Projectgroep Taalverschijnselen klas 2
Projectgroep Taalverschijnselen klas 2
Onderdelen in deze les
Projectgroep Taalverschijnselen klas 2
Check: behoort iedereen tot een groepje van 3 of 4?
Zijn de rollen al verdeeld? (teamleider, planner, informatiezoeker, vormgever)
1. Tips voor het onderzoek naar een taalverschijnsel
Kies een taalverschijnsel
Zorg dat het onderwerp niet te breed is. Leuke voorbeelden:
Straattaal onder jongeren
Taalgebruik op sociale media (TikTok, Instagram, WhatsApp)
Engels in het Nederlands (Denglisch)
Dialecten/accenten
Gebarentaal
Emoji’s als taal
Esperanto
Tip: formuleer het als een onderzoeksvraag, bijv.
“Hoe beïnvloedt sociale media het taalgebruik van jongeren?”
Hebben jullie een geschikt onderwerp? Formuleer dan een duidelijke hoofdvraag en deelvragen.
Er volgt nu een voorbeeld!
Onderwerp: Invloed van Engels op het Nederlands (Denglisch)
Hoofdvraag:
Welke invloed heeft de Engelse taal op het Nederlands van jongeren?
Deelvragen:
Wat is Denglisch en hoe is het eigenlijk ontstaan?
Welke Engelse woorden gebruiken jongeren het vaakst?
Waarom kiezen jongeren voor Engelse woorden in plaats van Nederlandse?
Verandert de betekenis van Nederlandse woorden door Engels?
Belangrijk: noteer in jullie projectboekjes de bronnen die je raadpleegt.
Bijvoorbeeld een nieuwsartikel over straattaal:
RTL Nieuws 12-1-2026 "Hoe straattaal steeds meer oprukt onder jongeren".
Kijk samen wat jullie interessant vinden. Wat komt wel in de presentatie en wat niet? Wat is relevant? Wat beantwoordt de hoofdvraag en de deelvragen?
Orden alle informatie, dit doen jullie ook in het projectboekje. De teamleider houdt bij wie wat heeft uitgezocht. Na elke les laat je het aan mij zien.
Doe echt onderzoek (niet ff snel Wikipediaatje checken)
Combineer verschillende bronnen:
Boeken of artikelen over taal
Betrouwbare websites (bijv. Taalunie, Onze Taal)
Voorbeelden uit de praktijk (apps, gesprekken, sociale media)
Een interview met een expert
Wees vooral nieuwsgierig!
Tips voor het interview met een expert
Wie kan een expert zijn?
Taalkundige of student Nederlands
Journalist, schrijver, taalcoach
Medewerker van Onze Taal
Iemand die beroepsmatig met taal werkt (copywriter, redacteur)
Voorbereiding:
Stuur vooraf een nette mail met:
Wie jullie zijn
Waar de presentatie over gaat
Wat je wilt vragen
Bereid open vragen voor (geen ja/nee-vragen)
Goede voorbeeldvragen:
Wat vindt u opvallend aan dit taalverschijnsel?
Waarom ontstaat dit taalgebruik?
Is dit een verrijking of verarming van de taal?
Denkt u dat dit taalverschijnsel blijvend is?
Tip: neem het interview op (met toestemming!) en maak aantekeningen.
Tips voor de presentatie (met z'n vieren presenteren jullie het eindresultaat aan de klas in 8-11 minuten)
Maak samen een powerpoint met afbeeldingen/illustraties
Een goede presentatie heeft structuur!:
Inleiding – wat is het taalverschijnsel en waarom is het zo interessant?
Onderzoek – hoe hebben jullie het onderzocht?
Resultaten – wat hebben jullie ontdekt?
Expert – wat zei de expert? (citaten werken goed! of laat audiofragment horen)
Conclusie – wat betekent dit voor het Nederlands?
Vragen aan de klas
Presentatievaardigheden
Kijk het publiek aan
Spreek rustig en duidelijk
Sta rechtop, handen uit je zakken, sta er niet als een zoutzak bij
Oefen samen hardop (liefst met timer)
Iedereen vindt het spannend, dat is logisch
Tip: laat iedereen ongeveer evenveel spreken.
Gebruik eventueel tijdens de presentatie een spiekbriefje met steekwoorden en leg dat in de buurt. Mocht je nerveus zijn, dan heb je een geheugensteuntje.
Neem de tijd, wees origineel, gebruik humor, spreek rustig. Ik heb liever dat de presentatie een minuut langer duurt, dan dat je het afraffelt. Gebruik beeld, tekst, eventueel toneelspel, humor. En zorg er steeds voor dat iedereen evenveel te doen heeft.
Tip! Maak het interactief
Stel een vraag aan de klas
Laat een voorbeeld zien en laat klasgenoten reageren
Hou bijvoorbeeld een korte poll:
“Straattaal hoort thuis op school – eens of oneens?”
Zoals ik eerder zei; beoordeel ik ook het proces. Hoe goed kunnen jullie samenwerken? Hoe is de inzet? Ondersteunen jullie elkaar?
Ga nu aan het werk met je groepje. Aan het eind van de les laten jullie me zien hoe het tot nu toe gaat en hoe ver jullie zijn. Samenwerken is key. Succes!!
