2 kgt 1.1 Kennismaken met nask

• newEditor
• Nask / Techniek
• Middelbare school
• vmbo k, g
• Leerjaar 2

Lesdoel

Ik kan beschrijven waar de vakken nask en biologie over gaan, het verschil benoemen tussen een stof en een materiaal, en met voorbeelden het verschil tussen natuurkunde en scheikunde uitleggen.

Wat is nask?

• Nask staat voor natuurkunde en scheikunde

• Je kijkt naar de wereld om je heen

• Je onderzoekt hoe dingen werken en veranderen

• Voorbeelden: licht, geluid, water, lucht, metaal

Houd het breed en concreet. Leerlingen hoeven nog geen diep onderscheid te maken; het gaat eerst om herkenning van het vakgebied.

Waar gaat nask over?

Nask gaat over dingen die je kunt zien, meten en onderzoeken. Je kijkt bijvoorbeeld naar beweging, warmte, elektriciteit en stoffen. In nask stel je vragen als: hoe werkt het?, waarom gebeurt het? en wat verandert er?

Benadruk dat nask een natuurwetenschappelijk vak is: waarnemen, meten en verklaren.

Waar gaat biologie over?

• Biologie gaat over levende dingen

• Bijvoorbeeld mensen, dieren en planten

• Ook groei, voeding en gezondheid horen erbij

• Je onderzoekt hoe organismen leven

Maak het contrast met nask rustig: biologie richt zich op leven, nask op verschijnselen en stoffen in de wereld om ons heen.

Nask en biologie

• Beide vakken onderzoeken de wereld

• Bij biologie gaat het om leven

• Bij nask gaat het om natuurkunde en scheikunde

• Soms raken de vakken elkaar, bijvoorbeeld bij voeding of het menselijk lichaam

Noem dat schoolvakken elkaar soms overlappen, maar dat leerlingen vooral het hoofdverschil moeten kennen.

Stof en materiaal

Een stof is een soort materie, zoals glas, hout, ijzer of water. Een materiaal is waar een voorwerp van gemaakt is. Je gebruikt een materiaal omdat het handige eigenschappen heeft.

Gebruik een eenvoudig voorbeeld: een drinkglas is een voorwerp; glas is de stof en ook het materiaal waarvan het gemaakt is.

Voorbeelden van stoffen

• Water

• IJzer

• Hout

• Plastic

• Koper

Dit zijn soorten stoffen met eigen eigenschappen.

Koppel kort aan eigenschappen zoals hard, doorzichtig, buigbaar of zwaar, zonder te veel nieuwe termen toe te voegen.

Voorbeelden van materialen

• Een fiets is vaak van staal of aluminium

• Een fles kan van glas of plastic zijn

• Een tafel kan van hout zijn

• Het materiaal is gekozen omdat het past bij het gebruik

Laat zien dat materiaal vaak gaat over toepassing: waarom kies je juist dat materiaal voor dat voorwerp?

Het verschil goed zien

• Stof: waar iets uit bestaat

• Materiaal: waarmee je iets maakt

• Bij veel voorbeelden is dat bijna hetzelfde woord

• Het verschil zit in de manier waarop je ernaar kijkt

Dit is een lastig maar belangrijk onderscheid. Benadruk perspectief: je kunt naar dezelfde zaak kijken als stof of als materiaal.

Wat is natuurkunde?

• Natuurkunde kijkt naar werking en verschijnselen

• Bijvoorbeeld kracht, beweging, licht, geluid en elektriciteit

• Je vraagt: hoe werkt iets?

• Voorbeeld: waarom remt een fiets af?

Gebruik herkenbare situaties. Het gaat om verschijnselen en werking, niet om moeilijke formules.

Wat is scheikunde?

• Scheikunde kijkt naar stoffen

• Je onderzoekt eigenschappen en veranderingen van stoffen

• Je vraagt: waaruit bestaat iets?

• Voorbeeld: waarom roest ijzer?

Koppel scheikunde aan stoffen en veranderingen van stoffen. Houd het op dit niveau; geen reactieschema's nodig.

Natuurkunde of scheikunde?

• Een lamp die licht geeft → natuurkunde

• Een bal die valt → natuurkunde

• Suiker die oplost in water → scheikunde

• IJzer dat roest → scheikunde

Laat leerlingen zien dat voorbeelden helpen om het verschil te onthouden: werking en verschijnselen tegenover stoffen en stofveranderingen.

Het hoofdverschil

Natuurkunde gaat vooral over wat er gebeurt en hoe iets werkt. Scheikunde gaat vooral over stoffen en veranderingen van stoffen. Samen vormen ze het vak nask.

Dit is de afrondende kernzin van het onderscheid. Herhaal de afkorting nask nog één keer.

Begrippen

nask - schoolvak met natuurkunde en scheikunde

natuurkunde - vak over verschijnselen zoals kracht, licht en beweging

scheikunde - vak over stoffen en veranderingen van stoffen

biologie - vak over levende dingen

stof - soort materie met eigen eigenschappen

materiaal - stof waarvan een voorwerp is gemaakt