De Zorgverlener
Verpleegkundige: Voert interventies uit (W3)
Kennismaking met de (geschiedenis van) de zorg
De Zorgverlener
Verpleegkundige: Voert interventies uit (W3)
Kennismaking met de (geschiedenis van) de zorg
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoelen
Je kunt een aantal ontwikkelingen uit de geschiedenis van de ziekenzorg benoemen.
Je kan uitleggen wat een visie op zorg inhoudt en waarom een visie belangrijk is voor zorgorganisaties
Je kan in eigen woorden uitleggen wat jouw visie op zorg is.
Deze slide heeft geen instructies
Je moet het verleden kennen
en het heden begrijpen
om de toekomst te kunnen zien.
Ooit waren er geen ziekenhuizen,
geen dokters en geen zusters.
Het is niet voor te stellen misschien.
Dus waar begon ons vak en ons werkveld zoals we dat nu kennen.
Daarvoor moet je terug in de tijd.
En de allerbelangrijkste was....
Deze slide heeft geen instructies
Oorsprong
van het verplegen
Oudste volkculturen:
- Verplegen en verzorgen was intuïtief
- Door directe naasten zoals familieleden of stamgenoten
- Medicijnman speelde een belangrijke rol
Ooit waren er geen ziekenhuizen,
geen dokters en geen zusters.
Het is niet voor te stellen misschien.
Dus waar begon ons vak en ons werkveld zoals we dat nu kennen.
Daarvoor moet je terug in de tijd.
En de allerbelangrijkste was....
Zorg in de klassieke oudheid
Verplegen en verzorgen vooral door familie
meer kennis van kruiden en planten als geneesmiddel
Deze slide heeft geen instructies
Klassieke oudheid
Asklepios (Griekse god) heeft zijn naam gegeven aan het symbool van de geneeskunde: esculaap. (Staf en slang)
Hippocrates (460-377 v. Chr.):
Eed van Hippocrates!
Asklepios: de esculaap wordt nog veel gebruikt. (apothekers/artsen).
De slang staat in de esculaap symbool voor de genezing, omdat dit dier zijn huid kan afwerpen, hetgeen staat voor herboren worden en genezing, maar ook door zijn beet de dood kan brengen
Hippocrates benadrukte het belang van hygiëne, zowel voor arts als patiënt, gezonde eet- en drinkgewoonten, frisse lucht en een natuurlijk verloop van processen in het lichaam. Deze ideeën zijn nog steeds relevant.
- Gaf in zijn boeken uitgebreide instructie over de verpleging en verzorging van zieken.
- Deed de ontdekking van pijnstiller/koortsonderdrukker ASPIRINE. Onttrokken uit Mirte.
- Eed van Hippocrates.
Asklepios
Esculaap
Hippocrates
de Eed
Asklepios: de esculaap wordt nog veel gebruikt. (apothekers/artsen).
De slang staat in de esculaap symbool voor de genezing, omdat dit dier zijn huid kan afwerpen, hetgeen staat voor herboren worden en genezing, maar ook door zijn beet de dood kan brengen
Hippocrates benadrukte het belang van hygiëne, zowel voor arts als patiënt, gezonde eet- en drinkgewoonten, frisse lucht en een natuurlijk verloop van processen in het lichaam. Deze ideeën zijn nog steeds relevant.
- Gaf in zijn boeken uitgebreide instructie over de verpleging en verzorging van zieken.
- Deed de ontdekking van pijnstiller/koortsonderdrukker ASPIRINE. Onttrokken uit Mirte.
- Eed van Hippocrates.
Middeleeuwen
(500 - 1100)
Veel voorkomende verpleegkundige handelingen:
- lichamelijke verzorging
- wonden verbinden
- medicijnen (kruiden) toedienen
- aderlaten
- geven van klysma's
- infectiepreventie (bijv. verbranden van lakens
Kloosters waren de centra voor gezondheidszorg:
Zorgen vanuit
(christelijke) naastenliefde
Met name 2 kloosterorden waren belangrijk in het bieden van zorg: benedictijnen en augustijnen.
