Samenvatting thema 4 ordening
Samenvatting thema 4 ordening
Wat gaan we doen?
Samenvatting van de stof a.d.h.v. de toets
Vooraf, tussendoor en op het einde vragen
Tijd over? Test jezelf maken of op een andere manier leren
Basisstof 1 - stambomen
Belangrijk: hoe lees je een stamboom af
Kijk naar de soort(en) die je wilt weten
Welk ander soort deelt een afsplitsing?
Welke soort is daarvoor afgesplitst?
Hoe dichterbij de afsplitsing hoe nauwer verwant.
Basisstof 2 - de cellen
De celkenmerken:
Bacteriën: geen celkern, wel celwand, altijd eencellig, relatief klein
Schimmels: wel celkern, wel celwand, eencellig (gisten) of meercellig
Planten: wel celkern, wel celwand, bladgroenkorrels, eencellig (sommige wieren/algen) of meercellig
Dieren: wel celkern, geen celwand, eencellig of meercellig
Basisstof 2 - voortplanting
Eencellige organismen planten voort door celdeling
Meercellige organismen planten voort via andere manieren
sporen
zaden
eieren
levenbarend
Basisstof 3 - bacteriën
Bacteriën zijn reducenten (afvalwerverkers), ze kunnen van alles afbreken. Hierdoor kunnen ze ook helpen met vertering in ons lichaam. Ook worden ze gebruikt in biotechnologie om b.v. zuurkool en yoghurt te maken maar ook de zoetstof aspartaam. Ook kunnen ze hormonen en enzymen maken die wij kunnen gebruiken.
Bacteriën kunnen voor infecties in je lichaam zorgen, deze genees je met antibiotica. Verder zorgen ze ook voor voedselbederf, dit kan je voorkomen door het voedsel op een koele plek te bewaren.
Basisstof 3 - schimmels
Schimmels zijn net als bacteriën reducenten en helpen dus bij het afbreken van organische stoffen. Binnen de biotechnologie gebruiken we ze voor de productie van o.a. alcohol en brood (gisten) of om antibiotica te maken (penseelschimmel).
Ook schimmels kunnen zorgen voor voedselbederf en infecties. Infecties genees je met antimycotica.
Eencellige schimmels planten zich voort via celdeling. De gistcel bijvoorbeeld vormt een knop die zich afsplitst. Meercellige schimmels planten voort doormiddel van sporen, die groeien aan het einde van schimmeldraden en in paddenstoelen.
Wat zijn 3 cel kenmerken van een plantencel?
Welk van deze groepen heeft geen celkern?
Bacteriën
Schimmels
Planten
Dieren
Wat is determineren?
Organismen ordenen
Organismen bepalen door uiterlijke kenmerken
Een tabel maken van organismen
Een stamboom maken van organismen
Gisten zijn eencellige organismen, bij welke groep horen ze?
Bacteriën
Schimmels
Planten
Dieren
Waar of niet waar Stambomen laten zien hoe soorten aan elkaar verwant zijn
Waar
Niet waar
Hoe planten eencellige organismen zich voort?
Heeft iemand vragen?
Basisstof 4 - planten
Meercellige planten:
Zaadplanten: hebben zaden (dus ook bloemen) ipv sporen
Paardenstaarten: zijn hol en geleed (bestaan uit kleinere delen)
Varens: grote ingesneden bladeren
Mossen: geen echte wortels en geen vaten, groeien dichtbij de grond
Wieren/algen kunnen eencellig of meercellig zijn. Voortplanting gaat via celdeling (eencellig) of via sporen (meercellig)
Basisstof 4 - dieren
Ordenen op basis van:
Symmetrie: het kunnen verdelen in twee gelijke helften
Tweezijdig, veelzijdig of niet-symmetrisch
Skelet: stevige delen in of om het lichaam
Inwendig, uitwendig of geen skelet
Ordening in 7 groepen dieren
De geleedpotigen en gewervelden zijn extra belangrijk
Welk van deze planten plant zich voort via sporen?
Zaadplanten
Paardenstaarten
Varens
Mossen
Bij welke groep horen deze eigenschappen?
Zaadplanten
Paardenstaarten
Mossen
Varens
- wortels, stengels & bladeren
- vaten voor transport
- voortplanting door zaden
- wortels, stengels & bladeren
- stengels zijn hol en geleed
- vaten voor transport
- voortplanting door sporen
- wortels, stengels & bladeren
- grote ingesneden bladeren
- vaten voor transport
- voortplanting met sporen
- stengels & bladeren
- geen echte wortels
- geen vaten
- voortplanting door sporen
Welke groep(en) dieren zijn het meest verwant aan de buistandigen?
Tweezijdig symmetrisch betekent
Op één manier in twee gelijke helften te verdelen
Op meerdere manieren in twee gelijke helften te verdelen
Geen enkele manier in twee gelijke helften te verdelen
Algemene tips
Lees de vraag goed, wat willen ze precies weten?
Staat er een tekst bij? Kijk of het antwoord in de tekst staat beschreven.
Is de vraag onduidelijk? Vraag de docent om hulp!
Check het aantal punten, vragen met meer punten bestaan uit meerdere onderdelen. Bijvoorbeeld: het antwoord + uitleg
Schrijf het op alsof de nakijker dom is, leg elk stapje uit, waarom is het zo?
Iemand die geen biologie geeft zou het ook moeten kunnen nakijken
Zeg wat je beschrijft, dus geen 'ze', 'die' of 'het' maar de naam
Kijk nog een keer goed naar 'leren onderzoeken 3' van thema 1 (blz. 51-53), wat is een onderzoeksvraag, wat is een hypothese, hoe beschrijf je een stappenplan?
Heeft iemand vragen?
Waar of niet waar Alle zaadplanten hebben bloemen
Waar
Niet waar
Welke is geen eigenschap van een schimmel cel?
Celwand
Celkern
Celmembraan
Bladgroenkorrels
Welke van deze groep dieren moet vervellen om te groeien?
Wormen
Geleedpotigen
Weekdieren
Neteldieren
Welk van deze organismen zijn eencellig/kunnen eencellig zijn?
Bacteriën
Schimmels
Planten
Dieren
Op de foto zie je een kompaskwal, op welke manier is dit dier symmetrisch?
Niet symmetrisch
Tweezijdig symmetrisch
Meerzijdig symmetrisch
Extra uitleg
Op de volgende slides staan filmpjes van Biologie met Joost, hier kan je extra uitleg over de stof krijgen.
Extra oefeningen
Op de volgende slide staat een site met examenvragen over dit thema om mee te oefenen.