Herhaling Erfelijkheid en evolutie les 2 van 3

Programma

  • Start thema herhalen thema 3  Erfelijkheid en evolutie --> les 2 uitleg intermediair, P, F1, F2 en stambomen en oefenen 

  • Afsluiting 

1 / 109
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBiologieMiddelbare schoolmavoLeerjaar 3,4

In deze les zitten 109 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 50 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Programma

  • Start thema herhalen thema 3  Erfelijkheid en evolutie --> les 2 uitleg intermediair, P, F1, F2 en stambomen en oefenen 

  • Afsluiting 

Deze slide heeft geen instructies

Intermediair fenotype

Deze slide heeft geen instructies

Beide allelen zijn even sterk. 


Intermediair: Beide fenotypen komen tot uiting bij een heterozygoot genotype


Intermediair fenotype

Deze slide heeft geen instructies

Oefenen intermediair fenotype

Bij leeuwenbekjes is een roze bloemkleur een intermediair fenotype (zie de afbeelding). 

Twee leeuwenbekjes met roze bloemen planten zich onderling voort.


Wit leeuwenbekje = AwAw

Roze leeuwenbekje = ArAw

Rood leeuwenbekje = ArAr


Deze slide heeft geen instructies

Antwoorden

5a. ArAw

5b. 25% kans op rode bloemen (ArAr)

5c. Roze bloemen in de F1 --> ArAw = 50% (2 hokjes), dus de helft van de 56 zaden = 28 zaden.

5d. Het kan toeval zijn dat een allel meerdere keren wordt doorgegeven

Wit leeuwenbekje = AwAw

Roze leeuwenbekje = ArAw

Rood leeuwenbekje = ArAr


Deze slide heeft geen instructies

Het kruisingsschema


Het is handig om altijd op dezelfde manier een kruisingsschema te maken.

Gebruik daarom het stappenplan van de volgende pagina


Deze slide heeft geen instructies

Kruisingen

Bij een kruising gaan we altijd uit van een aantal stappen. 

Schrijf altijd eerst op wat je weet uit de tekst!

  • Stap 1. Zoek in de tekst naar welke eigenschap dominant is (of recessief, want dan weet je dat de andere dominant is).

  • Stap 2. Schrijf nu de mogelijke gen combinaties op. (B.v. Aa= donker haar, aa = blond)

  • Stap 3 (P). Lees de tekst goed. Is er uit de tekst te halen wat het genotype (en fenotype) is van de ouders? Schrijf dit op. (b.v. vader blond haar --> dan dus aa --> Aa x aa )

  • Stap 4 (geslachtscellen): Welke genen (ander woord = allelen) zitten er in de geslachtscellen van beide ouders? (b.v. A of a x a of a)               


(Vervolg op volgende dia)

AA => homozygoot  

Aa => heterozygoot  

aa => homozygoot 

Deze slide heeft geen instructies

Kruisingen vervolg

  • Stap 6 (F1): Maak een kruisingsschema. Wat zijn de genotypen en fenotypen van de nakomelingen?

  • Stap 4 (F2): Maak een kruisingsschema van de nakomelingen. Wat zijn de genotypen en fenotypen in de F2?

Deze slide heeft geen instructies

P, F1 en F2

P --> ouders


F1 --> nakomelingen


F2 --> nakomelingen van de nakomelingen

Deze slide heeft geen instructies

Stamboom








Tekens: vierkantje (man) of rondje (vrouw)

Kleuren: met of zonder bepaalde eigenschap

P

F1

F2

Deze slide heeft geen instructies

Genotype en Fenotype bepalen met kruisingen

Je kunt met behulp van een kruisingsschema voorspellen wat een bepaald fenotype bij de F2 generatie is. 


<-- Je kan met behulp van kruisingsschema's erachter komen dat rood haar is recessief is.   

Deze slide heeft geen instructies

Drager 

Als een aandoening of eigenschap recessief over erft, dan heb je de aandoening/eigenschap alleen als je het gen 2 keer hebt --> aa. 


Heb je Aa (heterozygoot), dan ben je drager, je hebt het gen/alllel wel, maar je bent niet ziek of je vertoont niet de eigenschap.

Als 2 dragers nakomelingen krijgen, dan hebben zij 

25% kans op een kind met die 

aandoening/eigenschap (aa).