Een christen had de plicht om voor een zieke te zorgen als zijn naaste.
De mensen dachten dat het lichaam 4 vloeistoffen bevatte: bloed, slijm, gele gal. en zwarte gal. Deze zijn vermengd. Als in het mengsel storing optrad werd je ziek.
Middeleeuwen
(500 - 1100)
De ideeën van Hippocrates worden overschaduwd door bijgeloof.
Kloosterlingen hadden een verbod op snijden in het lichaam (ontwikkeling medische wetenschap stond hierdoor stil)
Nog steeds worden verpleegkundigen 'broeders' en 'zusters' genoemd
Veel bijgeloof (bijv. iemand op afstand ziek kunnen maken)
Kloosterlingen hadden een verbod op snijden in het lichaam waardoor de ontwikkeling van de medische wetenschap stil stond)
Herkomst van de titels broeder en zuster stamt uit deze tijd.
16e eeuw
Van liefdadigheid kerken en kloosters naar langzaam steeds professionelere zorg.
Nog steeds sterk verbonden met Christelijk geloof.
Zorg wordt veelal verleent in de gasthuizen die overvol raken door oorlogen.
Kwaliteit in gasthuizen gaat achteruit. Alleen de ergste zieken gaan naar het gasthuis. Sterfte was 1 op 4.
Verpleging is veelal in handen van zaalknechts, zaalmeiden, vroedvrouwen.
17e eeuw
Vincent de Paul
Eerste opleiding voor zusters 1633
Vincent de Paul en Louise Degras organiseerden als eersten een gedegen opleiding voor vrouwen.
Na een voorselectie op basis van algemene ontwikkeling en persoonlijkheidskenmerken (eerlijkheid, goed kunnen samenwerken) volgde 2 maanden vooropleiding. Hierna volgde 8 maanden theorie en 5 jaar praktijk.
19e eeuw
zorgde voor een enorme professionele impuls in de zorg. In de 19e eeuw
Florence Nightingale
12 mei 1820 – 13 augustus 1910
Zij is echt de grondlegger van de verzorging en verpleging.
Deze zorg was er gewoon niet,
Maar zij stond op, tijdens de Krim oorlog in een mannen wereld.
Voor die tijd was zij echt rebels!
Deze slide heeft geen instructies
WHO
Wereldgezondheidsorganisatie
Oprichting van de Verenigde Naties in 1945
Leiderschap bieden tijdens gezondheidscrisis
Onderzoeks-agenda opstellen en onderzoek stimuleren
Normen en waarden opstellen
Technische hulp verschaffen
Trends in gezondheid monitoren
WHO is een afkorting van World Health Organization, in het Nederlands Wereldgezondheidsorganisatie. De organisatie neemt de leidersrol op zich op het gebied van gezondheidszaken. De organisatie bepaalt de agenda voor gezondheid, zet normen en helpt landen waar nodig met technische hulp en monitoring van trends in gezondheid.
Visie
Een visie kan kort worden omschreven als ‘een kijk op iets’. Een betere definitie is: een visie is een weloverwogen mening over een kwestie en hoe deze kwestie zich zou moeten ontwikkelen. Het vormen van een visie gaat dus gepaard met het goed nadenken over een kwestie en goed onderbouwd besluiten wat je standpunt is
Opdracht:
Hoe zie jij de geschiedenis van de zorg, de huidige zorg en de toekomst van de zorg? Maak dit duidelijk op een poster.
Doe het zo:
· Pak een groot vel
· Zet een grote tijdslijn op de poster van
2000 vc (voor christus) tot 2024.
· Zoek op internet op wie de personen zijn en plaats ze in de juiste periode op de tijdlijn. Geef een korte uitleg bij die personen.
