRI (selectieve serotonine heropname remmers) 

       Citalopram, Ecitalopram, Fluoxetine, Fluvoxamine, Paroxetine, Sertraline

  • SNRI (serotonine-norepinefrine heropname remmers) 

       Efexor, Cymbalta

  • TCA (tricyclische antidepressiva)                                                                    Amitriptyline, Nortriptyline

  • MAO remmers (mono-amino-oxidase-remmers) 

       Parnate 


Deze slide heeft geen instructies

Stemmingsstabilisatoren

Indicatie: M.n. bipolaire stoornis (manisch depressief)


Naast lithium worden ook bepaalde antipsychotica en anticonvulsiva (= anti-epileptica) als stemmingsstabilisator gebruikt. 


Werking lithium: Verminderen van serotonine-afgifte en bevorderen van de serotonine-heropname.  Effect na 1-2 weken


Lithium heeft een smalle therapeutische breedte, waardoor regelmatige controle van de bloedspiegel nodig is om onder- of overdosering te voorkomen. 


Deze slide heeft geen instructies

Bijwerkingen Lithium

Deze slide heeft geen instructies

Bijwerkingen anticonvulsiva

Deze slide heeft geen instructies

Psychostimulantia

Indicatie: M.n. ADHD en bepaalde slaapstoornissen (bijv. narcolepsie)


Werking: O.a. verhoging van beschikbaarheid van noradrenaline in de synaps


Bijwerkingen: slaapstoornissen, afgenomen eetlust, misselijkheid, hoofdpijn, hartkloppingen


Deze slide heeft geen instructies

Medicijn of drug

Door invloed op psychische functies worden psychofarmaca door sommige mensen gebruikt die dit niet vanuit medisch oogpunt nodig hebben. In dat geval noemen we het geen medicijn, maar een drug. 


Omgekeerd kunnen bepaalde middelen die we als drugs kennen bij bepaalde medische problemen een positief effect hebben op de symptomen. In dat geval worden bepaalde drugs 'medicinaal' gebruikt. 

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Let op!

  • Psychofarmaca kunnen niet zomaar worden gestopt. Dit heeft m.n. te maken met de gewenning/ tolerantie die optreedt bij langduriger gebruik. 


  • Plotseling staken leidt tot ernstige lichamelijke- en psychische klachten

       Bijvoorbeeld:

        - ontwenning

        - slapeloosheid

        - ernstige gedragsstoornissen

Deze slide heeft geen instructies

Verslaving

  • Bij verslaving (= afhankelijkheid) is 'willen' veranderd in 'moeten'.  

  • Afhankelijkheid (verslaving) kun je opdelen in geestelijke en lichamelijke afhankelijkheid. 




Deze slide heeft geen instructies

Afhankelijkheid/ verslaving aan benzo's

Het gebruik van benzodiazepinen leidt tot afhankelijkheid, hetgeen zich uit in....

  • Tolerantie: Het lichaam went snel aan de medicijnen; al na enkele dagen tot weken neemt het sederende (=rustgevende) en hypnotische (=slaap bevorderende) effect af. Na verloop van tijd is er een hogere dosering nodig voor hetzelfde effect. 

  • Geestelijke afhankelijkheid: De gebruiker verlangt steeds sterker naar het middel en heeft de overtuiging niet meer zonder het middel te kunnen functioneren. 

Deze slide heeft geen instructies