1.2 Een winstgevende kolonie

§1.1 Van vorstendommen tot kolonie 

Ga in de plattegrond zitten

pak boek A, schrift, pen en 

1 / 37
volgende
Slide 1: Slide
newEditorGeschiedenisMiddelbare schoolvmbo k, g, t, mavoLeerjaar 3

In deze les zitten 37 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 70 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

§1.1 Van vorstendommen tot kolonie 

Ga in de plattegrond zitten

pak boek A, schrift, pen en 

Deze slide heeft geen instructies

H1: Nederland en Indonesië

§1.2 een winstgevende kolonie 

Deze slide heeft geen instructies

Herhalen


Korte uitleg 1.2 A



Maken  § 1.2 A en B


Afsluiten

Vandaag

Iedereen krijgt eerst samen uitleg


Daarna splitsen we in 2 groepen


Groep 1 werkt zelfstandig in de extra ruimte


Groep 2 blijft bij mij voor vragen en begeleiding


Halverwege wisselen de groepen

Wat is het verschil tussen imperialisme en modern-imperialisme?

Modern Imperialisme.

A

Imperialisme is een makkelijkere versie, modern-imperialisme leverde meer problemen op.

B

Imperialisme is het veroveren van gebied, modern-imperialisme betekent veroveren van meer data.

C

Imperialisme vindt alleen nu plaats, modern-imperialisme alleen maar in de tijd van de Romeinen

D

Imperialisme gaat over de hele geschiedenis, modern-imperialisme alleen over een bepaalde tijd.

Deze slide heeft geen instructies


Wat was een gouverneur-generaal?

A

De hoogste generaal van het koloniale KNIL

B

De hoogste Nederlandse bestuurder in Indië

C

De Indonesische leider van Noord-Sumatra

D

De Nederlandse koning van Indië

Deze slide heeft geen instructies

Nederlands-Indië was een kolonie van Nederland. Wat hield dat in?

A

Nederlands-Indië was een populair vakantieland voor Nederlanders.

B

De Nederlanders waren de baas in Nederlands-Indië en ze profiteerden van de opbrengsten van het land.

C

Nederlands-Indië was een belangrijke handelspartner van Nederland.

D

Nederlands-Indië kreeg ontwikkelingshulp van Nederland.

Deze slide heeft geen instructies

De VOC had een aantal rechten. Wat was GEEN recht van de VOC?

A

De VOC mocht oorlog voeren en forten bouwen.

B

De VOC mocht contracten sluiten.

C

De VOC mocht de Republiek besturen.

D

De VOC mocht als enige handel drijven in Azië.

Deze slide heeft geen instructies

Wat is een handelsmonopolie?

A

De plicht om handel te drijven

B

Het recht om als enige producten te verhandelen

C

Het recht om overal handel te drijven

D

De plicht om als enige producten te verhandelen

Deze slide heeft geen instructies

Waarom is pacificatie een vreemde term voor wat er gebeurde in Nederlands-Indië?

A

Er waren alleen vreedzame onderhandelingen

B

Het betekent "vrede brengen", maar er werd juist veel geweld werd gebruikt

C

Omdat de Nederlanders hun kolonie vrijwillig onafhankelijkheid gaven.

D

Omdat "pacificatie" eigenlijk een Indonesisch woord was dat verkeerd vertaald werd.

Deze slide heeft geen instructies

Indirect bestuur

Gouverneur-Generaal

Inlandse vorsten

Het inlandse volk

Bestuurt

Besturen

Denkt te worden bestuurd door

Wordt daadwerkelijk bestuurd door

Nederlandse overheid

Stuurt aan

Deze slide heeft geen instructies

KNIL =

A

Koninklijk Nederlands-Indisch Leger

B

Koninklijk Nieuwe Illegale Legioen

C

Keizer Nippon Inlands Leger

D

Keizerlijk Nieuw Indonesisch Legioen

Deze slide heeft geen instructies

§1.2

Een winstgevende kolonie

BASIS

A

De koloniale samenleving

Leerdoel:

  • Je kunt de positie van verschillende groepen in de koloniale samenleving beschrijven

Begrippen:

  • indo's

  • racisme

B

Het cultuurstelsel

Leerdoel:

  • Je kunt uitleggen waarom het cultuurstelsel werd ingevoerd en weer afgeschaft

Begrippen:

  • cultuurstelsel

  • liberalisme

C

Ondernemers en contractarbeiders

Leerdoel:

  • Je kunt uitleggen wat de vrije economie betekende voor ondernemers en contractarbeiders

Begrippen:

  • vrije arbeid

  • contractarbeiders

  • koelies

Deze slide heeft geen instructies

H1: Nederland en Indonesië

§1.2 een winstgevende kolonie 

A: de koloniale samenleving

Deze slide heeft geen instructies

§1.2

Een winstgevende kolonie

BASIS

A

De koloniale samenleving

Groepen in de samenleving


  • Nederlanders (tot 1880 alleen mannen, daarna ook vrouwen)

  • Indo's: kinderen van NL'se mannen, inheemse vrouwen. 

  • Verschil in sociale lagen: hoe lichter de huid, hoe belangrijker

Deze slide heeft geen instructies

§1.2

Een winstgevende kolonie

BASIS

A

De koloniale samenleving

NL'se vrouwen:
niet bezighouden met politiek of bestuur. Wel liefdadigheid


Indonesische vrouwen:
geen onderwijs, als kind uitgehuwelijkt, geen beroep

Positie verbeterd:  in 1904 oprichting school voor inheemse meisjes


Slaven:
 50.000 slaven uit Afrika, China en NL-Indië.

Slavernij afgeschaft 1860

Deze slide heeft geen instructies

Oorlog, oorlog, oorlog

Na de VOC wilde Nederland steeds meer zeggenschap hebben over Indonesië. Ze trokken steeds verder de binnenlanden in. 

Dit ging met veel geweld en.....oorlog



Deze slide heeft geen instructies

Java-oorlog (1825-1830)

📍 Periode: 1825–1830, locatie: Midden- en Oost-Java

👑 Prins Diponegoro verzette zich tegen de Nederlanders

⚔️ Guerrillaoorlog tegen de Nederlands

💀 Slachtoffers: ca. 200.000 Javanen, 15.000 Nederlandse militairen

⛓️ Diponegoro gevangen en verbannen in 1830

🌾 Gevolgen:
Nederland macht over Nederlands –Indië
 Nederlands-Indië door oorlog in economische crisis


Deze slide heeft geen instructies

Om de kolonie weer winstgevend te maken werd er een plan bedacht: Het cultuurstelsel

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

§1.2

Een winstgevende kolonie

BASIS

B

Het cultuurstelsel

1830: invoering cultuurstelsel op Java



Boeren moeten op 1/5 van hun land cultuurproducten verbouwen.

--> koffie, suiker, tabak, thee, indigo

--> afstaan aan de NL'ers --> die verkochten dit duur in NL


Deze slide heeft geen instructies

§1.2

Een winstgevende kolonie

BASIS

B

Het cultuurstelsel

Cultuurstelsel, winst voor Nederland


  • Nederlands-Indie is binnen een paar jaar weer winstgevend voor Nederland

  • Infrastructuur (wegen,kanalen en spoorwegen) in Nederland zijn grotendeel betaald door deze winsten


Deze slide heeft geen instructies

§1.2

Een winstgevende kolonie

BASIS

B

Het cultuurstelsel

Cultuurstelsel, ramp voor de boeren:


  • Veel cultuurproducten verbouwen > weinig voor henzelf ==> hongersnoden

  • Soms gedwongen meer dan 1/5 deel te gebruiken. (Bij hogere opbrengst kreeg regent bonus)

  • Boeren zonder geschikte grond moesten 66 dagen werken voor NL bestuur. Verplichte arbeid

  • Corruptie --> veel bestuurders van Nederland en vorsten van inheemse bevolking profiteerden.

Deze slide heeft geen instructies

Kritiek

In het begin weinig kritiek uit Nederland:

- Ver weg en onbekend

- Veel voordelen


Rond 1850 steeds meer kritiek

Max Havelaar

Deze slide heeft geen instructies

§1.2

Een winstgevende kolonie

BASIS

B

Het cultuurstelsel

Kritiek uit NL:


  • 1860: boek Max Havelaar van Multatuli. Beschrijving onderdrukking en uitbuiting boeren.

  • Vanaf 1848 veel Liberalisme in het bestuur.
    Het idee dat ondernemers vrij waren zou ook in NL-Indië moeten gelden


1870: afschaffing cultuurstelsel

Deze slide heeft geen instructies

Het cultuurstelsel werd ingevoerd

A

op heel Nederlands-Indie

B

op het eiland Java

C

op het eiland Sumatra

D

op de eilanden Java en Sumatra

Deze slide heeft geen instructies

Wat werd er verbouwd voor het cultuurstelsel?

