Programma
Start thema herhalen thema 3 Erfelijkheid en evolutie --> les 2 uitleg intermediair, P, F1, F2 en stambomen en oefenen
Afsluiting
Programma
Start thema herhalen thema 3 Erfelijkheid en evolutie --> les 2 uitleg intermediair, P, F1, F2 en stambomen en oefenen
Afsluiting
Deze slide heeft geen instructies
Intermediair fenotype
Deze slide heeft geen instructies
Beide allelen zijn even sterk.
Intermediair: Beide fenotypen komen tot uiting bij een heterozygoot genotype
Intermediair fenotype
Deze slide heeft geen instructies
Oefenen intermediair fenotype
Bij leeuwenbekjes is een roze bloemkleur een intermediair fenotype (zie de afbeelding).
Twee leeuwenbekjes met roze bloemen planten zich onderling voort.
Wit leeuwenbekje = AwAw
Roze leeuwenbekje = ArAw
Rood leeuwenbekje = ArAr
Deze slide heeft geen instructies
Antwoorden
5a. ArAw
5b. 25% kans op rode bloemen (ArAr)
5c. Roze bloemen in de F1 --> ArAw = 50% (2 hokjes), dus de helft van de 56 zaden = 28 zaden.
5d. Het kan toeval zijn dat een allel meerdere keren wordt doorgegeven
Wit leeuwenbekje = AwAw
Roze leeuwenbekje = ArAw
Rood leeuwenbekje = ArAr
Deze slide heeft geen instructies
Het kruisingsschema
Het is handig om altijd op dezelfde manier een kruisingsschema te maken.
Gebruik daarom het stappenplan van de volgende pagina
Deze slide heeft geen instructies
Kruisingen
Bij een kruising gaan we altijd uit van een aantal stappen.
Schrijf altijd eerst op wat je weet uit de tekst!
Stap 1. Zoek in de tekst naar welke eigenschap dominant is (of recessief, want dan weet je dat de andere dominant is).
Stap 2. Schrijf nu de mogelijke gen combinaties op. (B.v. Aa= donker haar, aa = blond)
Stap 3 (P). Lees de tekst goed. Is er uit de tekst te halen wat het genotype (en fenotype) is van de ouders? Schrijf dit op. (b.v. vader blond haar --> dan dus aa --> Aa x aa )
Stap 4 (geslachtscellen): Welke genen (ander woord = allelen) zitten er in de geslachtscellen van beide ouders? (b.v. A of a x a of a)
(Vervolg op volgende dia)
AA => homozygoot
Aa => heterozygoot
aa => homozygoot
Deze slide heeft geen instructies
Kruisingen vervolg
Stap 6 (F1): Maak een kruisingsschema. Wat zijn de genotypen en fenotypen van de nakomelingen?
Stap 4 (F2): Maak een kruisingsschema van de nakomelingen. Wat zijn de genotypen en fenotypen in de F2?
Deze slide heeft geen instructies
P, F1 en F2
P --> ouders
F1 --> nakomelingen
F2 --> nakomelingen van de nakomelingen
Deze slide heeft geen instructies
Stamboom
Tekens: vierkantje (man) of rondje (vrouw)
Kleuren: met of zonder bepaalde eigenschap
P
F1
F2
Deze slide heeft geen instructies
Genotype en Fenotype bepalen met kruisingen
Je kunt met behulp van een kruisingsschema voorspellen wat een bepaald fenotype bij de F2 generatie is.
<-- Je kan met behulp van kruisingsschema's erachter komen dat rood haar is recessief is.
Deze slide heeft geen instructies
Drager
Als een aandoening of eigenschap recessief over erft, dan heb je de aandoening/eigenschap alleen als je het gen 2 keer hebt --> aa.
Heb je Aa (heterozygoot), dan ben je drager, je hebt het gen/alllel wel, maar je bent niet ziek of je vertoont niet de eigenschap.
Als 2 dragers nakomelingen krijgen, dan hebben zij
25% kans op een kind met die
aandoening/eigenschap (aa).
Deze slide heeft geen instructies
Stamboom konijnen
In dit geval:
Zwart: hangende oren
Wit: rechtopstaande oren
Welke oren zijn dominant?
Uit welke kruising(en) blijkt dat?
minute
second
Deze slide heeft geen instructies
Stambomen
In dit geval:
Zwart: hangende oren
Wit: rechtopstaande oren
Dominant --> rechtopstaande oren (wit)
Uit welke kruising(en) blijkt dat?
--> P (beide wit) krijgen 3 nakomelingen
--> 2 wit en 1 zwart. Dat kan je dus zien aan de heterozygote ouders die een kind krijgen met een andere kleur.
Let op! Je kunt niet aan de kleur zien welke dominant is! Je kan niet aannemen dat van de dominanten de meeste zijn.
Deze slide heeft geen instructies
Welke conclusies trek je uit deze stamboom?
Is nr. 2 homozygoot of heterozygoot?
Is de eigenschap van nr. 2 dominant of recessief?
Zijn de ouders homozygoot of heterozygoot?
Deze slide heeft geen instructies
Antwoorden
Welke conclusies trek je uit deze stamboom?
Homozygoot
Recessief (aa)
Heterozygoot (Aa)
Deze slide heeft geen instructies
Oefenopgaven
Hierna komen er een flink aantal oefenopgaven.
Hoe meer jij oefent, hoe beter je de opgaven kunt maken!
Blijf oefenen
Deze slide heeft geen instructies
Het kruisingsschema
Het is handig om altijd op dezelfde manier een kruisingsschema te maken.
Gebruik daarom het stappenplan van de volgende pagina
Deze slide heeft geen instructies
Kruisingen
Bij een kruising gaan we altijd uit van een aantal stappen.
Schrijf altijd eerst op wat je weet uit de tekst!
Stap 1. Zoek in de tekst naar welke eigenschap dominant is (of recessief, want dan weet je dat de andere dominant is).
Stap 2. Schrijf nu de mogelijke gen combinaties op. (B.v. Aa= donker haar, aa = blond)
Stap 3 (P). Lees de tekst goed. Is er uit de tekst te halen wat het genotype (en fenotype) is van de ouders? Schrijf dit op. (b.v. vader blond haar --> dan dus aa --> Aa x aa )
Stap 4 (geslachtscellen): Welke genen (ander woord = allelen) zitten er in de geslachtscellen van beide ouders? (b.v. A of a x a of a)
(Vervolg op volgende dia)
AA => homozygoot
Aa => heterozygoot
aa => homozygoot
Deze slide heeft geen instructies
Kruisingen
Stap 6 (F1): Maak een kruisingsschema. Wat zijn de genotypen en fenotypen van de nakomelingen?
Stap 4 (F2): Maak een kruisingsschema van de nakomelingen. Wat zijn de genotypen en fenotypen in de F2?
Deze slide heeft geen instructies
Oefening waarbij een kruisingsschema stap voor stap wordt uitgewerkt.
Bij cavia's is de zwarte kleur recessief. Een heterozygoot bruin mannetje wordt gekruist met een zwart vrouwtje.
Hoeveel % kans heb je op een zwart jong caviaatje? Om dit op te lossen beantwoord je de vragen op de volgende dia's.
Deze slide heeft geen instructies
Bij cavia's is de zwarte kleur recessief. Een heterozygoot bruin mannetje wordt gekruist met een zwart vrouwtje. Hoeveel % kans heb je op een zwart jong caviaatje? Schrijf hieronder stap 1 op: Wat is dominant en wat is recessief? Gebruik de letter A)
Deze slide heeft geen instructies
Bij cavia's is de zwarte kleur recessief. Een heterozygoot bruin mannetje wordt gekruist met een zwart vrouwtje. Hoeveel % kans heb je op een zwart jong caviaatje? Schrijf hieronder stap 2 op: De mogelijkheden genotypen en de fenotypen.
Deze slide heeft geen instructies
Bij cavia's is de zwarte kleur recessief. Een heterozygoot bruin mannetje wordt gekruist met een zwart vrouwtje. Hoeveel % kans heb je op een zwart jong caviaatje? Schrijf hieronder stap 3 op: schrijf het genotype en de kleur van de ouders op.
Deze slide heeft geen instructies
Bij cavia's is de zwarte kleur recessief. Een heterozygoot bruin mannetje wordt gekruist met een zwart vrouwtje. Hoeveel % kans heb je op een zwart jong caviaatje? Schrijf hieronder stap 4 op: Welke genen zitten er in de geslachtscellen van beide ouders?
Deze slide heeft geen instructies
Bij cavia's is de zwarte kleur recessief. Een heterozygoot bruin mannetje wordt gekruist met een zwart vrouwtje. Hoeveel % kans heb je op een zwart jong caviaatje? Schrijf hieronder stap 5 op: Maak het kruisingsschema en vul de geslachtschromosomen van de ouders in.
Deze slide heeft geen instructies
Bij cavia's is de zwarte kleur recessief. Een heterozygoot bruin mannetje wordt gekruist met een zwart vrouwtje. Hoeveel % kans heb je op een zwart jong caviaatje? Maak hieronder stap 5 af. (Maak het kruisingsschema af, door de genen in de vakjes ernaast of eronder te zetten) (doe dit op een blaadje, om te checken)
Deze slide heeft geen instructies
Bij cavia's is de zwarte kleur recessief. Een heterozygoot bruin mannetje wordt gekruist met een zwart vrouwtje. Hoeveel % kans heb je op een zwart jong caviaatje? Kijk terug naar stap 2: wat is het genotype van een zwarte cavia?
Deze slide heeft geen instructies
Bij cavia's is de zwarte kleur recessief. Een heterozygoot bruin mannetje wordt gekruist met een zwart vrouwtje. Hoeveel % kans heb je op een zwart jong caviaatje? Hoeveel vakjes/hokjes passen er bij het gevonden genotype?
Deze slide heeft geen instructies
Bij cavia's is de zwarte kleur recessief. Een heterozygoot bruin mannetje wordt gekruist met een zwart vrouwtje. Hoeveel % kans heb je op een zwart jong caviaatje? Hoeveel procent is dus zwart? 1 vakje is 25%
Deze slide heeft geen instructies
Een haan met gevederde poten wordt gekruist met een kip met kale poten. De haan is heterozygoot voor de eigenschap gevederde poten. Hoe groot is de kans dan een kuiken uit deze kruising (F1) gevederde poten heeft?
Teken daarna het kruisingsschema op kladpapier.
Gevederde poten
Kale poten
homozygoot
heterozygoot
Deze slide heeft geen instructies
Op de vorige pagina heb je al vragen beantwoord over deze opgave. Maar wat is nu het antwoord? Een haan met gevederde poten wordt gekruist met een kip met kale poten. De haan is heterozygoot voor de eigenschap gevederde poten. Hoe groot is de kans dan een kuiken uit deze kruising (F1) gevederde poten heeft?
25%
50%
75%
100%
Deze slide heeft geen instructies
Bij bananen vliegen is het gen voor normale vleugels (B) dominant over het gen voor vleugelstompjes (b). Een vrouwtje dat heterozygoot is voor de vleugelvorm wordt gekruist met een mannetje met vleugelstompjes. Maak het kruisingsschema.
B
b
b
b
Bb
Bb
bb
bb
Deze slide heeft geen instructies
Een bruine cavia, die voor de eigenschap vachtkleur heterozygoot is, krijgt jongen. Deze jongen zijn verwekt door een wit mannetje. Het eerstgeboren jong is wit.
1. De kleuren bruin en wit geven informatie over het ..................................... van de cavia’s
2. De term heterozygoot geeft informatie over het ..................................... van de cavia’s.
Genotype
Fenotype
Deze slide heeft geen instructies
Een bruine cavia, die voor de eigenschap vachtkleur heterozygoot is, krijgt jongen. Deze jongen zijn verwekt door een wit mannetje. Het eerstgeboren jong is wit.
1. Het genotype van de bruine cavia is:
2. Het genotype van de witte cavia is
3.
Genotype
Bb
BB
bb
Deze slide heeft geen instructies
Sleep de onderdelen naar het goede vakje
AA
Aa
aa
homozygoot
heterozygoot
drager
alle nakomelingen hebben hetzelfde fenotype
dominant uiterlijk
recessiefuiterlijk
homozygoot
dominant uiterlijk
Deze slide heeft geen instructies
Een heterozygote man wordt gekruist met heterozygote vrouw. Wat is het percentages van de heterozygote nakomelingen?
25%
0%
50%
100%
Deze slide heeft geen instructies
Bruine ogen zijn bij de mens dominant over blauwe ogen. Een man met bruine ogen krijgt een dochtertje met blauwe ogen. Wat is het genotype van de man?
Dat kan je niet weten
BB
bb
Bb
Deze slide heeft geen instructies
Een homozygote vrouw met bruine ogen krijgt meerdere kinderen van een man met blauwe ogen. Blauw is niet dominant. Hoeveel % kans hebben zij op een kind met blauwe ogen?
100%
25 %
50 %
0%
Deze slide heeft geen instructies
Peter is heterozygoot voor het FH-gen. Hanna heeft de ziekte niet en is
homozygoot recessief.
Hoe groot is de kans dat een kind van Peter en Hanna de ziekte FH krijgt?
Sleep het juiste antwoord naar het vinkje.
0%
100%
75%
50%
25%
Deze slide heeft geen instructies
Bij planten zijn ronde bladeren (B) dominant over ovale bladeren (b). De zelfbestuiving van de heterozygote plant levert 100 zaden op. Hoeveel van die zaden verwacht je met ronde bladeren?
Antwoord:
25
50
75
100
Deze slide heeft geen instructies
Nummer 5 en 6 in de stamboom zijn beiden heterozygoot voor het gen dat taaislijmziekte veroorzaakt. Ze krijgen nog een dochter.
Hoe groot is de kans dat deze dochter geen taaislijmziekte heeft?
Sleep het vinkje naar het goede antwoord.
0%
25%
50%
75%
100%
Deze slide heeft geen instructies
Opdracht
Een vader is heterozygoot voor stijl haar. Stijl haar is dominant.
Een moeder is homozygoot voor krullend haar.
Kunnen zij kinderen krijgen met gekruld haar? Waarom wel/niet?
Deze slide heeft geen instructies
Opdracht
Een vader is heterozygoot voor stijl haar. Stijl haar is dominant.
Een moeder is homozygoot voor krullend haar.
Kunnen zij kinderen krijgen met gekruld haar? Waarom wel/niet?
Antwoord
Vader --> Aa stijlhaar
Moeder --> aa krullend haar
Ja, 50% kans op kinderen met krullend haar.
Deze slide heeft geen instructies
Oefenen: Kruisingsschema
Het gen voor een normale sinaasappel is dominant over het gen voor navelsinaasappel
a. Een sinaasappel heeft genotype Bb. Is het dan een normale sinaasappel of een navelsinaasappel?
b. Geef het genotype van een navelsinaasappel.
c. Een homozygote normale sinaasappel wordt gekruist met een navelsinaasappel.
Hoe zien de genotypen van de nakomelingen er uit?
d. Je gaat de nakomelingen onderling weer kruisen.
Hoeveel % van de nakomelingen zijn normale sinaasappelen?
Deze slide heeft geen instructies
Antwoorden
Normale sinaasappel: dominant (B)
Navelsinaasappel: recessief (b)
1a. Bb is een normale sinaasappel
1b. Navelsinaasappel = bb
1c. Homozygote normale sinaasappel BB
Navelsinaasappel (ook homozygoot) bb
Alle nakomelingen zien er uit als normale sinaasappels
(zie bovenste kruisingsschema)
1d. Bb = normale sinaasappel. 75% is een normale sinaasappel.
(zie onderste kruisingsschema)
Deze slide heeft geen instructies
Een man en een vrouw hebben allebei bruin haar. De kinderen hebben ook allebei bruin haar en zijn allebei homozygoot. Is het gen voor bruin haar dominant of recessief, of valt dat niet uit de tekst op te maken? Leg uit.