Deze slide heeft geen instructies

Stamboom konijnen


In dit geval:

  • Zwart: hangende oren

  • Wit: rechtopstaande oren

  1. Welke oren zijn dominant?

  2. Uit welke kruising(en) blijkt dat?

1

minute

00

second

Deze slide heeft geen instructies

Stambomen


In dit geval:

  • Zwart: hangende oren

  • Wit: rechtopstaande oren

  1. Dominant --> rechtopstaande oren (wit)

  2. Uit welke kruising(en) blijkt dat? 

--> P (beide wit) krijgen 3 nakomelingen 

--> 2 wit en 1 zwart. Dat kan je dus zien aan de heterozygote ouders die een kind krijgen met een andere kleur. 

Let op! Je kunt niet aan de kleur zien welke dominant is! Je kan niet aannemen dat van de dominanten de meeste zijn. 

Deze slide heeft geen instructies

Welke conclusies trek je uit deze stamboom?

  1. Is nr. 2 homozygoot of heterozygoot?

  2. Is de eigenschap van nr. 2 dominant of recessief? 

  3. Zijn de ouders homozygoot of heterozygoot?


Deze slide heeft geen instructies

Antwoorden

Welke conclusies trek je uit deze stamboom?

  1. Homozygoot

  2. Recessief (aa)

  3. Heterozygoot (Aa)


Deze slide heeft geen instructies

Oefenopgaven

Hierna komen er een flink aantal oefenopgaven.

Hoe meer jij oefent, hoe beter je de opgaven kunt maken!


                                                     Blijf oefenen 

Deze slide heeft geen instructies

Het kruisingsschema


Het is handig om altijd op dezelfde manier een kruisingsschema te maken.

Gebruik daarom het stappenplan van de volgende pagina


Deze slide heeft geen instructies

Kruisingen

Bij een kruising gaan we altijd uit van een aantal stappen. 

Schrijf altijd eerst op wat je weet uit de tekst!

  • Stap 1. Zoek in de tekst naar welke eigenschap dominant is (of recessief, want dan weet je dat de andere dominant is).

  • Stap 2. Schrijf nu de mogelijke gen combinaties op. (B.v. Aa= donker haar, aa = blond)

  • Stap 3 (P). Lees de tekst goed. Is er uit de tekst te halen wat het genotype (en fenotype) is van de ouders? Schrijf dit op. (b.v. vader blond haar --> dan dus aa --> Aa x aa )

  • Stap 4 (geslachtscellen): Welke genen (ander woord = allelen) zitten er in de geslachtscellen van beide ouders? (b.v. A of a x a of a)               


(Vervolg op volgende dia)

AA => homozygoot  

Aa => heterozygoot  

aa => homozygoot 

Deze slide heeft geen instructies

Kruisingen

  • Stap 6 (F1): Maak een kruisingsschema. Wat zijn de genotypen en fenotypen van de nakomelingen?

  • Stap 4 (F2): Maak een kruisingsschema van de nakomelingen. Wat zijn de genotypen en fenotypen in de F2?

Deze slide heeft geen instructies

Oefening waarbij een kruisingsschema stap voor stap wordt uitgewerkt.

Bij cavia's is de zwarte kleur recessief. Een heterozygoot bruin mannetje wordt gekruist met een zwart vrouwtje.

Hoeveel % kans heb je op een zwart jong caviaatje? Om dit op te lossen beantwoord je de vragen op de volgende dia's. 

Deze slide heeft geen instructies

Bij cavia's is de zwarte kleur recessief. Een heterozygoot bruin mannetje wordt gekruist met een zwart vrouwtje. Hoeveel % kans heb je op een zwart jong caviaatje? Schrijf hieronder stap 1 op: Wat is dominant en wat is recessief? Gebruik de letter A)

Deze slide heeft geen instructies

Bij cavia's is de zwarte kleur recessief. Een heterozygoot bruin mannetje wordt gekruist met een zwart vrouwtje. Hoeveel % kans heb je op een zwart jong caviaatje? Schrijf hieronder stap 2 op: De mogelijkheden genotypen en de fenotypen.

Deze slide heeft geen instructies

Bij cavia's is de zwarte kleur recessief. Een heterozygoot bruin mannetje wordt gekruist met een zwart vrouwtje. Hoeveel % kans heb je op een zwart jong caviaatje? Schrijf hieronder stap 3 op: schrijf het genotype en de kleur van de ouders op.