A

Koffie

B

Specerijen

C

Bananen

D

Aardappelen

Deze slide heeft geen instructies

Het cultuurstelsel hield in:

A

Dat de Indonesische boeren veel met elkaar omgingen

B

Dat de Indonesische boeren een deel van hun oogst moesten afstaan aan NL

C

Dat de Nederlandse boeren in Indonesië een deel van hun oogst moesten afstaan aan NL

D

Dat de Indonesische vorsten veel met elkaar omgingen

Deze slide heeft geen instructies

AAN DE SLAG!

Wat? 


§1.2: opdracht: Zie weektaak


Hoe?

werkboek


Waarom?

Omdat je uit moet kunnen leggen hoe en waarom Nederlands-Indië een winstgevende kolonie was

Tijd?

tot 5 minuten voor het einde


Hulp?

Vraag het aan de docent


Klaar?

Nakijken -> Klaar?
Kijk op je weektaak wat je nog niet af hebt en maak het werk af

5

minute

00

second

Deze slide heeft geen instructies

H1: Nederland en Indonesië

§1.2 een winstgevende kolonie 

C: Ondernemers en contractarbeiders

Deze slide heeft geen instructies

§1.2

Een winstgevende kolonie

BASIS

A

De koloniale samenleving

Leerdoel:

  • Je kunt de positie van verschillende groepen in de koloniale samenleving beschrijven

Begrippen:

  • indo's

  • racisme

B

Het cultuurstelsel

Leerdoel:

  • Je kunt uitleggen waarom het cultuurstelsel werd ingevoerd en weer afgeschaft

Begrippen:

  • cultuurstelsel

  • liberalisme

C

Ondernemers en contractarbeiders

Leerdoel:

  • Je kunt uitleggen wat de vrije economie betekende voor ondernemers en contractarbeiders

Begrippen:

  • vrije arbeid

  • contractarbeiders

  • koelies

Deze slide heeft geen instructies

§1.2

Een winstgevende kolonie

BASIS

C

Ondernemers en contractarbeiders

Gevolgen afschaffing cultuurstelsel:
 

NL'se ondernemers stichtten bedrijven in NL-Indië: plantages (thee, koffie, suiker).
 

Werk werd gedaan door loonarbeiders uit de lokale bevolking.

Dit systeem is vrije arbeid

Deze slide heeft geen instructies

§1.2

Een winstgevende kolonie

BASIS

C

Ondernemers en contractarbeiders

Om genoeg arbeiders te hebben kwamen er contractarbeiders uit o.a. China

  • Kregen voorschot op hun loon

  • Verdienden te weinig

  • Konden voorschot niet terug betalen

  • Bleven vaak heel lang op de plantages


NL noemde hen koelies

Deze slide heeft geen instructies

Na de afschaffing van het Cultuurstelsel kwamen er meer particuliere ondernemingen in Indonesië. Op deze ondernemingen ontstond een tekort aan arbeidskrachten. Op welke wijze werd dat tekort aan arbeidskrachten opgelost?

A

Door het aannemen van blanke Europeanen

B

Door het inhuren van contractarbeiders (koelies)

C

Door het kopen van slaven

D


Deze slide heeft geen instructies

Hoe werden koelies ook wel genoemd?

A

werknemers

B

vluchtelingen

C

Contractarbeiders

D

slaven

Deze slide heeft geen instructies

Waar kwamen de meeste koelies vandaan?

A

China

B

Japan

C

Java

D

Sumatra

Deze slide heeft geen instructies

AAN DE SLAG!

Wat? 


§1.2: opdracht 1 t/m 11


Hoe?

werkboek


Waarom?

Omdat je uit moet kunnen leggen hoe en waarom Nederlands-Indië een winstgevende kolonie was

Tijd?

tot 15 minuten voor het einde


Hulp?

Eerste 10 minuten in stilte

Daarna mag je samenwerken

Vinger in de lucht bij vragen


Klaar?

Teken:

* het indirecte bestuur en schrijf erbij hoe het precies werd uitgevoerd

* cultuurstelsel en schrijf erbij hoe het precies werd uitgevoerd

10

minute

00

second

Deze slide heeft geen instructies