Deze slide heeft geen instructies
Oefenen: Kruisingsschema
Het gen voor de paarse bloemen is dominant over het gen voor witte bloemen. Een tuinder kruist paarse bloemen die homozygoot zijn voor de bloemkleur met witte bloemen. Gebruik de letter R en r.
a. Wat zijn de genotypen van de ouders (P)?
b. Maak een kruisingsschema
c. Wat is het genotype van F1?
d. Wat is het fenotype (Welke kleur heeft de bloem)?
Schrijf eerst op wat je weer uit de tekst -->
paars (dominant) = R enz.
Deze slide heeft geen instructies
Antwoorden Kruisingsschema
Het gen voor de paarse bloemen is dominant over het gen voor witte bloemen. Een tuinder kruist paarse bloemen die homozygoot zijn voor de bloemkleur met witte bloemen. Gebruik de letter R en r.
a. Wat zijn de genotypen van de ouders (P)? RR en rr
b. Maak een kruisingsschema
c. Wat is het genotype van F1? Rr
d. Wat is het fenotype (Welke kleur heeft de bloem)?
Alle nakomelingen zijn paars.
Deze slide heeft geen instructies
F2
Stel de nakomeling (F1) van de ouders (P) krijgen nakomelingen (F2). Hoe ziet het schema er dan uit?
Maak een kruisingsschema van de F2
Bepaal het genotype en het fenotype van
de F2 in percentage en verhouding.
Deze slide heeft geen instructies
F2 antwoord
P = RR x rr
F1 = Rr
F2
F2
Genotype verhouding --> 1 : 2 : 1 Fenotype verhouding --> 3 : 1
Fenotype --> 75% paars, 25% wit
Genotype --> 25% homozygoot dominant, 25% homozygoot recessief, 50% heterozygoot
Deze slide heeft geen instructies
Er zijn konijnen met lange oren en korte oren. Er vindt een kruising plaats.
De F1 nakomelingen bestaan voor 50% uit heterozygoten
Drie konijnen hebben lange oren en één konijn heeft korte oren.
Wat waren de genotypen van de ouders?
Aa x Aa
Aa x aa
aa x aa
AA x aa
AA x Aa
Deze slide heeft geen instructies
P1 heeft bruine ogen genotype AA
P2 heeft groene ogen genotype aa
Sleep de juiste letters naar het kruisingschema:
A
A
a
a
Deze slide heeft geen instructies
Hoofdhaar groeit bij de kruin een bepaalde kant op (zie afbeelding). De groeirichting is erfelijk bepaald. Het gen voor de groeirichting naar rechts is dominant (G).
Een man en een vrouw krijgen een kind. De man is heterozygoot voor de groeirichting van het haar. Bij de vrouw groeit het haar naar links.
Maak het kruisingsschema.
Moeder
Vader
G
g
g
g
Gg
Gg
gg
gg
Deze slide heeft geen instructies
Welk genotype is intermediar?
aa
Aa
aA
AwAw
Deze slide heeft geen instructies
Met de informatie uit de afbeelding hieronder kan nu het genotype van de F2 generatie worden bepaald. Vul het kruisingsschema in.
Moeder
Vader
H
H
h
h
Hh
Hh
HH
hh
Deze slide heeft geen instructies
Peter is heterozygoot voor het FH-gen. Hana heeft de ziekte niet en is
homozygoot recessief.
Hoe groot is de kans dat een kind van Peter en Hana de ziekte FH krijgt?
Sleep het vinkje naar het juiste antwoord.
0%
100%
75%
50%
25%
Deze slide heeft geen instructies
Is er bij een kruising sprake van geslachtelijke voortplanting of van ongeslachtelijke voortplanting?
Geslachtelijke Voortplanting
Ongeslachtelijke Voortplanting
Deze slide heeft geen instructies
Een gen is een deel van een chromosoom met de erfelijke informatie voor één erfelijke eigenschap.
juist
onjuist
Deze slide heeft geen instructies
Uit de kruising van de bruinharige labrador reu (bb) en de zwartharige labradorteef (BB). ontwikkelen zich twee zwartharige labradors. De dieren in de F1 van deze kruising planten zich onderling voort. Het genotype van de labradors in de F1 is :
BB en Bb
Bb
Bb en bb
BB, Bb en bb
Deze slide heeft geen instructies
Onderlinge kruising van F1 = Hh x Hh Er zullen in totaal 40 dieren in de F2 geboren worden. Hoeveel van deze dieren zullen naar verwachting zwartharig zijn? En hoeveel witharig?
zwart: 30 wit: 10
zwart: 20 wit: 20
zwart: 10 wit: 30
dit kun je niet weten
Deze slide heeft geen instructies
Bij welke van deze kruisingen hebben alle nakomelingen hetzelfde genotype?
RR x rr
RR x Rr
Rr x rr
Rr x Rr
Deze slide heeft geen instructies
2 labradors gaan met elkaar paren. De een heeft een bruine vacht, de ander een blonde vacht. Bruin is dominant over blond. Beide honden zijn homozygoot. Wat is het genotype bij deze kruising?
AA x aa
Aa x AA
Aa x aa
Aa x Aa
Deze slide heeft geen instructies
Krullend haar (A) is dominant boven sluik haar (a). Wat is de fenotypeverhouding in de F1-fase, bij de kruising: AA X Aa?
75% krullend haar en 25% sluik haar
50% krullend haar en 50% sluikhaar
25% krullend haar en 75% sluik haar
100% krullend haar en 0% sluik haar
Deze slide heeft geen instructies
Bij parkieten is het gen voor groene veerkleur (g) recessief t.o.v. gen voor rode veerkleur (G). Uit welke kruising kunnen in de F1 zowel rode als groene parkieten ontstaan?
GG x Gg en GG x gg
Gg x gg en GG x Gg
Gg x gg en Gg x Gg
GG x gg en Gg x Gg
Deze slide heeft geen instructies
Een kind van twee gezonde ouders heeft een erfelijke aandoening. Het allel voor deze erfelijke aandoening moet dus aanwezig zijn bij de ouders. Het gen voor deze aandoening ligt op chromosoom 4. Erft deze erfelijke ziekte dominant of recessief over of is dit niet te bepalen?
Dominant
Recessief
Niet te bepalen
Deze slide heeft geen instructies
Bij mensen is het gen voor bruine ogen dominant over het gen van blauwe ogen. De vader van Juul en Jacques heeft blauwe ogen. Moeder heeft bruine ogen. Juul heeft blauwe ogen.
Hoe groot is de kans dat Jacques bruine ogen heeft?
Tip: Maak een kruisingsschema
0%
50%
75%
100%
Deze slide heeft geen instructies
Wat is geen erfelijke eigenschap?
oogkleur
krullend haar
zongebruinde huid
vaste oorlellen
Deze slide heeft geen instructies
originalType.question
Deze slide heeft geen instructies
De kleur van erwten is een erfelijke eigenschap. Een bepaalde erwtenplant is opgegroeid uit een gele erwt. Hij wordt gekruist met een andere erwtenplant die ook is opgegroeid uit een gele erwt. Onder de nakomelingen uit deze kruising komen zowel gele als groene erwten voor. Wat is het genotype van beide ouderplanten voor de kleur van de erwten waaruit ze zijn opgegroeid?
Beide planten zijn heterozygoot.
Beide planten zijn homozygoot.
De ene plant is heterozygoot en de andere homozygoot.
Deze slide heeft geen instructies
Paarse oren zijn dominant (A) over groene oren (a). Welke verhouding fenotypen verwacht je bij de F1 nakomelingen van de kruising P = Aa x aa? Maak een kruisingsschema!
3 paars : 1 groen
1 paars : 1 groen
1 paars : 3 groen
4 paars : 0 groen
Deze slide heeft geen instructies
Welk genotype levert de kruising Aa x Aa?
