3.1 Het periodiek systeem

• Scheikunde
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 3

Welkom!

Zoek je plekje en pak je scheikunde boek op blz 59

Deze les:

- Mededelingen

- Doornemen planning periode 3

- Maken van de voorkennis

- Uitleg 3.1 (dit het liefst splitsen in 2 lessen)

Huiswerk: opdrachten van voorkennis en H3.1

Volgende les: Toets bespreken en uitleg 3.2

Mededelingen

- De beste wensen voor 2026!!!

- Toets scheikunde is bijna nagekeken

- Morgen starten we om 8:30 in een lokaal (gang C1.22)

- Inhaaltoetsen van TW2: vrijdag 9 jan.

Wie heeft er toetsen gemist? Vandaag contact opnemen met vakdocent

Planning periode 3

We gaan 3 dingen doen:

1. toets in TW3, Hoofdstuk 3: Moleculen en atomen

2. SO elementen (cijfer is onderdeel van TW cijfer)

3. Escaperoom ontwerpen voor een cijfer

Planning periode 3

Planning met de weektaken staat in teams

Pak je boek er even bij en zoek figuur 3.2, 3.3 en 3.7 op

SO figuur 3.2, 3.6 (rechter kolom) en 3.7

- Volgende week dinsdag (13 jan)

- leer de elementen en formules beide kanten op

- let op hoofdletters 

- 1 punt per fout. 20 vragen

- minimale eis= 6

- lager dan een 6 --> SO herkansen met max score 6

- Het eerste cijfer is onderdeel van repetitiecijfer H3 (rep cijfer 4x + SO cijfer 1x)

voorkennis H3

Lees de tekst van blz. 60 even goed door

Maak zelfstandig opdracht 1 t/m 5

Kijk opdracht 1 t/m 5 na (boekjes liggen voorin)

Klaar? Lees paragraaf 3.1 even door.

Deze les:

- Uitleg 3.1

     periodiek systeem en atoommodel Dalton

Wat weet je nog/ al?

Blz 59 

Welke woorden ken je al die in het overzicht staan?

Naar welke onderwerpen ben je benieuwd?

Overleg even 2 min met buur

L3-4 Ik kan uitleggen wat het atoommodel van Dalton is en ken de drie uitgangspunten.

L3-5 Ik kan uitleggen wat een atoomsoort en symbool is.

L3-6 Ik ken alle atoomsoorten en symbolen uit tabel 3.2 uit mijn hoofd.

L3-7 Ik kan uitleggen hoe het Periodiek Systeem der Elementen is opgebouwd met groepen, perioden, metalen en niet-metalen.

Leerdoelen paragraaf 3.1

2 min om 3.1 door te bladeren

Besluit of je bij groen of rood gaat zitten

- Rood gaat links zitten: gaat zelfst. stil werken.

- Groen gaat rechts zitten: krijgt uitleg.

Waar ga je zitten

- Rood; gaat stil aan het werk met:

1. Maken van de vragen uit deze Lesson Up (zie klas) (score check)

2. Maken van opdrachten van Voorkennis 1 t/m 5 EN opdrachten 6 t/m 15

3. Nakijken van de opdrachten met rode pen

Klaar? Ga iets voor een ander vak doen en laat aan eind vd les zien wat je hebt gedaan.

Aan einde van de instructie van groen krijgen jullie 5 vragen over de inhoud.

- Groen; krijgt uitleg.

Uitleg

Sublimeren

Mengen

Chemische reactie

Scheiden

Stollen

Startopdracht

Schrijf het reactieschema op van de ontleding van water.

Startopdracht

Schrijf het reactieschema op van de ontleding van water.

water (l) ➡ waterstof (g) + zuurstof (g)

Niet-ontleedbare stof

Niet-ontleedbare stof

Ontleedbare stof

niet-ontleedbare stoffen noem je ook wel elementen

Wat zien we hiernaast?

1. Atoommodel
2. Molecuulmodel
3. Molecuultekening
4. Wet van behoud massa

Het atoommodel van Dalton

Met alleen het molecuulmodel kan je de ontleding van water niet verklaren. 

Want hierin is een watermolecuul het kleinste deeltje van de stof water.

water (l) ➡ waterstof (g) + zuurstof (g)

Het atoommodel van Dalton

• Rond 1800 deed Dalton "update" van molecuulmodel.
• Hij zei: "Moleculen zijn opgebouwd uit atomen"

Uitleg slide

Uitgangspunten van model van Dalton

1. Moleculen zijn opgebouwd uit atomen.
2. Atomen zijn niet te vernietigen.
3. Alle atomen van een niet-ontleedbare stof zijn aan elkaar gelijk.

Elementen

• Er zijn 118 verschillende elementen
• Dit noem je ook wel een atomen
• Elk element heeft eigen symbool.
• Symbool bestaat uit één of twee letters. 
• Eerst letter altijd HOOFDLETTER en tweede kleine letter. 

Periodiek systeem

• Er zijn 118 verschillende elementen
• Perioden en groepen

Kijk eens achterin je boek op blz. 191

Horizontale regels noemen we periodes

Hoe hoger het nummer van het element hoe hoger de massa. 

Verticale kolommen noemen we groepen

Elementen in dezelfde kolom hebben dezelfde stofeigenschappen

alkalimetalen: reageren snel en heftig met water

1

aardalkalimetalen: is redelijk reactief

2

halogenen: zeer reactief en giftig

17

edelgassen: reageren niet met andere elementen

18

Niet-metalen: één van de weinig eigenschappen is dat niet-metalen geen stroom geleiden

Dat getalletje is het atoomnummer

Wat is een atoom?

1. Een molecuul
2. Een bouwsteen van een molecuul
3. Onderdeel van een ion
4. Een stof

Hoeveel groepen zijn er in het periodiek systeem der elementen?

1. 7
2. 18
3. 106
4. 118

Een atoom heeft atoomnummer 1.
Hoe heet dit atoom?

1. Waterstof
2. Helium
3. Lithium
4. Daar heb je te weinig informatie voor

Een atoom heeft atoomnummer 20.
Hoe heet dit atoom?

1. Krypton
2. Natrium
3. Zuurstof
4. Calcium

Wat is een groep en periode in het periodiek systeem der elementen?

Noem de vier belangrijkste

eigenschappen van metalen.

Wat één van de weinige gemeenschappelijke eigenschappen van niet-metalen?

Route ROOD: Aantekeningen

Maak een foto van jouw aantekeningen en lever die hier in.

Aan de slag

met het huiswerk voor

Ma 12 jan

• Weektaak Maken: Voorkennis H3 (1 t/m 5) en §3.1 maken 6 t/m 15
• Nakijken
• Leren: van figuur 3.2, 3.6 en 3.7 voor SO(met bijv. Slim oefenen)

Aan het eind van de les kun/ken  je..

L3-4 Ik kan uitleggen wat het atoommodel van Dalton is en ken de drie uitgangspunten.

L3-5 Ik kan uitleggen wat een atoomsoort en symbool is.

L3-6 Ik ken alle atoomsoorten en symbolen uit tabel 3.2 uit mijn hoofd.

L3-7 Ik kan uitleggen hoe het Periodiek Systeem der Elementen is opgebouwd met groepen, perioden, metalen en niet-metalen.

Afronding

Wat heb je deze les geleerd?

Hoeveel leerdoelen
heb jij deze les gehaald?

1. 5 van de 5
2. 4 van de 5
3. 3 van de 5
4. minder dan 3 van de 5

Noteer de tips en tops van de les