Werkwoordspelling
Werkwoordspelling
Werkwoordspelling
In deze twee lessen worden alle mogelijke werkwoordvormen en hun spellingwijze nog een keer samengevat.
Wat gaan we vandaag doen?
Herhaling persoonsvorm TT en VT
Voltooid deelwoord
Vormen van het werkwoord
Persoonsvorm tegenwoordige tijd
Persoonsvorm verleden tijd
Gebiedende wijs
Voltooid deelwoord
Onvoltooid deelwoord
Infinitief (hele werkwoord)
Bijvoeglijk naamwoord
PVTT
PVVT
GW
VD
OD
INF
BN
De ham-vraag
Voor een correcte werkwoordspelling, moet je altijd eerst een belangrijke vraag stellen. Namelijk:
Heb ik te maken met een persoonsvorm???
Waarom?
Deze vraag is heel belangrijk. Kijk maar:
Hier is vorige week een ongeluk gebeur... Het is een gevaarlijk kruispunt. Best kans dat er nog een ongeluk gebeur..
Hoe herken je de pv?
De pv verandert van tijd:
Ik neem een Big Mac. Ik smul ervan.
Ik nam een Big Mac. Ik smulde ervan.
Sterk werkwoord, want Zwak werkwoord, want
het verandert van klank. het verandert niet van
klank.
Hoe herken je de pv?
De pv past zich aan het onderwerp aan:
Ik neem een Big Mac.
Neem jij een Big Mac?
Hij neemT een Big Mac.
Wij nemEN een Big Mac.
Hoe spel je de persoonsvorm?
In de volgende twee overzichtjes zie je hoe je de persoonsvorm in de tegenwoordige tijd en de persoonsvorm van een zwak werkwoord in de verleden tijd moet spellen.
Bekijk ze even goed, daarna gaan jullie in 2-tallen uitleggen hoe het precies zit.
de(n) of te(n)?
Pas wel op bij bijzondere werkwoorden als: verhuizen
hele werkwoord -en = stam : verhuizen
laatste letter van de stam in 't ex-kofschip?: nee
dus de(n)
ik-vorm van werkwoord + uitgang : verhuiSde(n)
Sterke werkwoorden
Je schrijft wat je hoort: sloeg, riep, brak, dacht, reed
(en je gebruikt de 'gewone' spelregels als de langermaakregel!).
PV-TT
PV-VT
Het is gelukt, het is klaar, het is voltooid.
Voltooid deelwoord (VD)
Begint vaak met BE-, GE-, VER- of ONT-.
Eindigt op: -EN, -D, -T
Twijfel je tussen -d of -t, gebruik dan weer 't x-kofschip
Ik heb een Big Mac genomen, want die was afgeprijsd.
Mijn Big Mac was verbrand. Het vlees leek gekookt.
't x-Kofschip en het voltooid deelwoord
Wat is fout en waarom?
Wat was de fout op de vorige slide?
Sjaan (verhuizen) morgen en Job is gisteren (verhuizen)
Sjaan verhuisT en Job is verhuisT
Sjaan verhuisD en Job is verhuisD
Sjaan verhuisT en Job is verhuisD
Het onvoltooid deelwoord
Soms ben je nog niet klaar met IETS doen. Je bent iets aan het doen, terwijl je ook iets anders doet. Het is dan onvoltooid.
"Lopend" moet ik naar huis.
'Fluitend' kom ik binnen.
Wat valt je op als je kijkt
naar het werkwoord tussen aanhalingstekens? Schrijf op je wisbordje.
Kermen van de pijn.
Kermen is het hele ww (infinitief) + -d-
KERMEND
Een onvoltooid deelwoord
is de infinitief + d
is de stam + d
(mopperen) en (huilen) kwam de voetballer de kleedkamer in.
mopperent en huilend
mopperend en huilent
mopperend en huilend
originalType.poll
Andere vormen
Ik heb een Big Mac genomen VD
Kwijlend nam ik een hap OD
Ik heb zin om een Big Mac te nemen INF
Geef me eens een Big Mac! GW
Ik eet mijn zojuist gekochte Big Mac BN
Tips
Als je er niet met de voorgaande regels uitkomt, dan kun je de verlengproef gebruiken voor het VD en OD.
De weerman heeft mooi weer voorspeld => voorspelde
De weerman keek zoekend rond => zoekende
Infinitief
Is het hele werkwoord. Zo vind je het in het woordenboek.
Verandert niet bij veranderen van tijd (het is tenslotte geen pv!)
Vóór een infinitief kan je meestal IK KAN zetten.
Ik heb zin om een Big Mac te nemen. (IK KAN nemen).
Gebiedende wijs
Wordt gebruikt als het om een gebod of bevel gaat.
Staat op de eerste plaats in de zin.
Heeft geen onderwerp bij zich.
Wordt geschreven als de ik-vorm.
Geef me een Big Mac!
Braad ze bruin, die frietjes!
Trucjes
Als je er niet met de voorgaande regels uitkomt, dan kun je de verlengproef gebruiken voor het VD en OD.
De weerman heeft mooi weer voorspeld => voorspelde
De weerman keek zoekend rond => zoekende
Bijvoeglijk naamwoord
Staat vóór een zelfstandig naamwoord.
Is een VD of OD geweest.
Schrijf je zo kort mogelijk, dus zoals het VD of OD, met soms een extra -e erachter.
Ik eet mijn zojuist gekochte Big Mac.
BN van VD
QUIZ!
Eens zien of jullie de regels goed in jullie hoofd hebben.
Het gebeur... regelmatig dat men fouten maakt in werkwoordspelling.
gebeurd
gebeurt
gebeurdt
Als je verstandig bent, BRAND je daar je vingers niet aan.
pvtt
vd
pvvt
bn
De (aanbranden) aardappels zijn weggegooid.
aangebranden
aangebrandde
aanbrandende
aangebrande
evacueren De .................. kampen.
gëevacueerde
geëvacueerde
gëevacueerden
geëvacueerden
(vinden) alsjeblieft die bankpas terug, voor er misbruik van wordt gemaakt.
Vond
Vindt
Vind
De stukken (verbranden - tt) hij in de open haard.
verbrandt
verbrand
verbrant
De pas (stofzuigen) vloer lag onder de confetti.
stofgezogen
gestofzuigde
stofgezoge
stofgezuigde
Sleep de woorden naar de juiste plaats.
geen persoonsvorm
persoonsvorm
drinken
paarden
bijten
stoelen
dingen
plakken
't x-kofschip Hij heeft in de bergen gewandel.
t
d
Persoonsvorm tegenwoordige tijd
Persoonsvorm verleden tijd zwak
Persoonsvorm verleden tijd sterk
Maarten van der Weijden zwom met moeite de Elfstedentocht.
Vannacht pleegde een tiener een overval op de Spar.
Ik moet moeite doen om op te letten.
Wat is het voltooid deelwoord van : kiezen
Voltooid deelwoord van afleiden
Kun je de werkwoordsvormen nu goed spellen?
Geef jezelf een cijfer van 1 tot 10.