werkwoordspelling



Werkwoordspelling

1 / 48
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNederlandsMiddelbare schoolvmbo t, havo, vwoLeerjaar 2,3

In deze les zitten 48 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 50 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les



Werkwoordspelling

Werkwoordspelling

In deze twee lessen worden alle mogelijke werkwoordvormen en hun spellingwijze nog een keer samengevat.

Wat gaan we vandaag doen?

Herhaling persoonsvorm TT en VT

Voltooid deelwoord


Vormen van het werkwoord

Persoonsvorm tegenwoordige tijd 

Persoonsvorm verleden tijd 

Gebiedende wijs 

Voltooid deelwoord 

Onvoltooid deelwoord 

Infinitief (hele werkwoord) 

Bijvoeglijk naamwoord 



PVTT

PVVT

GW

VD

OD

INF

BN

De ham-vraag

Voor een correcte werkwoordspelling, moet je altijd eerst een belangrijke vraag stellen. Namelijk:



Heb ik te maken met een persoonsvorm???

Waarom?

Deze vraag is heel belangrijk. Kijk maar:



Hier is vorige week een ongeluk gebeur... Het is een gevaarlijk kruispunt. Best kans dat er nog een ongeluk gebeur.. 

Hoe herken je de pv?

De pv verandert van tijd:             

                              

Ik neem een Big Mac.                                 Ik smul ervan.

Ik nam een Big Mac.                                    Ik smulde ervan.



Sterk werkwoord, want                              Zwak werkwoord, want

het verandert van klank.                            het verandert niet van
                                                                          klank.

Hoe herken je de pv?

De pv past zich aan het onderwerp aan:



Ik neem een Big Mac.

Neem jij een Big Mac?

Hij neemT een Big Mac.

Wij nemEN een Big Mac.

Hoe spel je de persoonsvorm?

In de volgende twee overzichtjes zie je hoe je de persoonsvorm in de tegenwoordige tijd en de persoonsvorm van een zwak werkwoord in de verleden tijd moet spellen.



Bekijk ze even goed, daarna gaan jullie in 2-tallen uitleggen hoe het precies zit.

de(n) of te(n)?

Pas wel op bij bijzondere werkwoorden als: verhuizen



  1. hele werkwoord -en  = stam : verhuizen

  2. laatste letter van de stam in 't ex-kofschip?: nee

  3. dus de(n)

  4. ik-vorm van werkwoord + uitgang : verhuiSde(n)

Sterke werkwoorden

Je schrijft wat je hoort: sloeg, riep, brak, dacht, reed 

(en je gebruikt de 'gewone' spelregels als de langermaakregel!).





PV-TT

PV-VT

Het is gelukt, het is klaar, het is voltooid.

Voltooid deelwoord (VD)

Begint vaak met BE-, GE-, VER- of ONT-.

Eindigt op:   -EN, -D, -T



Twijfel je tussen -d of -t,  gebruik dan weer  't x-kofschip

Ik heb een Big Mac genomen, want die was afgeprijsd.          

Mijn Big Mac was verbrand. Het vlees leek gekookt.           

't x-Kofschip en het voltooid deelwoord

Wat is fout en waarom?

Wat was de fout op de vorige slide?

Sjaan (verhuizen) morgen en Job is gisteren (verhuizen)

A

Sjaan verhuisT en Job is verhuisT

B

Sjaan verhuisD en Job is verhuisD

C

Sjaan verhuisT en Job is verhuisD

D


Het onvoltooid deelwoord

Soms ben je nog niet klaar met IETS doen. Je bent iets aan het doen, terwijl je ook iets anders doet. Het is dan onvoltooid.

"Lopend" moet ik naar huis.

'Fluitend' kom ik binnen.


Wat valt je op als je kijkt 

naar het werkwoord tussen aanhalingstekens? Schrijf op je wisbordje.

Kermen van de pijn.

Kermen is het hele ww (infinitief) + -d- 

KERMEND

Een onvoltooid deelwoord

A

is de infinitief + d

B

is de stam + d

C


D


(mopperen) en (huilen) kwam de voetballer de kleedkamer in.

A

mopperent en huilend

B

mopperend en huilent

C

mopperend en huilend

D


originalType.poll

Andere vormen

Ik heb een Big Mac genomen                               VD

Kwijlend nam ik een hap                                          OD

Ik heb zin om een Big Mac te nemen                    INF

Geef me eens een Big Mac!                                      GW

Ik eet mijn zojuist gekochte Big Mac                    BN



Tips

Als je er niet met de voorgaande regels uitkomt, dan kun je de verlengproef gebruiken voor het VD en OD.



De weerman heeft mooi weer voorspeld => voorspelde

De weerman keek zoekend rond => zoekende







Infinitief

Is het hele werkwoord. Zo vind je het in het woordenboek.



Verandert niet bij veranderen van tijd  (het is tenslotte geen pv!)

Vóór een infinitief kan je meestal IK KAN zetten.



Ik heb zin om een Big Mac te nemen.        (IK KAN nemen).

Gebiedende wijs

Wordt gebruikt als het om een gebod of bevel gaat.

Staat op de eerste plaats in de zin.

Heeft geen onderwerp bij zich.

Wordt geschreven als de ik-vorm.



Geef me een Big Mac!

Braad ze bruin, die frietjes!

Trucjes

Als je er niet met de voorgaande regels uitkomt, dan kun je de verlengproef gebruiken voor het VD en OD.



De weerman heeft mooi weer voorspeld => voorspelde

De weerman keek zoekend rond => zoekende







Bijvoeglijk naamwoord

Staat vóór een zelfstandig naamwoord.

Is een VD of OD geweest.

Schrijf je zo kort mogelijk, dus zoals het VD of OD, met soms een extra -e erachter.



Ik eet mijn zojuist gekochte Big Mac.

                                   BN van VD

QUIZ!

Eens zien of jullie de regels goed in jullie hoofd hebben.     

Het gebeur... regelmatig dat men fouten maakt in werkwoordspelling.

A

gebeurd

B

gebeurt

C

gebeurdt

D


Als je verstandig bent, BRAND je daar je vingers niet aan.

A

pvtt

B

vd

C

pvvt

D

bn

De (aanbranden) aardappels zijn weggegooid.

A

aangebranden

B

aangebrandde

C

aanbrandende

D

aangebrande

evacueren De .................. kampen.

A

gëevacueerde

B

geëvacueerde

C

gëevacueerden

D

geëvacueerden

(vinden) alsjeblieft die bankpas terug, voor er misbruik van wordt gemaakt.

A

Vond

B

Vindt

C

Vind

D


De stukken (verbranden - tt) hij in de open haard.

A

verbrandt

B

verbrand

C

verbrant

D


De pas (stofzuigen) vloer lag onder de confetti.

A

stofgezogen

B

gestofzuigde

C

stofgezoge

D

stofgezuigde

Sleep de woorden naar de juiste plaats.

geen persoonsvorm

persoonsvorm

drinken

paarden

bijten

stoelen

dingen

plakken

't x-kofschip Hij heeft in de bergen gewandel.

A

t

B

d

C


D


Persoonsvorm tegenwoordige tijd

Persoonsvorm verleden tijd zwak

Persoonsvorm verleden tijd sterk

Maarten van der Weijden zwom met moeite de Elfstedentocht.

Vannacht pleegde een tiener een overval op de Spar.

Ik moet moeite doen om op te letten.

Wat is het voltooid deelwoord van : kiezen

Voltooid deelwoord van afleiden

Kun je de werkwoordsvormen nu goed spellen?

Geef jezelf een cijfer van 1 tot 10.