Ecologie Basisstof 1
- Je kunt uitleggen dat de organisatieniveaus binnen de ecologie hun eigen emergente eigenschappen hebben
- Je kunt biotische en abiotische factoren binnen een ecosysteem benoemen
Ecologie Basisstof 1
- Je kunt uitleggen dat de organisatieniveaus binnen de ecologie hun eigen emergente eigenschappen hebben
- Je kunt biotische en abiotische factoren binnen een ecosysteem benoemen
Ecologie
Levensgemeenschap: alle populaties binnen een ecosysteem
Biotische factoren: levend
Abiotische factoren: levenloos
Ecosysteem: begrensd gebied met wisselwerking biotische en abiotische factoren
Basisstof 2
- Je kunt de invloed van de belangrijkste abiotische factoren op organismen beschrijven
- Je kunt veranderingen van abiotische en biotische factoren en hun onderlinge wisselwerking beschrijven
Abiotische factoren
Micro- en macroklimaat
Bodem: water, zuurstof, humus, pH, mineralen
Licht: intensiteit, daglengte
Water
Temperatuur: enzymen
Tolerantie
Vermogen van organismen om schommelingen in een abiotische factor te verdragen
Beperkende factoren
Tolerantiegebied
Optimum: factorwaarde die het gunstigst is voor het organisme
Optimumkromme
Basisstof 3
- Je kunt binnen een ecosysteem vormen van concurrentie en van coöperatie onderscheiden
- Je kunt beschrijven hoe de populatiedichtheid wordt beïnvloed door factoren
Relaties
Concurrentie
Coöperatie
Symbiose- Mutualisme +/+
- Commensalisme +/0
- Parasitisme +/-
Populatiedichtheid
Dichtheidsafhankelijke factoren: predatie, parasitisme, ziekte, concurrentie (negatieve terugkoppeling). Schommeling rond evenwicht
Dichtheidsonafhankelijke factoren: klimaat, activiteiten mens
Populatiegrootte
Dichtheidsafhankelijke en dichtheidsonafhankelijke factoren beïnvloeden geboortecijfer, sterftecijfer en migratie binnen populatie
Populatiegroei
J-curve: exponentiële groei, invasieve exoten met onbeperkte hulpbronnen
Draagkracht
s-curve: schommelingen rond biologisch evenwicht
Deze symbiose is...
Mutualisme
Parasitisme
Commensalisme
Deze symbiose is...
Mutualisme
Parasitisme
Commensalisme
Deze symbiose is...
Mutualisme
Parasitisme
Commensalisme
Deze symbiose is...
Mutualisme
Parasitisme
Commensalisme
Deze symbiose is...
Mutualisme
Parasitisme
Commensalisme
Deze symbiose is...
Mutualisme
Parasitisme
Commensalisme
Deze symbiose is...
Mutualisme
Parasitisme
Commensalisme
Deze symbiose is...
Mutualisme
Parasitisme
Commensalisme
Deze symbiose is...
Mutualisme
Parasitisme
Commensalisme
Deze symbiose is...
Mutualisme
Parasitisme
Commensalisme
Ziekte is een dichtheidsonafhankelijke factor
Juist
Onjuist
Een exoot die in een gunstige omgeving geïntroduceerd wordt zal deze groei ondergaan
J-curve
S-curve
Basisstof 4
- Je kunt de voedselrelaties en de informatienetwerken binnen een ecosysteem beschrijven
- Je kunt de energiestroom door een ecosysteem beschrijven
Voedselketen
Producenten en consumenten
Assimilatie en dissimilatie
Autotroof en heterotroof
Trofische niveaus
Piramide van aantallen
Piramide van aantallen
Voedselweb
Piramide van biomassa
BPP en NPP
Productiviteit
Basisstof 5
- Je kunt veranderingen in een ecosysteem beschrijven
- Je kunt in een model gegeven informatie over ecosystemen gebruiken, bewerken en analyseren
Successie
Pionierecosysteem
Biodiversiteit neemt toe, vegetatie vertoont gelaagdheid
Climaxecosysteem: abiotische factoren en soortensamenstelling constant, NPP even groot als afbraak, kringloop stoffen gesloten
Modelleren
Vereenvoudigde voorstelling van de werkelijkheid
Evenwicht
Kantelpunt tussen stabiele evenwichten
Instabiel evenwicht gemakkelijk verstoord
Biotische en abiotische factoren
Biosfeer, ecosysteem, levensgemeenschap, populatie, individu
Tolerantiegebied, optimumkromme
Competitie, coöperatie, symbiose
Populatiedichtheid, populatiegrootte
Dichtheidsafhankelijke en -onafhankelijke factoren
Populatiegroei, draagkracht
Voedselrelaties, trofisch niveau
Piramides van ecosystemen, productiviteit
Successie
Modelleren, kantelpunt, instabiel evenwicht