AA en aa
Alleen Aa
AA, Aa en aa
Alleen AA
Deze slide heeft geen instructies
Dominant betekent bij erfelijkheid
Zwak. Kleine letter gebruiken
Zwak. Grote letter gebruiken
Sterk. Kleine letter gebruiken
Sterk. Grote letter gebruiken
Deze slide heeft geen instructies
Vraag 16 Cavia's kunnen zwartharig en witharig zijn. Zwart is dominant. Gegeven zijn de volgende vier kruisingen: Bij welke van de kruisingen is de kans op een witte cavia het grootst?
heterozygoot X homozygoot dominant
homozygoot dominant X homozygoot recessief
homozygoot recessief X heterozygoot
heterozygoot X heterozygoot
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een anderen woord voor de erfelijke eigenschappen?
fenotype
genotype
Deze slide heeft geen instructies
Bij kortvingerigheid zijn de vingers een stuk kleiner. Kortvingerigheid is erfelijk bepaald. Waar bevindt het erfelijke materiaal van kortvingerigheid zich?
alleen in de cellen van de vingers
alleen in de cellen van de handen
alleen in de cellen van de ledematen
in alle cellen van het lichaam
Deze slide heeft geen instructies
Bij welke van deze kruisingen hebben alle nakomelingen hetzelfde genotype?
RR x rr
Rr x rr
RR x Rr
Rr x Rr
Deze slide heeft geen instructies
Bij welke van deze kruisingen hebben alle nakomelingen hetzelfde genotype?
Rr x rr
RR x rr
RR x Rr
Rr x Rr
Deze slide heeft geen instructies
BIj een dier zijn de volgende eigenschappen bekend: A = krullend haar a = sluik haar Bij welke kruising is de kans het grootst op zoveel mogelijk jongen met sluik haar?
Aa x aa
Aa x Aa
AA x aa
AA x Aa
Deze slide heeft geen instructies
Twee zwarte muizen worden gekruist. Ze krijgen 11 jongen, waarvan 9 met een zwarte en 2 met een witte vacht. Wat zijn de genotypen van de ouders?
AA x AA
AA x aa
Aa xAa
aa Xaa
1. – zwart = dominant
- Zwarte ouders krijgen witte A a
nakomelingen (=aa). Dit kan alleen als beide heterozygoot zijn a Aa aa Antwoord C
Bij welke kruising zijn alle nakomelingen heterozygoot?
AA x aa
Aa x aa
Aa x Aa
AA x Aa
Deze slide heeft geen instructies
Bij welke kruising kun je een kind krijgen met een ander fenotype dan beide ouders?
AA x aa
Aa x aa
Aa x Aa
AA x Aa
Deze slide heeft geen instructies
4M oefenvragen stambomen
Deze slide heeft geen instructies
In een stamboom staat een vierkantje voor:
De man
De vrouw
De kinderen
Deze slide heeft geen instructies
In de afbeelding is een stamboom de overerving van albinisme bij een gezin weergegeven. Welk allel is dominant?
Albino
Pigment
Beide
Beide niet
Deze slide heeft geen instructies
In de afbeelding is een stamboom de overerving van albinisme bij een gezin weergegeven. De ouders uit dit gezin krijgen krijgen een vierde kind. Hoe groot is de kans dat dit kind pigment heeft?
25%
50%
75%
100%
Deze slide heeft geen instructies
Opdracht
Het gen voor donkere vachtkleur is bij konijnen dominant (A) over de vachtkleur die ’Himalaya-type’ wordt genoemd.
De stamboom in de afbeelding geeft de overerving van de vachtkleur in een konijnenfamilie
weer. Geef de genotypen van konijn 1, 2 en 3.
Deze slide heeft geen instructies
Opdracht
Het gen voor donkere vachtkleur is bij konijnen dominant (A) over de vachtkleur die ’Himalaya-type’ wordt genoemd.
De stamboom in de afbeelding geeft de overerving van de vachtkleur in een konijnenfamilie
weer. Geef de genotypen van konijn 1, 2 en 3.
Antwoord
1 = Aa
2 = Aa
3 = aa
Deze slide heeft geen instructies
Bij konijnen komen verschillende vachtkleuren voor, zoals een donkere vacht en een vachtkleur die ’Himalaya-type’ wordt genoemd. Het gen voor donkere vachtkleur is dominant (A). De stamboom in afbeelding 6 geeft de overerving van de vachtkleur in een konijnenfamilie weer. Geef de genotypen van konijn 1, 2 en 3.
