Wet BIG en Tuchtrecht

1 / 30
volgende
Slide 1: Slide
newEditorVerpleging en verzorgingMBOStudiejaar 1

In deze les zitten 30 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 60 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Wat weet je al?

De wet BIG staat voor:

A

Wet Beroepen Individuele Gezondheidszorg

B

Wet Bekwaamheid Individuele Gezondheidszorg

C

Wet Beroepen Inspectie van Gezondheid

D

Wet Beroepen In de Gezondheidszorg

De Wet BIG beschermt:

A

Zorgverleners d.m.v. tuchtrecht

B

Patiënten d.m.v. geheimhoudingsplicht

C

De werkrelatie tussen zorgverleners en zorginstellingen

D

Patiënten tegen onzorgvuldig en ondeskundig handelen

De wet BIG regelt:

A

Registratie, titelbescherming, strafrecht

B

Risicovolle handelingen, registratie, tuchtrecht

C

Registratie, titelbescherming, voorbehouden handelingen

D

Registratie, titelbescherming, risicovolle handelingen

Wanneer mag je je inschrijven bij het BIG register?

A

Wanneer je aan kunt tonen minimaal 8 uur per week als verpleegkundige werkzaam bent.

B

Wanneer je verpleegkundige bent met minimaal op mbo-4-niveau zijn.

C

Wanneer je je diploma voor verpleegkundige hebt behaald.

D

Alle antwoorden zijn juist.

Wat wordt verstaan onder een voorbehouden handeling?

A

Zijn handelingen die voor de arts een verhoogd risico met zich mee brengen.

B

Zijn handelingen die voor de zorgvrager een verhoogd risico met zich mee brengen.

C

Zijn handelingen die voor de verpleegkundige een verhoogd risico met zich mee brengen

D


Voorbehouden handelingen waarvoor een verpleegkundige functioneel zelfstandig bevoegd is, zijn:

A

Venapunctie, verwijderen wonddrain, infuus inbrengen

B

Katheteriseren blaas, sondevoeding toedienen, venapunctie

C

Venapunctie, maagsonde inbrengen, hechtingen verwijderen

D

Venapunctie, infuus inbrengen, maagsonde inbrengen

Een verpleegkundige moet zich na … jaar zelf herregisteren.

A

2

B

3

C

5

D


Mag je als 1e jaars student een patiënt paracetamol geven als hij hierom vraagt?

A

Ja, want je bent bekwaam

B

Ja, want je bent bevoegd

C

Nee, je bent nog niet bekwaam en bevoegd

D

Ja, want dit valt niet onder voorbehouden handelingen

Een stukje theorie

Strafrecht

Wat is strafrecht?

  • Gaat over strafbare feiten

  • De overheid treedt op tegen een verdachte

  • Doel: de samenleving beschermen, strafbaar gedrag bestraffen en de orde herstellen


Twee soorten strafbare feiten:


Overtredingen
→ minder ernstige strafbare feiten
Voorbeeld: wildplassen


Misdrijven
→ ernstige strafbare feiten
Voorbeeld: diefstal, mishandeling of moord



Mogelijke straffen:
Geldboete • Taakstraf • Gevangenisstraf

Wie zijn betrokken bij een strafzaak?

1. Officier van justitie
Werkt namens het Openbaar Ministerie (OM) en beslist over/verzorgt de vervolging van de verdachte.


2. Verdachte + advocaat
De verdachte wordt beschuldigd van een strafbaar feit en mag zich verdedigen, eventueel met hulp van een advocaat.


3. Rechter
Beoordeelt de zaak en bepaalt:

  • Is het strafbare feit bewezen?

  • Is de verdachte strafbaar?

  • Welke straf of maatregel wordt opgelegd?


Onthouden:
Strafrecht = overheid ↔ verdachte

Civiel recht

Wat is civiel recht?


  • Gaat over conflicten tussen burgers, organisaties of bedrijven

  • De overheid vervolgt niemand: de ene partij spreekt de andere partij aan

  • De rechter kan worden gevraagd om het conflict op te lossen


Voorbeelden van civiel recht:

  • Burgerlijk recht → bijvoorbeeld schade, koopovereenkomsten of huur

  • Arbeidsrecht → bijvoorbeeld een conflict tussen werknemer en werkgever


Voorbeeld in de zorg:
Een patiënt vindt dat hij schade heeft geleden doordat een zorgverlener niet zorgvuldig heeft gehandeld en vraagt om een schadevergoeding.


Onthouden:
Civiel recht = partij ↔ partij

Onzorgvuldig handelen in de zorg

Een zorgverlener moet zorgvuldig en deskundig handelen.


Er kan bijvoorbeeld iets misgaan door:

  • Onbekwaam handelen → iets uitvoeren waarvoor je niet voldoende bekwaam bent

  • Nonchalant handelen → onvoldoende zorgvuldig of oplettend zijn

  • Slordig handelen → bijvoorbeeld een fout maken bij medicatie of verslaglegging


Wie zijn betrokken bij een civiele rechtszaak?

1. Eiser
→ degene die de zaak begint en bijvoorbeeld schadevergoeding eist

2. Gedaagde
→ degene tegen wie de eis is gericht

3. Rechter
→ beoordeelt het conflict en neemt een beslissing


Eiser en gedaagde kunnen zich laten bijstaan door een advocaat.

Casus – De verkeerde medicatie

Verpleegkundige Sanne heeft een drukke avonddienst op een verpleegafdeling. Een patiënt moet om 20.00 uur medicatie krijgen. Sanne heeft haast en controleert niet goed de naam en geboortedatum van de patiënt.

Ze geeft de medicatie die eigenlijk voor de patiënt in het bed ernaast bedoeld is. De patiënt wordt enkele uren later erg suf en moet extra worden onderzocht en behandeld. Gelukkig herstelt hij volledig.

De patiënt is boos. Hij vindt dat Sanne en het ziekenhuis onzorgvuldig hebben gehandeld en wil de gemaakte kosten en geleden schade vergoed krijgen.


  1. Is dit strafrecht of civiel recht? Waarom?

  2. Wie zou in deze zaak de eiser zijn?

  3. Wie zou de gedaagde kunnen zijn?

  4. Wat heeft Sanne volgens jullie niet zorgvuldig gedaan?

  5. Stel dat de patiënt schadevergoeding eist: wie bepaalt uiteindelijk of hij daar recht op heeft?



“Stel dat Sanne de verkeerde medicatie expres had gegeven om de patiënt kwaad te doen. Zou je dan nog steeds alleen aan civiel recht denken?”


Tuchtrecht

Tuchtrecht gaat over het professioneel handelen van zorgverleners.


Het doel is:

  • de kwaliteit van de zorg bewaken en verbeteren;

  • patiënten beschermen tegen onzorgvuldig handelen;

  • beoordelen of een zorgverlener volgens de professionele normen heeft gehandeld.


Een klacht wordt behandeld door een Regionaal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg.


Belangrijk:
Tuchtrecht gaat niet in de eerste plaats om schadevergoeding of straf, maar om de vraag:
“Heeft deze zorgverlener professioneel en zorgvuldig gehandeld?”

Voor wie geldt het tuchtrecht?

Het tuchtrecht geldt voor zorgverleners die in het BIG-register staan en onder artikel 3 van de Wet BIG vallen, waaronder:


  • Arts

  • Tandarts

  • Apotheker

  • Gezondheidszorgpsycholoog

  • Psychotherapeut

  • Fysiotherapeut

  • Verpleegkundige

  • Verloskundige

  • Physician assistant

  • Orthopedagoog-generalist

  • Klinisch technoloog

De twee tuchtnormen

1. Goede zorg voor de patiënt
Je moet zorgvuldig omgaan met de patiënt en naasten.


Bijvoorbeeld:

  • juiste medicatie geven

  • veranderingen op tijd signaleren

  • goed rapporteren

  • patiënt goed informeren


2. Je professioneel gedragen
Je moet je ook buiten de directe patiëntenzorg professioneel gedragen als dat invloed heeft op goede zorg.


