Observeren in de zorg



B1-K1-W1

Werkproces: B1-K1-W1 onderkent bestaande of dreigende gezondheidsproblemen (Gezondheidsbevorderaar)

Observeren in de zorg

1 / 16
volgende
Slide 1: Slide
newEditorVerpleging en verzorgingMBOStudiejaar 1

In deze les zitten 16 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 120 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les



B1-K1-W1

Werkproces: B1-K1-W1 onderkent bestaande of dreigende gezondheidsproblemen (Gezondheidsbevorderaar)

Observeren in de zorg

Deze slide heeft geen instructies

Inhoud les



  • Theorie

  • Observatieoefening met video 

  • Reflectie op eigen observatie vermogen 



Deze slide heeft geen instructies

Lesdoelen

Na deze les:



  • Begrijp ik waarom objectief observeren belangrijk is in de verpleegkundige praktijk.

  • Kan ik het verschil benoemen tussen objectieve en subjectieve observaties.

  • Kan ik reflecteren op mijn eigen observatiegedrag en mijn valkuilen hierin herkennen.

Deze slide heeft geen instructies

Wat zie je?

Deze slide heeft geen instructies

Wat zie je?

Deze slide heeft geen instructies

Observeren - meer dan alleen kijken


“Stel je voor: je komt een kamer binnen. De patiënt zegt ‘het gaat wel’, maar kijkt alsof hij net een citroen heeft gegeten. Wat geloof je dan? De woorden of het gezicht?


Start de les met deze zin:


“Vandaag gaan we een vaardigheid trainen die je al je hele leven gebruikt, maar waarschijnlijk nooit écht geoefend hebt: observeren. Niet staren, niet gokken, maar écht kijken met je hoofd én je hart.”

Wat is GEEN observatie?

A

De zorgvrager fronst zijn wenkbrauwen

B

De zorgvrager zegt 'ik heb pijn'

C

De zorgvrager is vast chagrijnig

D

De zorgvrager ligt op zijn zij

Deze slide heeft geen instructies

Wat is observeren?

Observeren is het bewust en doelgericht waarnemen van gedrag, signalen en omstandigheden van een patiënt. In de zorg is observeren een essentiële vaardigheid om veranderingen in de gezondheidstoestand tijdig te signaleren.

Deze slide heeft geen instructies

Objectief vs. subjectief observeren

  • Objectieve observatie: je beschrijft wat je feitelijk ziet, hoort, ruikt of voelt, zonder daar een oordeel of interpretatie aan te koppelen.

Voorbeeld: “De patiënt ligt met gesloten ogen en houdt zijn hand op zijn buik.”

Subjectieve observatie: je vult in wat je denkt dat er aan de hand is, gebaseerd op je eigen gevoel of aannames.

Voorbeeld: “De patiënt heeft waarschijnlijk buikpijn en is moe.”

Deze slide heeft geen instructies

Wat is het belang van objectief observeren in de zorg?

Deze slide heeft geen instructies

Waarom is objectief observeren belangrijk?

✅ Betrouwbare rapportage

Objectieve observaties zorgen voor duidelijke overdracht naar collega’s en artsen. Iedereen baseert zich op dezelfde feiten.

🧩 Voorkomt misverstanden

Door niet te interpreteren, voorkom je dat je verkeerde conclusies trekt over de toestand of emoties van een patiënt.

🩺 Sneller veranderingen opmerken

Door goed te observeren kun je sneller zien of iemand achteruitgaat of juist opknapt.


🤝 Respectvol en professioneel

Je laat ruimte voor de beleving van de patiënt zelf, zonder te oordelen of invulling te geven aan wat iemand voelt of denkt.




Deze slide heeft geen instructies

Welke combinatie van zintuigen gebruik je als verpleegkundige tijdens het uitvoeren van (klinische) observaties?

Als verpleegkundige gebruik je verschillende zintuigen bij het doen van een objectieve observatie:

Zien (inspectie): Ik kijk naar de kleur van de huid, de lichaamshouding, gezichtsuitdrukking en eventuele zichtbare wonden of zwellingen.

Horen (auscultatie of luisteren): Ik luister naar wat de patiënt zegt, maar ook naar ademhaling, hoesten of andere geluiden die iets kunnen zeggen over de gezondheid.

Voelen (palpatie): Door te voelen kan ik bijvoorbeeld temperatuurverschillen, zwellingen of spanning in spieren waarnemen.

Ruiken (olfactie): Soms ruik ik dingen die belangrijk zijn, zoals een zoete geur bij een patiënt met diabetes of een onaangename geur bij een infectie.

Door al deze zintuigen te gebruiken, kun je een volledig en betrouwbaar beeld krijgen van de toestand van de patiënt, zonder dat je zelf invult waarvan jij denkt dat er aan de hand is.

Zintuigen bij objectieve observatie in de zorg

Deze slide heeft geen instructies

📝 Observatie-opdracht bij de video




Beantwoord de volgende vragen: 


Wat zie je gebeuren?

(objectieve observaties – bijv. meneer zit te huilen, ........


Wat hoor je letterlijk?



Wat zou je kunnen denken, maar mag je nog niet concluderen?



Ik kreeg de video (short) niet toegevoegd omdat het geen standaard video is. 

Kopieer en plak de link in je browser 


https://www.youtube.com/shorts/MfVB79fK0QQ

🔍 Reflectievragen na de observatieoefening


  • Wat vond je makkelijk aan het doen van objectieve observaties?

  • Wat vond je lastig tijdens het observeren?

  • Heb je jezelf betrapt op een interpretatie? Zo ja, welke?

  • Welke zintuigen heb je bewust gebruikt tijdens het observeren?

  • Wat zou je de volgende keer anders doen bij een observatie?

  • Waarom is het belangrijk om in de zorg objectief te observeren?







Ik kreeg de video (short) niet toegevoegd omdat het geen standaard video is. 

Kopieer en plak de link in je browser 


https://www.youtube.com/shorts/MfVB79fK0QQ

Schrijf 3 dingen op die je geleerd hebt deze les.

Deze slide heeft geen instructies