Deze slide heeft geen instructies

Bij cavia's is de zwarte kleur recessief. Een heterozygoot bruin mannetje wordt gekruist met een zwart vrouwtje. Hoeveel % kans heb je op een zwart jong caviaatje? Schrijf hieronder stap 4 op: Welke genen zitten er in de geslachtscellen van beide ouders?

Deze slide heeft geen instructies

Bij cavia's is de zwarte kleur recessief. Een heterozygoot bruin mannetje wordt gekruist met een zwart vrouwtje. Hoeveel % kans heb je op een zwart jong caviaatje? Schrijf hieronder stap 5 op: Maak het kruisingsschema en vul de geslachtschromosomen van de ouders in.

Deze slide heeft geen instructies

Bij cavia's is de zwarte kleur recessief. Een heterozygoot bruin mannetje wordt gekruist met een zwart vrouwtje. Hoeveel % kans heb je op een zwart jong caviaatje? Maak hieronder stap 5 af. (Maak het kruisingsschema af, door de genen in de vakjes ernaast of eronder te zetten) (doe dit op een blaadje, om te checken)

Deze slide heeft geen instructies

Bij cavia's is de zwarte kleur recessief. Een heterozygoot bruin mannetje wordt gekruist met een zwart vrouwtje. Hoeveel % kans heb je op een zwart jong caviaatje? Kijk terug naar stap 2: wat is het genotype van een zwarte cavia?

Deze slide heeft geen instructies

Bij cavia's is de zwarte kleur recessief. Een heterozygoot bruin mannetje wordt gekruist met een zwart vrouwtje. Hoeveel % kans heb je op een zwart jong caviaatje? Hoeveel vakjes/hokjes passen er bij het gevonden genotype?

Deze slide heeft geen instructies

Bij cavia's is de zwarte kleur recessief. Een heterozygoot bruin mannetje wordt gekruist met een zwart vrouwtje. Hoeveel % kans heb je op een zwart jong caviaatje? Hoeveel procent is dus zwart? 1 vakje is 25%

Deze slide heeft geen instructies

Een haan met gevederde poten wordt gekruist met een kip met kale poten. De haan is heterozygoot voor de eigenschap gevederde poten. Hoe groot is de kans dan een kuiken uit deze kruising (F1) gevederde poten heeft?


Teken daarna het kruisingsschema op kladpapier.



Gevederde poten

Kale poten

homozygoot

heterozygoot

Deze slide heeft geen instructies

Op de vorige pagina heb je al vragen beantwoord over deze opgave. Maar wat is nu het antwoord? Een haan met gevederde poten wordt gekruist met een kip met kale poten. De haan is heterozygoot voor de eigenschap gevederde poten. Hoe groot is de kans dan een kuiken uit deze kruising (F1) gevederde poten heeft?

A

25%

B

50%

C

75%

D

100%

Deze slide heeft geen instructies

Bij bananen vliegen is het gen voor normale vleugels (B) dominant over het gen voor vleugelstompjes (b). Een vrouwtje dat heterozygoot is voor de vleugelvorm wordt gekruist met een mannetje met vleugelstompjes. Maak het kruisingsschema.









B

b

b

b

Bb

Bb

bb

bb

Deze slide heeft geen instructies

Een bruine cavia, die voor de eigenschap vachtkleur heterozygoot is, krijgt jongen. Deze jongen zijn verwekt door een wit mannetje. Het eerstgeboren jong is wit.


 

1. De kleuren bruin en wit geven informatie over het .....................................    van de cavia’s


2. De term heterozygoot geeft informatie over het ..................................... van de cavia’s.



Genotype

Fenotype

Deze slide heeft geen instructies

Een bruine cavia, die voor de eigenschap vachtkleur heterozygoot is, krijgt jongen. Deze jongen zijn verwekt door een wit mannetje. Het eerstgeboren jong is wit.


 

1. Het genotype van de bruine cavia is:


2. Het genotype van de witte cavia is


3. 



Genotype

Bb

BB

bb

Deze slide heeft geen instructies

Sleep de onderdelen naar het goede vakje

AA

Aa

aa

homozygoot

heterozygoot

drager

alle nakomelingen hebben  hetzelfde fenotype

dominant uiterlijk

recessiefuiterlijk

homozygoot

dominant uiterlijk

Deze slide heeft geen instructies

Een heterozygote man wordt gekruist met heterozygote vrouw. Wat is het percentages van de heterozygote nakomelingen?