Bijvoorbeeld:

  • beroepsgeheim bewaren

  • professionele grenzen bewaken

  • verantwoord samenwerken

Tuchtrecht – mogelijke maatregelen

Als een klacht gegrond is, kan het tuchtcollege een maatregel opleggen:

  • Waarschuwing

  • Berisping → officiële terechtwijzing

  • Geldboete

  • Schorsing → tijdelijk niet werken

  • Beperking van het beroep

  • Schrapping uit het BIG-register → beroep niet meer uitoefenen


Openbaarmaking
Sommige tuchtmaatregelen worden openbaar gemaakt, bijvoorbeeld in het BIG-register.


Wanneer vind jij een collega gevaarlijk (verpleegkundige)?

Aanspreken is soms lastig

“Ik vind het moeilijk om een collega aan te spreken.”


Bijvoorbeeld omdat je denkt:

“Straks zeggen ze: wat weet jij daar nou van? Je komt pas kijken!”

Maar wat doe je als je ziet dat iets niet veilig of zorgvuldig gebeurt?


Ook als student heb je een verantwoordelijkheid om vragen te stellen, zorgen te bespreken en onveilige situaties te melden.

Bespreek:

Wanneer maak je je zorgen over een collega?

Er kunnen signalen zijn dat een collega niet veilig of zorgvuldig werkt:


  • Regelmatig fouten maken met medicatie

  • Belangrijke informatie vergeten of niet overdragen

  • Afspraken regelmatig niet nakomen

  • Fouten ontkennen of verbergen

  • Niet openstaan voor feedback

  • Opvallend gedrag dat de patiëntveiligheid kan beïnvloeden


Wat zou jij doen als je dit bij een collega ziet?

Herken signalen

Let op wanneer een collega bijvoorbeeld:


  • Een leerling iets laat doen wat deze nog niet zelfstandig mag of kan

  • Opvallend vaak diensten draait of overneemt

  • Dingen vertelt die niet lijken te kloppen

  • Oververmoeid of opgebrand lijkt

  • Problemen privé heeft die het werk kunnen beïnvloeden

  • Fouten niet kan toegeven of situaties anders voorstelt dan ze zijn

  • Veranderd of opvallend gedrag laat zien


Belangrijk: één signaal betekent niet meteen dat er iets aan de hand is. Kijk naar meerdere signalen en veranderingen in gedrag.

Wat zou jij doen als er een collega een gevaarlijke situatie veroorzaakt?

Wat kun je zelf doen?

Een collega aanspreken kan moeilijk zijn. Toch is het belangrijk om onveilige zorg niet te negeren.


  • Bespreek je zorgen met de collega

  • Bespreek het eventueel met andere collega's

  • Ga naar je leidinggevende

  • Vraag advies aan een vertrouwenspersoon

  • Meld een incident via MIP/FONA volgens de afspraken van de organisatie

  • Noteer concrete feiten en gebeurtenissen

Wacht niet te lang!

Zie of merk je iets waardoor je twijfelt aan goede of veilige zorg?


  • Neem je gevoel of twijfel serieus

  • Bespreek wat je ziet

  • Durf een collega aan te spreken

  • Vraag hulp als je het lastig vindt

  • Zorg samen voor een veilige aanspreekcultuur


Je hoeft niet zeker te weten dat er iets fout gaat om een zorg te mogen bespreken.

Melden: ja of nee?

Soms zie je iets wat niet goed of niet veilig voelt, maar twijfel je of je er iets van moet zeggen.

Waarom is dat soms moeilijk?

  • “Ik ben nog maar student.”

  • “Mijn collega heeft veel meer ervaring.”

  • Je bent bang voor een negatieve reactie

  • Fouten en twijfels worden binnen het team weinig besproken

  • Je ziet het wel, maar besluit toch te zwijgen


Juist een frisse blik kan belangrijk zijn!
Ook als student of beginnend verpleegkundige mag je vragen stellen en zorgen uitspreken.