11.1 Man en vrouw
11.1 Man en vrouw
Leerdoelen
1. Je kunt delen van de voortplantingsorganen van de man en vrouw uitleggen en benoemen.
2 Je kunt het verloopt van de menstruatiecyclus en de bijbehorende hormonen uitleggen. (volgende les)
Wat zijn de verschillen tussen zaadcellen en eicellen?
Zaadcel = voortplantingscel van man
Zaadballen produceren zaadcellen.
Wanneer dit op gang komt is een jongen vruchtbaar.
Vruchtbaar = in staat om kinderen te maken.
Eicellen
Eicellen
Een vrouw wordt geboren met 400.000 onrijpe eicellen. Als een vrouw vruchtbaar wordt gaan deze rijpen door een seintje van de hypofese. Vanaf dan kan ze zwanger worden.
Wat weet je nog over de werking van hormonen?
Hypofese
Dit is de hormoonklier in de hersenen die de aanmaak van de geslachtshormonen stimuleert. Hierdoor gaan de teelballen zaadcellen maken en gaan er eicellen rijpen in de eierstokken. Vanaf dit moment zijn de man en vrouw vruchtbaar.
Testosteron
Nadat de hypofese de teelballen hebben gestimuleerd gaan de teelballen ook testosteron maken. Dit zorgt ook voor de productie van zaadcellen en daardoor blijft het doorgaan.
Hoe merkt een jongen voor het eerst dat hij vruchtbaar is?
De teelballen
Hier worden 70 miljoen zaadcellen per dag gemaakt. Daarna opslag in de bijballen. Dit zit allemaal in de balzak.
Erectie en zaadlozing
De penis kan stijf worden, dit heet een erectie.
Dit wordt veroorzaakt doordat de zwellichamen zich met bloed vullen.
Zaadlozing
Tijdens een zaadlozing kan er urine bij het sperma komen
Ja
Nee
Zelfstandig werken
Maken: Opdracht 1 t/m 9
Stille start (muziek luisteren mag, alleen via laptop en oortjes)
minute
second
Voortplanting vrouw
Wanneer merkt een vrouw aan zichzelf dat ze vruchtbaar is?
vrouwelijke geslachtsorgaan:
Je ziet dat er bij een vrouw twee openingen zijn.
Baarmoeder
Baarmoeder
Baarmoederslijmvlies
Eierstok
Vagina (schede)
baarmoederhals
Eileider
Menstruatiecyclus vrouw
Menstruatie
Tijdens menstruatie of het ongesteld zijn wordt het baarmoederslijmvlies afgestoten.
Voortplanting vrouw
Menstruatiecyclus
De menstruatiecyclus is bedoeld om een vrouw zwanger te kunnen laten worden.
De menstruatiecyclus duurt ongeveer 28 dagen.
Eens in de 4 weken wordt een vrouw ongesteld (menstruatie).
Dit is in feite het afbreken van baarmoederslijmvlies waar een kindje in had kunnen groeien.
Menstruatiecyclus
Fases menstruatiecyclus
1. Rijping van eicel in een eierstok
2. Het baarmoederslijmvlies wordt dikker
3. Ovulatie (eisprong)
4. Menstruatie (ongesteld)
Rijping eicellen
Tijdens de rijping groeit er een vochtblaasje om de eicel heen. Dat blaasje is de follikel. Dit wordt gestimuleerd door oestrogeen.
Eisprong/ ovulatie = de follikel barst en vocht en de eicel stromen eruit.
Ovulatie/eisprong
Hier zie je een eicel vrijkomen uit de eierstok. Dat heet ovulatie (oftewel eisprong).
Gemiddeld 1 keer per 4
weken.
Menstruatiecyclus
Menstruatie Ovulatie menstruatie ongesteldheid
Oestrogeen en progesteron
De hypofese laat de follikel groeien. Hierdoor gaat de follikel zelf ook de twee bovenstaande hormonen maken.
Ze laten beiden het baarmoederslijmvlies groeien. Oestrogeen vooral voor de ovulatie en progesteron vooral na de ovulatie.
Gele Lichaam
Wat overblijft van het follikel wordt het gele lichaam genoemd.
Het gele lichaam produceert progesteron (en ook nog wat oestrogeen). Hierdoor wordt het baarmoederslijmvlies dikker.
Is de vrouw niet zwanger, dan sterft het gele lichaam af.
Oestrogeen effecten
1. Er rijpen geen andere eicellen meer
2. Baarmoederslijmvlies wordt dikker.
3. Bij veel oestrogeen in het bloed wordt er een ovulatie getriggerd.
Functie gele lichaam:
Zorgt voor groei van het baarmoederslijmvlies --> embryo kan zich innestelen (vastzetten).
Menstruatiecyclus
(niet zwanger)
Menstruatiecyclus
(wel zwanger)
Leerdoel 3: Menstruatiecyclus
Menstruatie
Baarmoederslijmvlies verdikt
Ovulatie
Vruchtbare periode
Ovulatie is ...
het binnenkomen van een eicel in de baarmoeder
de celdeling die aan de vorming van de eicel vooraf gaat
de ontwikkeling van een onrijpe tot een rijpe eicel
het vrijkomen van een rijpe eicel uit de eierstok
In de geslachtsorganen van een man komen bijballen voor. Wat is de functie van de bijballen?
Opslag van zaadcellen
Vorming van spermavocht
Vorming van zaadcellen
Het follikel produceert voor de eisprong oestrogeen, na de eisprong ook progesteron. Wat is het effect van progesteron?
Progesteron start het afbreken van het baarmoederslijmvlies
Progesteron veroorzaakt de ovulatie
Progesteron laat de eicel groeien
Progesteron houdt het baarmoederslijmvlies in stand
Oestrogeen wordt gemaakt in
de hypofyse
de teelballen
de eierstokken
de prostaat
Testosteron wordt gemaakt in ...
de hypofyse
de teelballen
de eierstokken
Zelfstandig werken
Maak de opdrachten van 11.1 (1 t/m 23)
minute
second
Aan de slag
Wat ga je doen?
Maak opdracht 1 t/m 4
Werk rustig en zelfstandig
Schrijf volledige antwoorden
Werkopdracht
Weet je het antwoord niet?
Lees de vraag opnieuw
Kijk in je boek / aantekeningen
Vraag hulp aan je buur
Kom je er nog niet uit → steek je vinger op ✋
Niet af = je maakt het vanmiddag af.
Wat verwacht ik van jou?
Je werkt rustig 🤫
Je maakt de opdrachten serieus
Geen onzinantwoorden of vraagtekens
minute
second
Huiswerk opdracht 1 t/m 7