A

25%

B

0%

C

50%

D

100%

Deze slide heeft geen instructies

Bruine ogen zijn bij de mens dominant over blauwe ogen. Een man met bruine ogen krijgt een dochtertje met blauwe ogen. Wat is het genotype van de man?

A

Dat kan je niet weten

B

BB

C

bb

D

Bb

Deze slide heeft geen instructies

Een homozygote vrouw met bruine ogen krijgt meerdere kinderen van een man met blauwe ogen. Blauw is niet dominant. Hoeveel % kans hebben zij op een kind met blauwe ogen?

A

100%

B

25 %

C

50 %

D

0%

Deze slide heeft geen instructies

Peter is heterozygoot voor het FH-gen. Hanna heeft de ziekte niet en is

homozygoot recessief.

Hoe groot is de kans dat een kind van Peter en Hanna de ziekte FH krijgt?

Sleep het juiste antwoord naar het vinkje.


0%

100%

75%

50%

25%

Deze slide heeft geen instructies

Bij planten zijn ronde bladeren (B) dominant over ovale bladeren (b). De zelfbestuiving van de heterozygote plant levert 100 zaden op. Hoeveel van die zaden verwacht je met ronde bladeren?


                                                                                      Antwoord:


25

50

75

100

Deze slide heeft geen instructies

Nummer 5 en 6 in de stamboom zijn beiden heterozygoot voor het gen dat taaislijmziekte veroorzaakt. Ze krijgen nog een dochter.

Hoe groot is de kans dat deze dochter geen taaislijmziekte heeft?


Sleep het vinkje naar het goede antwoord.




0%

25%

50%

75%

100%

Deze slide heeft geen instructies

Opdracht 


Een vader is heterozygoot voor stijl haar. Stijl haar is dominant.

Een moeder is homozygoot voor krullend haar.



Kunnen zij kinderen krijgen met gekruld haar? Waarom wel/niet?



Deze slide heeft geen instructies

Opdracht 



Een vader is heterozygoot voor stijl haar. Stijl haar is dominant.

Een moeder is homozygoot voor krullend haar.



Kunnen zij kinderen krijgen met gekruld haar? Waarom wel/niet?



Antwoord


Vader --> Aa stijlhaar

Moeder --> aa krullend haar

Ja, 50% kans op kinderen met krullend haar. 



Deze slide heeft geen instructies

Oefenen: Kruisingsschema 

Het gen voor een normale sinaasappel is dominant over het gen voor navelsinaasappel

a. Een sinaasappel heeft genotype Bb. Is het dan een normale sinaasappel of een navelsinaasappel?

b. Geef het genotype van een navelsinaasappel.

c. Een homozygote normale sinaasappel wordt gekruist met een navelsinaasappel. 

    Hoe zien de genotypen van de nakomelingen er uit?

d. Je gaat de nakomelingen onderling weer kruisen.

     Hoeveel % van de nakomelingen zijn normale sinaasappelen?

Deze slide heeft geen instructies

Antwoorden

Normale sinaasappel: dominant (B)

Navelsinaasappel:  recessief (b)


1a. Bb is een normale sinaasappel

1b. Navelsinaasappel = bb

1c. Homozygote normale sinaasappel BB

      Navelsinaasappel (ook homozygoot) bb

Alle nakomelingen zien er uit als normale sinaasappels 

(zie bovenste kruisingsschema)

1d. Bb = normale sinaasappel. 75% is een normale sinaasappel.

(zie onderste kruisingsschema)


Deze slide heeft geen instructies

Een man en een vrouw hebben allebei bruin haar. De kinderen hebben ook allebei bruin haar en zijn allebei homozygoot. Is het gen voor bruin haar dominant of recessief, of valt dat niet uit de tekst op te maken? Leg uit.

Deze slide heeft geen instructies

Oefenen: Kruisingsschema 

Het gen voor de paarse bloemen is dominant over het gen voor witte bloemen. Een tuinder kruist paarse bloemen die homozygoot zijn voor de bloemkleur met witte bloemen. Gebruik de letter R en r.


a. Wat zijn de genotypen van de ouders (P)?

b. Maak een kruisingsschema

c. Wat is het genotype van F1?

d. Wat is het fenotype (Welke kleur heeft de bloem)?