1 = AA / 2 = AA / 3 = aa
1 = Aa / 2 = AA / 3 = aa
1 = Aa of AA / 2 = Aa of AA / 3 = aa
1 = Aa / 2 = Aa / 3 = aa
Deze slide heeft geen instructies
Opdracht
Wat is het genotype van persoon 4?
Daarna nakijken klassikaal
Antwoord
aa
Uitleg: persoon 4 heeft een ander genotype (en fenotype) dan de ouders. Dat betekent dat de ouders beide heterozygoot moeten zijn (Aa). Alleen dan kan kind 4 een ander genotype hebben --> aa
Opdracht
Wat is het genotype van persoon 4?
Daarna nakijken klassikaal
Het gen voor taaislijmziekte is ...
Dominant
Recessief
Kan ik niet uit deze stamboom halen
Nog nooit van die woorden gehoord
Deze slide heeft geen instructies
Persoon nummer 4 heeft als enige blauwe ogen (genotype is bb). De rest heeft bruine ogen. Van welke personen in deze stamboom kun je met zekerheid zeggen dat ze het genotype Bb hebben?
1 en 2
1 en 3
2 en 3
2 en 5
Deze slide heeft geen instructies
Wat is het genotype van de vader? Wat is het genotype van kind 2?
Vader AA Kind Aa
Vader Aa Kind aa
Vader aa Kind Aa
Vader AA Kind aa
Deze slide heeft geen instructies
Gegeven is dat 1 genotype AA heeft en 2 genotype aa. Wat is dan het genotype van 5?
AA
Aa
aa
Dat kan je niet weten
Deze slide heeft geen instructies
Vul het genotype van de F1- generatie in.
Deze slide heeft geen instructies
Wat is het genotype van het meisje in de F2-generatie met het rode haar?
Deze slide heeft geen instructies
Wat is de kans op nakomelingen in de F2-generatie met een heterozygoot genotype?
Deze slide heeft geen instructies
Uit de resultaten van één bepaalde kruising is met zekerheid af te leiden, dat het gen voor korte haren dominant is. Welke kruising is dit?
1 x 2
3 x 4
5 x 6
Deze slide heeft geen instructies
Het ontbreken van de zaadleiders komt vaak voor bij mannen met taaislijmziekte, een erfelijke ziekte. In de afbeelding zie je een deel van een stamboom van een familie waarin taaislijmziekte voorkomt. Eén van de mannen in de stamboom heet Peter. Is Peter heterozygoot of homozygoot voor het gen dat taaislijmziekte veroorzaakt? En is dit gen dominant of recessief?
Heterozygoot dominant
Homozygoot dominant
Heterozygoot recessief
Homozygoot recessief
Deze slide heeft geen instructies
Wat zal het genotype zijn van de ouders?
beide homozygoot dominant
beide homozygoot recessief
1 homozygoot en 1 heterozygoot
beide heterozygoot
Deze slide heeft geen instructies
Wat is het genotype van persoon 10?
AA of Aa
AA
Aa
aa
Deze slide heeft geen instructies
Wat is het genotype van kat 2?
AA
Aa
aa
Deze slide heeft geen instructies
Wat is het genotype van persoon 4?
aa
AA
Aa
Deze slide heeft geen instructies
Wat is het genotype van persoon 5?
aa
AA
Aa
Deze slide heeft geen instructies
Welke persoon heeft het genotype 'aa'?
4
5
6
7
Deze slide heeft geen instructies
Of een koe roodbont is of zwartbont wordt bepaald door erfelijke factoren. Een koe en een stier, beide zwartbond en heterozygoot, krijgen twee nakomelingen. De nakomelingen krijgen samen een nakomeling die roodbont is. In de afbeelding zijn drie stambomen getekend. Welke stamboom kan de genotypen juist weergegeven?
Stamboom 1
Stamboom 2
Stamboom 3
Deze slide heeft geen instructies
In de afbeelding is een stamboom de overerving van albinisme bij een gezin weergegeven. De ouders uit dit gezin krijgen krijgen een vierde kind. Hoe groot is de kans dat dit kind pigment heeft?
25%
50%
75%
100%
Deze slide heeft geen instructies
Herhalen en/of extra oefenen
Huiswerk
Heel veel oefenen
Deze slide heeft geen instructies