De koloniale relatie tussen Indonesië en Nederland
1. De VOC-tijd (1596-1799)
De koloniale relatie tussen Indonesië en Nederland
1. De VOC-tijd (1596-1799)
Specerijen
Erg interessant, meer smaak, langere houdbaarheid, medicijn.
Groeit alleen in Zuidoost-Azië.
Door lange route, met veel tussenhandel zijn specerijen peperduur.
De verschillende handelsroutes vanuit Azië
Europese landen willen zelf winst maken
De Portugezen ontdekken de route naar Azië
Vasco da Gama maakt als eerste Europeaan de zeereis naar India (1498)
Portugezen houden deze Carreira da India strikt geheim
Nederlanders willen dat ook!
Spionage!
Jan Huygen van Linschoten reist mee en beschrijft de reis in zijn Itinerario
De Itinerario, of Voyage ofte schipvaert, naer Oost ofte Portugaels Indien (...enz. enz.), was meer dan alleen een routekaart.
Er stonden heel veel tekeningen in van vreemde kusten, dieren, mensen en hun rituelen. De Nederlanders keken hun ogen uit.
Eerste Nederlanders in Azië
Cornelis de Houtman komt in 1596 als eerste Nederland in Oost-Indië aan
Opbrengst net voldoende om de kosten eruit te krijgen, vooral door verkeerde ruilmiddelen.
Toch is het doel bereikt: een route via Kaap de Goede Hoop is bewezen
Nieuw probleem!
Steeds meer Nederlandse (compagnieën) bedrijven gaan naar Indië varen.
Hierdoor ontstaat veel concurrentie tussen Nederlanders onderling
De prijs van de specerijen daalt hierdoor snel, de winst dus ook
Verenigde Oostindische Compagnie (1602)
Nederlandse regering (Staten-Generaal) grijpt in.
Compagnieën moeten samengaan in één bedrijf.
Hierdoor gaan ze concurrentie tegen en kunnen de winsten ook gebruikt worden in de oorlog tegen Spanje
Doel: monopolie op de specerijenhandel ten oosten van Kaap de Goede Hoop
Hoe?
Uitschakelen van concurenten
Bouwen van handelposten
Contracten met inheemse vorsten
Opbouwen van handelsnetwerk in Azië
Indien nodig: veel geweld
Jan Pieterszoon Coen
Berucht vanwege het gebruik van geweld
Vermoorden of verbannen van de bevolking van de Banda-eilanden
Hongitochten, speciale strafexpedities om smokkelen tegen te gaan
1799: Einde VOC
Engeland krijgt steeds sterkere vloot
Minder vraag naar producten van de VOC
Vierde Nederlands-Engelse oorlog (1780-1784)
Slecht bestuur en corruptie