Schrijf eerst op wat je weer uit de tekst --> 

paars (dominant) = R enz. 

Deze slide heeft geen instructies

Antwoorden Kruisingsschema 

Het gen voor de paarse bloemen is dominant over het gen voor witte bloemen. Een tuinder kruist paarse bloemen die homozygoot zijn voor de bloemkleur met witte bloemen. Gebruik de letter R en r.


a. Wat zijn de genotypen van de ouders (P)? RR en rr

b. Maak een kruisingsschema

c. Wat is het genotype van F1? Rr

d. Wat is het fenotype (Welke kleur heeft de bloem)?

    Alle nakomelingen zijn paars.

Deze slide heeft geen instructies

F2

Stel de nakomeling (F1) van de ouders (P) krijgen nakomelingen (F2). Hoe ziet het schema er dan uit? 


  1. Maak een kruisingsschema van de F2

  2. Bepaal het genotype en het fenotype van

     de F2 in percentage en verhouding. 

Deze slide heeft geen instructies

F2 antwoord 

                          

P = RR x rr                              

  

F1 = Rr

                                                


F2                                                 

                                                                         

F2

Genotype verhouding --> 1 : 2 : 1 Fenotype verhouding --> 3 : 1

Fenotype --> 75% paars, 25% wit

Genotype --> 25% homozygoot dominant, 25% homozygoot recessief, 50% heterozygoot


Deze slide heeft geen instructies

Er zijn konijnen met lange oren en korte oren. Er vindt een kruising plaats.  

De F1 nakomelingen bestaan voor 50% uit heterozygoten

Drie konijnen hebben lange oren en één konijn heeft korte oren. 

Wat waren de genotypen van de ouders? 

Aa x Aa

Aa x aa

aa x aa

AA x aa

AA x Aa

Deze slide heeft geen instructies

P1 heeft bruine ogen genotype AA

P2 heeft groene ogen genotype aa

Sleep de juiste letters naar het kruisingschema:






A

A

a

a

Deze slide heeft geen instructies

Hoofdhaar groeit bij de kruin een bepaalde kant op (zie afbeelding). De groeirichting is erfelijk bepaald. Het gen voor de groeirichting naar rechts is dominant (G).


Een man en een vrouw krijgen een kind. De man is heterozygoot voor de groeirichting van het haar. Bij de vrouw groeit het haar naar links.

Maak het kruisingsschema.



Moeder

Vader









G

g

g

g

Gg

Gg

gg

gg

Deze slide heeft geen instructies

Welk genotype is intermediar?

A

aa

B

Aa

C

aA

D

AwAw

Deze slide heeft geen instructies

Met de informatie uit de afbeelding hieronder kan nu het genotype van de F2 generatie worden bepaald. Vul het kruisingsschema in.

 

Moeder

Vader









H

H

h

h

Hh

Hh

HH

hh

Deze slide heeft geen instructies

Peter is heterozygoot voor het FH-gen. Hana heeft de ziekte niet en is

homozygoot recessief.

Hoe groot is de kans dat een kind van Peter en Hana de ziekte FH krijgt?

Sleep het vinkje naar het juiste antwoord.



0%

100%

75%

50%

25%

Deze slide heeft geen instructies

Is er bij een kruising sprake van geslachtelijke voortplanting of van ongeslachtelijke voortplanting?

A

Geslachtelijke Voortplanting

B

Ongeslachtelijke Voortplanting

C


D


Deze slide heeft geen instructies

Een gen is een deel van een chromosoom met de erfelijke informatie voor één erfelijke eigenschap.

A

juist

B

onjuist

C


D


Deze slide heeft geen instructies

Uit de kruising van de bruinharige labrador reu (bb) en de zwartharige labradorteef (BB). ontwikkelen zich twee zwartharige labradors. De dieren in de F1 van deze kruising planten zich onderling voort. Het genotype van de labradors in de F1 is :

A

BB en Bb

B

Bb

C

Bb en bb

D

BB, Bb en bb

Deze slide heeft geen instructies

Onderlinge kruising van F1 = Hh x Hh Er zullen in totaal 40 dieren in de F2 geboren worden. Hoeveel van deze dieren zullen naar verwachting zwartharig zijn? En hoeveel witharig?

A

zwart: 30 wit: 10

B

zwart: 20 wit: 20

C

zwart: 10 wit: 30

D

dit kun je niet weten

Deze slide heeft geen instructies

Bij welke van deze kruisingen hebben alle nakomelingen hetzelfde genotype?

A

RR x rr

B

RR x Rr

C

Rr x rr

D

Rr x Rr

Deze slide heeft geen instructies

2 labradors gaan met elkaar paren. De een heeft een bruine vacht, de ander een blonde vacht. Bruin is dominant over blond. Beide honden zijn homozygoot. Wat is het genotype bij deze kruising?

A

AA x aa

B

Aa x AA

C

Aa x aa

D

Aa x Aa

Deze slide heeft geen instructies

Krullend haar (A) is dominant boven sluik haar (a). Wat is de fenotypeverhouding in de F1-fase, bij de kruising: AA X Aa?

A

75% krullend haar en 25% sluik haar

B

50% krullend haar en 50% sluikhaar

C

25% krullend haar en 75% sluik haar

D

100% krullend haar en 0% sluik haar

Deze slide heeft geen instructies

Bij parkieten is het gen voor groene veerkleur (g) recessief t.o.v. gen voor rode veerkleur (G). Uit welke kruising kunnen in de F1 zowel rode als groene parkieten ontstaan?

A

GG x Gg en GG x gg

B

Gg x gg en GG x Gg

C

Gg x gg en Gg x Gg

D

GG x gg en Gg x Gg

Deze slide heeft geen instructies

Een kind van twee gezonde ouders heeft een erfelijke aandoening. Het allel voor deze erfelijke aandoening moet dus aanwezig zijn bij de ouders. Het gen voor deze aandoening ligt op chromosoom 4. Erft deze erfelijke ziekte dominant of recessief over of is dit niet te bepalen?

A

Dominant

B

Recessief

C

Niet te bepalen

D


Deze slide heeft geen instructies

Bij mensen is het gen voor bruine ogen dominant over het gen van blauwe ogen. De vader van Juul en Jacques heeft blauwe ogen. Moeder heeft bruine ogen. Juul heeft blauwe ogen.


Hoe groot is de kans dat Jacques bruine ogen heeft?

Tip: Maak een kruisingsschema

A

0%

B

50%

C

75%

D

100%

Deze slide heeft geen instructies

Wat is geen erfelijke eigenschap?

A

oogkleur

B

krullend haar

C

zongebruinde huid

D

vaste oorlellen

Deze slide heeft geen instructies

originalType.question

Deze slide heeft geen instructies

De kleur van erwten is een erfelijke eigenschap. Een bepaalde erwtenplant is opgegroeid uit een gele erwt. Hij wordt gekruist met een andere erwtenplant die ook is opgegroeid uit een gele erwt. Onder de nakomelingen uit deze kruising komen zowel gele als groene erwten voor. Wat is het genotype van beide ouderplanten voor de kleur van de erwten waaruit ze zijn opgegroeid?

A

Beide planten zijn heterozygoot.

B

Beide planten zijn homozygoot.

C

De ene plant is heterozygoot en de andere homozygoot.

D


Deze slide heeft geen instructies

Paarse oren zijn dominant (A) over groene oren (a). Welke verhouding fenotypen verwacht je bij de F1 nakomelingen van de kruising P = Aa x aa? Maak een kruisingsschema!

A

3 paars : 1 groen

B

1 paars : 1 groen

C

1 paars : 3 groen

D

4 paars : 0 groen

Deze slide heeft geen instructies

Welk genotype levert de kruising Aa x Aa?

A

AA en aa

B

Alleen Aa

C

AA, Aa en aa

D

Alleen AA

Deze slide heeft geen instructies

Dominant betekent bij erfelijkheid

A

Zwak. Kleine letter gebruiken

B

Zwak. Grote letter gebruiken

C

Sterk. Kleine letter gebruiken

D

Sterk. Grote letter gebruiken

Deze slide heeft geen instructies

Vraag 16 Cavia's kunnen zwartharig en witharig zijn. Zwart is dominant. Gegeven zijn de volgende vier kruisingen: Bij welke van de kruisingen is de kans op een witte cavia het grootst?

A

heterozygoot X homozygoot dominant

B

homozygoot dominant X homozygoot recessief

C

homozygoot recessief X heterozygoot

D

heterozygoot X heterozygoot

Deze slide heeft geen instructies

Wat is een anderen woord voor de erfelijke eigenschappen?

A

fenotype

B

genotype

C


D


Deze slide heeft geen instructies

Bij kortvingerigheid zijn de vingers een stuk kleiner. Kortvingerigheid is erfelijk bepaald. Waar bevindt het erfelijke materiaal van kortvingerigheid zich?

A

alleen in de cellen van de vingers

B

alleen in de cellen van de handen

C

alleen in de cellen van de ledematen

D

in alle cellen van het lichaam

Deze slide heeft geen instructies

Bij welke van deze kruisingen hebben alle nakomelingen hetzelfde genotype?

A

RR x rr

B

Rr x rr

C

RR x Rr

D

Rr x Rr

Deze slide heeft geen instructies

Bij welke van deze kruisingen hebben alle nakomelingen hetzelfde genotype?

A

Rr x rr

B

RR x rr

C

RR x Rr 

D

Rr x Rr

Deze slide heeft geen instructies

BIj een dier zijn de volgende eigenschappen bekend: A = krullend haar a = sluik haar Bij welke kruising is de kans het grootst op zoveel mogelijk jongen met sluik haar?

A

Aa x aa

B

Aa x Aa

C

AA x aa

D

AA x Aa

Deze slide heeft geen instructies

Twee zwarte muizen worden gekruist. Ze krijgen 11 jongen, waarvan 9 met een zwarte en 2 met een witte vacht. Wat zijn de genotypen van de ouders?

A

AA x AA

B

AA x aa

C

Aa xAa

D

aa Xaa

1. – zwart = dominant

- Zwarte ouders krijgen witte A a

nakomelingen (=aa). Dit kan alleen als beide heterozygoot zijn a Aa aa Antwoord C 


Bij welke kruising zijn alle nakomelingen heterozygoot?

A

AA x aa

B

Aa x aa

C

Aa x Aa

D

AA x Aa

Deze slide heeft geen instructies

Bij welke kruising kun je een kind krijgen met een ander fenotype dan beide ouders?

A

AA x aa

B

Aa x aa

C

Aa x Aa

D

AA x Aa

Deze slide heeft geen instructies

4M oefenvragen stambomen

Deze slide heeft geen instructies

In een stamboom staat een vierkantje voor:

A

De man

B

De vrouw

C

De kinderen

D


Deze slide heeft geen instructies

In de afbeelding is een stamboom de overerving van albinisme bij een gezin weergegeven. Welk allel is dominant?

A

Albino

B

Pigment

C

Beide

D

Beide niet

Deze slide heeft geen instructies

In de afbeelding is een stamboom de overerving van albinisme bij een gezin weergegeven. De ouders uit dit gezin krijgen krijgen een vierde kind. Hoe groot is de kans dat dit kind pigment heeft?

A

25%

B

50%

C

75%

D

100%

Deze slide heeft geen instructies

Opdracht 


Het gen voor donkere vachtkleur is bij konijnen dominant (A) over de vachtkleur die ’Himalaya-type’ wordt genoemd. 

De stamboom in de afbeelding  geeft de overerving van de vachtkleur in een konijnenfamilie

weer. Geef de genotypen van konijn 1, 2 en 3.




Deze slide heeft geen instructies

Opdracht 


Het gen voor donkere vachtkleur is bij konijnen dominant (A) over de vachtkleur die ’Himalaya-type’ wordt genoemd. 

De stamboom in de afbeelding  geeft de overerving van de vachtkleur in een konijnenfamilie

weer. Geef de genotypen van konijn 1, 2 en 3.




Antwoord


1 = Aa 

2 = Aa 

3 = aa

Deze slide heeft geen instructies

Bij konijnen komen verschillende vachtkleuren voor, zoals een donkere vacht en een vachtkleur die ’Himalaya-type’ wordt genoemd. Het gen voor donkere vachtkleur is dominant (A). De stamboom in afbeelding 6 geeft de overerving van de vachtkleur in een konijnenfamilie weer. Geef de genotypen van konijn 1, 2 en 3.

A

1 = AA / 2 = AA / 3 = aa

B

1 = Aa / 2 = AA / 3 = aa

C

1 = Aa of AA / 2 = Aa of AA / 3 = aa

D

1 = Aa / 2 = Aa / 3 = aa

Deze slide heeft geen instructies

Opdracht



Wat is het genotype van persoon 4?


Daarna nakijken klassikaal

Antwoord

aa

Uitleg: persoon 4 heeft een ander genotype (en fenotype) dan de ouders. Dat betekent dat de ouders beide heterozygoot moeten zijn (Aa). Alleen dan kan kind 4 een ander genotype hebben --> aa

Opdracht



Wat is het genotype van persoon 4?


Daarna nakijken klassikaal

Het gen voor taaislijmziekte is ...

A

Dominant

B

Recessief

C

Kan ik niet uit deze stamboom halen

D

Nog nooit van die woorden gehoord

Deze slide heeft geen instructies

Persoon nummer 4 heeft als enige blauwe ogen (genotype is bb). De rest heeft bruine ogen. Van welke personen in deze stamboom kun je met zekerheid zeggen dat ze het genotype Bb hebben?

A

1 en 2

B

1 en 3

C

2 en 3

D

2 en 5

Deze slide heeft geen instructies

Wat is het genotype van de vader? Wat is het genotype van kind 2?

A

Vader AA Kind Aa

B

Vader Aa Kind aa

C

Vader aa Kind Aa

D

Vader AA Kind aa

Deze slide heeft geen instructies

Gegeven is dat 1 genotype AA heeft en 2 genotype aa. Wat is dan het genotype van 5?

A

AA

B

Aa

C

aa

D

Dat kan je niet weten

Deze slide heeft geen instructies

Vul het genotype van de F1- generatie in.

Deze slide heeft geen instructies

Wat is het genotype van het meisje in de F2-generatie met het rode haar?

Deze slide heeft geen instructies

Wat is de kans op nakomelingen in de F2-generatie met een heterozygoot genotype?

Deze slide heeft geen instructies

Uit de resultaten van één bepaalde kruising is met zekerheid af te leiden, dat het gen voor korte haren dominant is. Welke kruising is dit?

A

1 x 2

B

3 x 4

C

5 x 6

D


Deze slide heeft geen instructies

Het ontbreken van de zaadleiders komt vaak voor bij mannen met taaislijmziekte, een erfelijke ziekte. In de afbeelding zie je een deel van een stamboom van een familie waarin taaislijmziekte voorkomt. Eén van de mannen in de stamboom heet Peter. Is Peter heterozygoot of homozygoot voor het gen dat taaislijmziekte veroorzaakt? En is dit gen dominant of recessief?

A

Heterozygoot dominant

B

Homozygoot dominant

C

Heterozygoot recessief

D

Homozygoot recessief

Deze slide heeft geen instructies

Wat zal het genotype zijn van de ouders?

A

beide homozygoot dominant

B

beide homozygoot recessief

C

1 homozygoot en 1 heterozygoot

D

beide heterozygoot

Deze slide heeft geen instructies

Wat is het genotype van persoon 10?

A

AA of Aa

B

AA

C

Aa

D

aa

Deze slide heeft geen instructies

Wat is het genotype van kat 2?

A

AA

B

Aa

C

aa

D


Deze slide heeft geen instructies

Wat is het genotype van persoon 4?

A

aa

B

AA

C

Aa

D


Deze slide heeft geen instructies

Wat is het genotype van persoon 5?

A

aa

B

AA

C

Aa

D


Deze slide heeft geen instructies

Welke persoon heeft het genotype 'aa'?

A

4

B

5

C

6

D

7

Deze slide heeft geen instructies

Of een koe roodbont is of zwartbont wordt bepaald door erfelijke factoren. Een koe en een stier, beide zwartbond en heterozygoot, krijgen twee nakomelingen. De nakomelingen krijgen samen een nakomeling die roodbont is. In de afbeelding zijn drie stambomen getekend. Welke stamboom kan de genotypen juist weergegeven?

A

Stamboom 1

B

Stamboom 2

C

Stamboom 3

D


Deze slide heeft geen instructies

In de afbeelding is een stamboom de overerving van albinisme bij een gezin weergegeven. De ouders uit dit gezin krijgen krijgen een vierde kind. Hoe groot is de kans dat dit kind pigment heeft?

A

25%

B

50%

C

75%

D

100%

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies