LES 2 - Gedrag bij organismen: reageren en overleven
Gedrag bij organismen: reageren en overleven
Onderdelen in deze les
Gedrag bij organismen: reageren en overleven
Wat herinner je je nog van de vorige les?
Voorbeelden van gedrag
Beantwoord telkens:
Wat is de prikkel?
Wat is de functie/het doel van het gedrag?
Gedrag bij jonge meeuwen
Meeuwenkuikens pikken tegen de rode stip op de snavel van het moederdier. Dit triggert voeden.
Baltsgedrag bij futen (bekijk de video voor meer info)
Territorium afbakenen: beren
Beren markeren bomen met geurstoffen om hun territorium aan te geven voor anderen.
Dolfijnengedrag: fluitgeluiden
Dolfijnen gebruiken fluitgeluiden om contact te maken en soortgenoten terug te vinden.
Verdedigingsgedrag bij katten
Bij gevaar zetten katten hun haren rechtop om groter te lijken en zich te beschermen.
Sociaal gedrag bij wolven
Wolven versterken sociale banden in de roedel door lichamelijk contact, zoals likken en tegen elkaar liggen.
Vormen van communicatie
Gedrag kan communicatie zijn:
chemisch (geur)
visueel (houding)
auditief (geluid)
tactiel (aanraking)
Gedrag bij planten: zonlicht
Zonnebloemen draaien naar het licht. Planten reageren zo op prikkels uit de omgeving.
Vleesetende planten
Bij aanraking sluit een vleesetende plant zijn bladeren snel om een insect te vangen.
Planten hebben gedrag?
planten reageren ook op prikkels;
planten hebben geen zenuwstelsel;
gedrag bij planten is niet doelbewust.
bescherming;
communicatie;
voortplanting;
groei.
Functies van plantengedrag
Uitleg
Wat is de prikkel en wat is de functie van dit gedrag bij meeuwenkuikens?
Prikkel: de rode stip
Functie: voedsel krijgen
Wat is de prikkel en wat is de functie van dit gedrag bij de futen?
Prikkel: de bewegingen van de andere fuut
Functie: een partner aantrekken om zich voort te planten
Wat is de prikkel en wat is de functie van dit gedrag bij beren?
Prikkel: geurstoffen op de boom
Functie: territorium afbakenen
Wat is de prikkel en wat is de functie van dit gedrag bij dolfijnen?
Prikkel: de fluitgeluiden
Functie: soortgenoten terugvinden en contact houden
Wat is de prikkel en wat is de functie van dit gedrag bij katten?
Prikkel: het zien of horen van bedreiging
Functie: zichzelf beschermen en gevaar afschrikken
Wat is de prikkel en wat is de functie van dit gedrag bij wolven?
Prikkel: likken van een roedelgenoot
Functie: sociale band versterken
Wat is de prikkel en wat is de functie van dit "gedrag" bij zonnebloemen?
Prikkel: licht
Functie: groei/overleving
Wat is de prikkel en wat is de functie van dit "gedrag" bij vleesetende planten?
Prikkel: aanraking van een insect
Functie: vangen en verteren van voedsel
Aangeboren versus aangeleerd gedrag
Gedrag dat ontstaat door ervaring, zoals honden die leren zitten voor een snoepje.
Aangeboren gedrag
Gedrag dat direct na de geboorte voorkomt, zoals zuigen bij puppy’s.
Aangeleerd gedrag
Sleep het gedrag naar de juiste categorie!
Aangeboren
Aangeleerd
Mijn hond geeft mij een pootje op commando
Katten die zich wassen (likken)
De kat krabt aan de deur om binnen te mogen
Een baby houdt zijn adem in als hij onder water is.
Samenvatting
Je hebt geleerd wat gedrag is, hoe het ontstaat en waarom het belangrijk is. Je kent voorbeelden van gedrag bij diverse organismen.
Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.
Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.
Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.
