dementie
Dementie
is meer dan vergeten
Lesduur is: 50 minOnderdelen in deze les
Dementie
is meer dan vergeten
Deze slide heeft geen instructies
Het begint eerst met de hersenen
De hersenen maken onderdeel uit van ons centrale zenuwstelsel. Daarbij hebben ze een zeer belangrijke rol in het uitvoeren van verschillende functies. Al die verschillende functies worden vanuit verschillende plekken in de hersenen uitgevoerd.
We beginnen eerst met de
Grote hersenen (cerebrum)
Grote hersenen (cerebrum)
We beginnen eerst met de
Grote hersenen (cerebrum)
De grote hersenen zijn het rimpelige en tevens meest zichtbare deel van de hersenen. Vanaf boven bekeken zijn deze grote hersenen in te delen in twee hersenhelften (hemisferen genoemd): de linker- en de rechterhersenhelft.
Zeer globaal gezien zijn deze hersenhelften betrokken bij verschillende processen in de hersenen. De linker kant is meer betrokken bij logica: logisch redenen, begrijpen van teksten, analyseren en rationale beslissingen maken. De rechter kant is meer de gevoelskant welke zich bezig houdt met creativiteit, intuïtieve, verbanden leggen en de context zien.
Het aansturen van het lichaam door onze hersenen gebeurt in tegenovergestelde vorm. Dus de linkerhersenhelft stuurt de rechter lichaamskant aan en de rechterhersenhelft stuurt de linker kant van het lichaam. Als iemand een hersenbloeding krijgt in de rechterhersenhelft, leidt dit tot bijv. een verlamming aan de linkerzijde.
Vanaf buiten gekeken, kunnen de grote hersenen ook weer verdeeld worden in 4 hersen kwabben:
De frontaal kwab
De frontaal kwabben houden zich bezig met allerlei coördinerende en motorische functies. Zo helpen ze bij het plannen en organiseren van handelingen, geheugen, controle op gedrag (impulscontrole), redeneren en geheugen. Daarnaast werkt dit gebied mee met het aansturen van het lichaam en ook delen van onze persoonlijkheid worden gestuurd vanuit de frontaal kwab. Als er schade is aan deze kwab, zie je vaak dat mensen moeite hebben met het beheersen van hun gedrag en impulsen waardoor ze ontremder kunnen reageren, verder hebben mensen moeite met het plannen van taken, het volgen van regels, problemen oplossen, concentreren en ook kunnen er veranderingen aan de persoonlijkheid optreden. Verlamming van ledenmaten kan ook voorkomen na schade aan dit gebied.
Wandbeen kwab
De wandbeen kwabben zijn belangrijk voor het verwerken van sensorische informatie, dus het voelen. Ze houden zich ook bezig met de aandacht, het verwerken van ruimtelijke informatie (waar staat mijn kopje koffie en hoe beweeg ik mijn hand in de goede richting) en de controle op bewegingen. Als er schade is in dit gebied, kan het zijn dat mensen moeite hebben met concentreren en de aandacht ergens bij houden of dat er sprake is van gevoelloosheid. Ook kan het zijn dat ze moeite hebben met het herkennen van hun eigen lichaamsdelen, waardoor ze deze kunnen gaan verwaarlozen en negeren (neglect syndroom). Dit kan ook voorkomen met delen van de ruimte om deze persoon heen waardoor iemand de linkerhelft van zijn gezichtsveld negeert. Het kan dan voorkomen dat bijvoorbeeld de linkerhelft van een bord eten niet wordt leeggegeten etc. Dit allemaal terwijl de ogen goed functioneren.
Temporaal kwab
De temporaal kwabben houden zich bezig met het geheugen, gehoor en de taal. De hersengebieden die bij dementie vaker aangetast worden waardoor de geheugenfuncties achteruit gaan, liggen in de temporaal kwabben. Dit geheugengebied wordt ook wel de hippocampus genoemd. Daarnaast kan er, wanneer er schade is aan deze kwab, sprake zijn van taalstoornissen of hebben mensen moeite met het begrijpen en onthouden van geluiden/spraak. Mensen kunnen bijvoorbeeld niet meer goed op woorden komen terwijl ze in hun hoofd wel weten wat ze willen vertellen. Iemand noemt dan de verkeerde woorden bij een voorwerp of praat heel veel zonder eigenlijk inhoudelijk iets te zeggen.
Achterhoofdskwab
De occipitaal kwabben houden zich bezig met visus. Als er schade is aan dit deel kan iemand bijvoorbeeld voorwerpen en gezichten niet meer herkennen of zelfs helemaal blind worden. Dit heet dan corticale blindheid omdat de ogen nog goed functioneren.
Kleine hersenen (cerebellum)
De kleine hersen liggen aan de achterkant van ons brein, onder de grote hersenen en tegen de hersenstam. Ze hebben de grote van een perzik. De kleine hersenen zijn betrokken bij allerlei taken maar vooral taken die te maken hebben met bewegen. Ze regelen onder andere ons evenwicht, houding en coördinatie. Als er schade aan dit deel ontstaat, kunnen mensen moeite krijgen met bewegen. Het feit dat mensen die te veel alcohol hebben gedronken gaan zwalken, komt doordat alcohol de kleine hersenen tijdelijk deels uitschakelt. Dit verklaart de dronkenmanspas.
Hersenstam
De hersenstam houdt zich bezig met alle basale lichaamsfuncties. Deze basale lichaamsfuncties hebben we nodig om te kunnen leven. Het wordt ook wel ons overlevingsbrein genoemd, omdat het een belangrijke rol speelt in stressvolle situaties waarin zowel een vecht- of vluchtreactie kan optreden. Basale lichaamsfuncties zijn bijvoorbeeld: de ademhaling, hartslag, bloeddruk maar ook reflexen zoals hoesten, slikken en braken. De hersenstam vormt de verbinding tussen de hersenen en het ruggenmerg. Schade aan de hersenstam kan veroorzaken dat er schommelingen in bloeddruk of temperatuur ontstaan. Vaak is schade aan de hersenstam levensbedreigend.
Quiz!
In de volgende dia`s zal ik stellingen zeggen, en wil graag van jullie een reactie feit of fabel
Deze slide heeft geen instructies
Je gebruikt maar 10 % van je hersenen
Fabel
Feit
Deze slide heeft geen instructies
Je gebruikt je hersenen 24 uur per dag
Fabel
Feit
Deze slide heeft geen instructies
Je linkerhersenhelft is dominanter dan je rechterhersenhelft
Fabel
Feit
Deze slide heeft geen instructies
Rond je 30e zijn je hersenen uitontwikkeld
Fabel
Feit
Deze slide heeft geen instructies
Stress is slecht voor je hersenen
Fabel
Feit
Deze slide heeft geen instructies
Informatie vergeten is net zo belangrijk als informatie onthouden
Fabel
Feit
Deze slide heeft geen instructies
Na je 65e maken je hersenen geen nieuwe verbindingen meer aan
Fabel
Feit
Deze slide heeft geen instructies
Hersenen van vrouwen zijn kleiner dan die van mannen
Fabel
Feit
Deze slide heeft geen instructies
De meeste medicijnen kunnen niet in je hersenen komen.
Fabel
Feit
Deze slide heeft geen instructies
Dementie is gevolg van ouderdom.
Fabel
Feit
Deze slide heeft geen instructies
Wat is dementie?
Dementie is een verzamelnaam voor meer dan 50 ziekten, waarbij de hersenen informatie niet meer goed kunnen verwerken. Mensen met dementie hebben een combinatie van symptomen, bijvoorbeeld geheugenverlies en veranderend gedrag.
Wat is dementie?
Dementie is de naam voor een combinatie van symptomen (een syndroom), waarbij de hersenen informatie niet meer goed kunnen verwerken. Dementie is een verzamelnaam voor ruim vijftig ziektes. De meest voorkomende vorm van dementie is de ziekte van Alzheimer. Daarnaast komen vasculaire dementie, frontotemporale dementie (FTD) en Lewy body dementie veel voor.
- Welke vormen van dementie kennen we al?
- En wat weet je van deze vorm?
in 2 tallen, voorbereiden welke dementie vormen of klassikaal
Ziekte van alzheimer:
Symptomen
Verloop van de ziekte
Oorzaken
Onderzoek
Levensverwachting
Plek in de hersenen
https://www.alzheimer-nederland.nl/dementie/soorten-vormen/ziekte-van-alzheimer
Deze slide heeft geen instructies
Vasculair dementie
https://www.alzheimer-nederland.nl/dementie/soorten-vormen/vasculaire-dementie
Symptomen
Verloop van de ziekte
Oorzaken
Onderzoek
Behandeling en medicatie
Levensverwachting
Plek in de hersenen
Deze slide heeft geen instructies
Syndroom van Korsakov
https://www.alzheimer-nederland.nl/dementie/soorten-vormen/korsakov
Symptomen
Verloop van de ziekte
Oorzaken
Onderzoek
Behandeling en medicatie
Levensverwachting
Plek in de hersenen
Deze slide heeft geen instructies
FTD
Symptomen
Verloop van de ziekte
Oorzaken
Onderzoek
Behandeling en medicatie
Levensverwachting
Plek in de hersenen
https://www.alzheimer-nederland.nl/dementie/soorten-vormen/frontotemporale-dementie-ftd
Deze slide heeft geen instructies
LBD
https://www.dementie.nl/over-dementie/soorten-dementie/lewy-body-dementie/wat-is-lewy-body-dementie-lbd
Symptomen
Verloop van de ziekte
Oorzaken
Onderzoek
Behandeling en medicatie
Levensverwachting
Plek in de hersenen
Deze slide heeft geen instructies
Parkinson dementie
Symptomen
Verloop van de ziekte
Oorzaken
Onderzoek
Behandeling en medicatie
Levensverwachting
Plek in de hersenen
Deze slide heeft geen instructies
Zijn er nog vragen?
Volgende week verder met de fases
en de omgang en begeleidingsvormen.
Deze slide heeft geen instructies
Fases dementie
De bedreigde - ik
De verdwaalde -ik
De verborgen - ik
De verzonken - ik
Deze slide heeft geen instructies
Oefening
Deze slide heeft geen instructies