5.2 Oorzaken gewapende conflicten
5.2 Oorzaken van conflicten
Onderdelen in deze les
5.2 Oorzaken van conflicten
Lesdoelen:
- Je weet welke oorzaken van gewapende conflicten er zijn.
- Je kunt uitleggen wat gebieden kwetsbaar maakt voor escalatie van conflicten.
- Je begrijpt welke rol de overheid kan spelen in het uitbreken van conflicten en het tot stand brengen van vrede.
Wat betekent separatisme?
De wens van het volk om zich van een staat af te scheiden
De wens van het volk om invloed te hebben in een land
De wens van het volk om te bepalen welke religie er is in een land
Een gewapend conflict is een aanhoudende strijd waarbij jaarlijks
15 doden vallen
25 doden vallen
50 doden vallen
100 doden vallen.
Een volk kenmerkt zich door:
Hetzelfde territorium te bewonen
Binnen één staat te bestaan
Dezelfde taal, godsdienst en geschiedenis
Een nationalistisch karakter
3 verschillende oorzaken voor conflicten
1) Economische oorzaken
2) Culturele en demografische oorzaken
3) Politieke oorzaken
Economische oorzaken
1. Economische oorzaken
De wereld zit vol met grondstoffen.
Belangrijke grondstoffen zitten vaak
in arme landen.
Winning van deze grondstoffen leidt
vaak tot ecologische problemen
(bv. kwikvergiftiging van water en bodem door
goudwinning)
1. Economische oorzaken
Arme landen zijn vaak rijk aan grondstoffen, maar profiteren hier niet van. Dit heet ook wel de paradox van overvloed of resource curse.
In gebieden waar sprake is van een paradox van overvloed is de kans op een conflict groot.
Voorbeeld: Congo met kobalt, koper, goud, diamant
Voorbeeld: oliewinning in Nigeria
Waar gaat het geld naartoe dat wordt verdiend met delfstoffen (natuurlijke hulpbronnen)
Het gebied waar het wordt gevonden
Het bedrijf dat de delfstoffen wint
Eerlijk verdeeld tussen alle partijen
2. Culturele en demografische oorzaken
Het zijn vaak niet de culturele verschillen die voor een conflict zorgen, maar..
Oneerlijke verdeling van de macht (!)
Gevoel achtergesteld te worden
Armoede
Voorbeelden:
- tussen islamitische soennieten en sjiieten
- tussen Koerden en centrale regering in Syrie
Video Saoedi-Arabie en Iran
Conflicten tussen Soennieten en Sjiieten: cultureel bepaald of gaat het over macht?
Demografische oorzaken
Jeugdbult: Een groot aandeel van 15-29 jarigen in de bevolking.
- Geschoolde, jonge bevolking zorgt voor onrust
- met name in armere landen met hoge werkloosheidscijfers
Bevolkingsopbouw arme en rijke landen
Wat is het rijke land? Wat is het arme land? Hoe kun je dat zien?
Bevolkingsopbouw arme en rijke landen
Wat is het rijke land? Wat is het arme land? Hoe kun je dat zien?
Politieke oorzaken
Politieke oorzaken
In conflictgebieden is vaak dictatuur (= de macht in een land bij een persoon of groep); zoals in Noord-Korea en Iran
Vaak sprake van hoge mate van corruptie (omkoping)
Soms is er sprake van een fragile state, een zeer zwakke staat, waar de overheid weinig controle heeft; bv. Centraal-Afrikaanse Republiek of Congo
Muliplier (= sneeuwbaleffect) in arme landen
Multiplier: factor die ervoor zorgt dat een situatie dusdanig verergert dat gewapende conflicten meer kans krijgen
Voorbeeld:
- klimaatverandering veroorzaakt droogte in een arm land
toename armoede mensen ontevreden meer kans op conflicten
