Werkwoordspelling samenvatting

Werkwoordspelling



In deze les worden alle mogelijke werkwoordvormen en hun spellingwijze nog een keer samengevat.

1 / 42
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNederlandsMiddelbare schoolhavoLeerjaar 3

In deze les zitten 42 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Werkwoordspelling



In deze les worden alle mogelijke werkwoordvormen en hun spellingwijze nog een keer samengevat.

Vormen

Persoonsvorm tegenwoordige tijd                                 PVTT

Persoonsvorm verleden tijd                                       PVVT

Gebiedende wijs                                                              GW

Voltooid deelwoord                                                         VD

Tegenwoordig deelwoord                                              TD

Infinitief (hele werkwoord)                                          INF

Bijvoeglijk naamwoord                                                 BN



De ham-vraag

Voor een correcte werkwoordspelling, moet je altijd eerst een belangrijke vraag stellen. Namelijk:

heb ik te maken met een persoonsvorm???

Waarom?

Deze vraag is heel belangrijk. Kijk maar:


Hier is vorige week een ongeluk gebeur... Het is een gevaarlijk kruispunt. Best kans dat er nog een ongeluk gebeur..

Hoe herken je de pv?
De pv past zich aan het onderwerp aan:

Ik neem een Big Mac.

Neem jij een Big Mac?

Hij neemT een Big Mac.

Wij nemEN een Big Mac.

Hoe herken je de pv?
De pv verandert van tijd:

                                           

Ik neem een Big Mac.                                 Ik smul ervan.

Ik nam een Big Mac.                                    Ik smulde ervan.

Sterk werkwoord, want                              Zwak werkwoord, want het verandert van klank.                 het verandert niet van  klank.

Hoe spel je de pv?

In de volgende twee overzichtjes zie je hoe je de persoonsvorm in de tegenwoordige tijd en de persoonsvorm van een zwak werkwoord
 in de verleden tijd moet spellen.

de(n) of te(n)?

Om te weten of je bij een zwak werkwoord in de verleden tijd nu de(n) of te(n) moet schrijven, gebruik je 't ex-kofschip.

  1.  hele werkwoord -en  = stam : branden / surfen

  2. laatste letter van de stam in 't ex-kofschip?: brand / surf

  3. nee: de(n): de(n)

  4. ja: te(n): te(n)

  5. ik-vorm van werkwoord + uitgang : brandde(n) / surfte(n)

de(n) of te(n)?

Pas wel op bij bijzondere werkwoorden als: verhuizen

  1.  hele werkwoord -en  = stam : verhuizen

  2. laatste letter van de stam in 't ex-kofschip?: nee

  3. dus de(n)

  4. ik-vorm van werkwoord + uitgang : verhuiSde(n)

Sterke werkwoorden

Je schrijft wat je hoort: sloeg, riep, brak, dacht, reed 
(en je gebruikt de 'gewone' spelregels als de langermaakregel!).


Een lijst van de meest voorkomende sterke werkwoorden kun je via deze link vinden:

http://www.beterspellen.nl/website/index.php?pag=113

Kun je de werkwoordsvormen nu goed spellen?

Geef jezelf een cijfer van 1 tot 10.

Op Koningsdag bleek de (aanrichten)

_________ (v.d.) schade mee te vallen.

Macaroni (lusten) _____ (v.t.) de grijsaard niet.

Macaroni (lusten) _____ (v.t.) de grijsaard niet.

De bibliotheekboek dat hij gisteren had geleend, ______ _________________ (zijn, beschadigen, v.t.) voordat hij het teruggebracht had.

Andere vormen

Ik heb een Big Mac genomen                 VD

Kwijlend nam ik een hap                        TD

Ik heb zin om een Big Mac te nemen   INF

Geef me eens een Big Mac!                    GW

Ik eet mijn zojuist gekochte Big Mac    BN



Voltooid deelwoord (VD)

Begint vaak met BE-, GE-, VER- of ONT-.

Eindigt op:   -EN, -D, -T

Twijfel je tussen -d of -t,  gebruik dan weer  't ex-kofschip

Ik heb een Big Mac genomen, want die was afgeprijsd.          
Mijn Big Mac was verbrand. Het vlees leek gekookt.           

Hij heeft zijn fiets gisteren ___________ (repareren, v.d.)

Zij heeft het lange artikel al ___________ (lezen, v.d.)

Hij heeft de opdracht zonder hulp ___________ (oplossen, v.d.)

Tegenwoordig deelwoord

geeft aan dat je iets doet, terwijl je ook iets anders doet.

Geeft aan hoe iets gebeurt.

Hele werkwoord + een D (+e)

We luisteren aandachtig naar de uitleggende docent.

Kwijlend nam ik een hap. 
Pratend met volle mond zag ik hem vies naar me kijken.

Het kind begon ____________ (schreeuwen, t.d.) te huilen.

De ___________ (schijnen, t.d.) zon verblindde ons tijdens de fietstocht.

De ___________ (schijnen, t.d.) zon verblindde ons tijdens de fietstocht.

Infinitief

is het hele werkwoord.

Verandert niet bij veranderen van tijd  (het is tenslotte geen pv!)

Vóór een infinitief kan je meestal IK KAN zetten.



Ik heb zin om een Big Mac te nemen.        (IK KAN nemen).

___________ (rijden, t.t.) is soms moeilijk als je moe bent.

Hij moet zijn huiswerk _________ (maken, t.t.), voordat hij naar buiten mag.

Het is belangrijk om regelmatig te __________ (studeren, t.t.)

Gebiedende wijs

wordt gebruikt als het om een  gebod of bevel gaat.

Staat op de eerste plaats in de zin.

Heeft geen onderwerp bij zich.



Geef me een Big Mac!

Braad ze bruin, die frietjes!

________ (schreeuwen, g.w.) niet zo hard!

________ (zijn, g.w.) stil, alsjeblieft!

________ (zijn, g.w.) stil, alsjeblieft!

Bijvoeglijk naamwoord

staat vóór een zelfstandig naamwoord.

Is een VD of OD geweest.

Schrijf je zo kort mogelijk, dus zoals het VD of OD, met soms een extra -E erachter.



Ik eet mijn zojuist gekochtE Big Mac.

                                   BN van VD

De _______ (zwaar, b.n.) aanklacht leidde tot een maandenlang onderzoek.

Het __________ (origineel, bn) schilderij bleek een vervalsing te zijn.

Het __________ (origineel, bn) schilderij bleek een vervalsing te zijn.

Trucjes

Als je er niet met de voorgaande regels uitkomt, dan kun je de verlengproef gebruiken voor het VD en OD.



De weerman heeft mooi weer voorspeld => voorspelde

De weerman keek zoekend rond => zoekende







Trucjes

De infinitief, de gebiedende wijs en het bijvoeglijk naamwoord schrijf je zo kort mogelijk.



De weerman zal mooi weer voorspellen

Voorspel goed weer, weerman!

Het voorspelde goede weer bleef uit.