Personen:
- Florence Nightingale
- Hippocrates
- Kusumoto Ine
- Aletta Jacobs
- John Snow
- Rasis (Muhammad ibn Zakariya)
- Alexander Flemming
- Semmelweis
- Diaconessen
- Benedictijnen
- World Health Organization
- Henri Dunant
- Mieke Grypdonck
minute
second
Deze slide heeft geen instructies
Visie
Een visie kan kort worden omschreven als ‘een kijk op iets’. Een betere definitie is: een visie is een weloverwogen mening over een kwestie en hoe deze kwestie zich zou moeten ontwikkelen. Het vormen van een visie gaat dus gepaard met het goed nadenken over een kwestie en goed onderbouwd besluiten wat je standpunt is
Visie
Visie is het fundament van je handelen
Het is het gestructureerd en onderbouwd verwoorden van je mening.
Als je handelen is gebaseerd op een (bewust of onbewust) geformueleerde visie.
Visie
Een visie kan kort worden omschreven als ‘een kijk op iets’. Een betere definitie is: een visie is een weloverwogen mening over een kwestie en hoe deze kwestie zich zou moeten ontwikkelen. Het vormen van een visie gaat dus gepaard met het goed nadenken over een kwestie en goed onderbouwd besluiten wat je standpunt is
Visie binnen zorginstellingen
Alle zorginstellingen hebben een visie geformuleerd
Er zijn verschillende visies:
- Traditioneel
- Holistisch
- Emancipatoir
Deze slide heeft geen instructies
Traditionele visie
Beschouwt de zorgvrager als patiënt die verzorgd moet worden
Wordt ook de medische visie genoemd
Er wordt weinig tot geen aandacht besteedt aan onzichtbare zaken zoals de gevoelens van de zorgvrager
Deze slide heeft geen instructies
Holistische visie
Mensgerichte benadering: De persoon staat centraal, niet de ziekte of klacht.
Kijkt naar de mens als geheel (lichaam, geest, emotie, spiritueel, sociaal.
Aandacht voor evenwicht op alle levensgebieden
Deze slide heeft geen instructies
Emancipatorische visie
De eigen regie, zelfredzaamheid en unieke kracht van de persoon staat centraal.
De zorgvrager is verantwoordelijk voor het eigen leven, waarbij professionele zorg aanvullend werkt.
Deze slide heeft geen instructies
Ontwikkeling in de zorg
Deze slide heeft geen instructies
Wat is er nu anders
ten opzichte van vroeger?
- kleinere gezinnen
- ouderen blijven steeds langer thuis wonen
- mantelzorg
- verpleeghuizen i.p.v.
bejaardentehuizen
Deze slide heeft geen instructies
Een veranderende maatschappij
Wat we vroeger goede zorg vonden, vinden we nu 'niet meer van deze tijd'.
Deze slide heeft geen instructies
Zorg is continu in ontwikkeling
Regels, wetten, protocollen
Technologie
Wet zorg en dwang
Medicatieveiligheid
Familieparticipatie
Wetenschappelijk onderzoek
Evidence-based-practice
(wetenschappelijk of best bewezen)
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
zorgtechnologie:
https://www.zorgvoorbeter.nl/thema-s/digitale-zorg/zorgtechnologieen
Zoek 1 technologie uit die je nieuwsgierig maakt.
Lees de informatie en zorg dat je de klas een kleine terugkoppeling kan geven:
Welke technologie heb je gekozen?
Voor welke doelgroep
Wat doet het?
Deze slide heeft geen instructies
Huiswerk
Ter voorbereiding op de volgende les lees je:
Uit het boek Beroep en organisatie:
van Module 4 Werken in een zorgorganisatie:
hoofdstuk 1 Kenmerken van een zorgorganisatie,
paragraaf 1.2 Missie, visie, strategie en doelstellingen.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies