Redekundig ontleden
Zinsdelen (redekundig) --- woordsoorten (taalkundig)
Deze les:
- persoonsvorm (pv)
- onderwerp (ow)
- werkwoordelijk gezegde (wwg)
Redekundig ontleden
Zinsdelen (redekundig) --- woordsoorten (taalkundig)
Deze les:
- persoonsvorm (pv)
- onderwerp (ow)
- werkwoordelijk gezegde (wwg)
Deze slide heeft geen instructies
Wat weet je nog/al over het vinden van de pv in een zin?
Deze slide heeft geen instructies
De persoonsvorm vinden
De zin vragend maken en dan komt de persoonsvorm vooraan in de zin te staan --> vraag-proef
De zin in een andere tijd zetten en dan verandert de persoonsvorm --> tijd-proef
Verander het getal in de zin en dan verandert de persoonsvorm --> ev-mv
Deze slide heeft geen instructies
Voorbeeld 'vraag-proef'
Annelieke gaat met de bus naar school.
Maak de zin vragend, dan komt de pv vooraan:
Gaat Annelieke met de bus naar school?
Deze slide heeft geen instructies
Voorbeeld 'tijd-proef'
Annelieke gaat met de bus naar school.
Zet de zin in de andere tijd, dan verandert de pv:
Annelieke ging met de bus naar school.
Deze slide heeft geen instructies
Voorbeeld 'ev-mv'
Annelieke gaat met de bus naar school.
Verander het 'getal' --> dan verandert de pv:
Annelieke (en bas) gaan met de bus naar school.
Deze slide heeft geen instructies
Wat is de pv? Waarom denkt Elin dat wij geen zin hebben in pizza?
Waarom
denkt
Elin
in pizza
Deze slide heeft geen instructies
Het werkwoordelijk gezegde vinden
Alle werkwoorden in de zin! OOK DE PV.
Kijk welke woorden dit zijn en die vormen dan het werkwoordelijk gezegde
Deze slide heeft geen instructies
Wat is het wwg? We worden steeds door hem gevolgd.
We
worden
steeds
worden gevolgd
Deze slide heeft geen instructies
Wat is het wwg? Ik neem een pijnstiller in.
Ik
neem
neem in
een pijnstiller
Deze slide heeft geen instructies
Hoe vind je het onderwerp (ow) in een zin?
Deze slide heeft geen instructies
Het onderwerp vinden
Zoek eerst de persoonsvorm en het wwg
Stel de vraag: wie (of wat) + wwg ?
Antwoord op de vraag is het onderwerp --> wie/wat doet er iets in de zin?
Deze slide heeft geen instructies
Wat is het OW?
Waarom denkt Elin dat wij geen zin hebben in pizza?
Waarom
denkt
Elin
geen zin
Deze slide heeft geen instructies
Wat is het OW?
Pieter-Jan en Evert zouden gelogeerd hebben bij Bob.
Pieter-Jan
Evert
Pieter-Jan en Evert
Bob
Deze slide heeft geen instructies
Het lijdend voorwerp vinden
Stel de vraag: wie/wat + werkwoordelijk gezegde + onderwerp?
Voorbeeld:
Alle leerlingen (ow) hebben (pv) een leesboek in hun tas.
Wat + hebben + leerlingen? (in hun tas)? EEN LEESBOEK = lv.
Deze slide heeft geen instructies
Hoe kan ik het lijdend voorwerp vinden?
De zin vragend maken
De vraag: wie of wat + persoonsvorm?
De vraag: wie/wat + werkwoordelijk gezegde + onderwerp?
De zin in een andere tijd zetten
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Tip!
Ga telkens alle stappen af in je hoofd bij elke ontleedzin.
Zoek de persoonsvorm
Zoek het werkwoordelijk gezegde
Zoek het onderwerp
Zoek het lijdend voorwerp
En stel dan de vraag die erbij hoort!
Deze slide heeft geen instructies
Wat is de pv? De verdwaalde toerist vroeg de weg aan de politie.
verdwaalde
toerist
vroeg
de weg
Vragend maken: Vroeg de verdwaalde toerist de weg...
Ben geeft het cadeautje aan de nieuwe jongen.
Wat is: "het cadeautje"
Werkwoordelijk gezegde
Onderwerp
Lijdend voorwerp
Meewerkend voorwerp
Wat geeft Ben = het cadeautje
Ze verwacht een enorm lagedrukgebied.
Wat is: een enorm lagedrukgebied
Werkwoordelijk gezegde
Onderwerp
Lijdend voorwerp
Meewerkend voorwerp
Wat verwacht ze? = een enorm lagedrukgebied?
De weervrouw heeft niet veel goeds voorspeld voor vandaag.
Wat is: heeft voorspeld
Werkwoordelijk gezegde
Onderwerp
Lijdend voorwerp
Meewerkend voorwerp
Alle werkwoorden: heeft voorspeld
Wat is het onderwerp?
Zal de oud-kampioen vanavond de winnaar een medaille opspelden?
de winnaar
de oud-kampioen
zal
een medaille
wie / wat zal ? = de oud-kampioen
Wat is het werkwoordelijk gezegde?
Alle aanwezigen zongen voor de jarige een vrolijk welkomstlied.
zongen een vrolijk welkomstlied
zongen voor
zongen
alle aanwezigen
Alle werkwoorden = zongen
Wat is het lijdend voorwerp?
De verdwaalde toerist vroeg de weg aan de politie.
de verdwaalde toerist
de politie
vroeg
de weg
Wat vroeg de verdwaalde toerist ? = de weg
Wat is het onderwerp?
De apen kraakten de lekkere nootjes.
de apen
de lekkere nootjes
kraakten
Wie kraakten ? = de apen
Wat is het lijdend voorwerp?
Heeft Milou aan jou ook een snoepje gegeven?
Milou
aan jou
een snoepje
heeft gegeven
Wat heeft Milou gegeven? = een snoepje
Wat is het onderwerp?
Hun stoute kat is gevlucht naar zijn geheime plek.
plek
Hun stoute kat
gevlucht
naar zijn geheime plek
Wie of wat is gevlucht ? = hun stoute kat
Wat is het onderwerp in deze zin? Waarom zijn zijn vrienden gisteren naar Amsterdam gegaan?
wie zijn gisteren naar A'dam gegaan ? = zijn vrienden, onderwerp
PV = zijn
Wat is het lijdend voorwerp?
De uitgever had dat boek ook aan de deelnemers kunnen schenken.
De uitgever
aan de deelnemers
kunnen schenken
dat boek
Wat had de uitgever kunnen schenken? = dat boek
Wat is het onderwerp?
De uitgever had dat boek ook aan de deelnemers kunnen schenken.
aan de deelnemers
De uitgever
kunnen schenken
dat boek
Wie had ? = de uitgever
Wat is het werkwoordelijk gezegde Hebben de varkens alles opgegeten?
hebben
hebben opgegeten
de varkens
hebben en opgegeten beide werkwoorden
Wat is het onderwerp?
In de stad loopt Janneke.
in
de
Janneke
loopt
Wie loopt ? = Janneke
Wat is het lijdend voorwerp? Sophie doet jou de groeten.
Geen lijdend voorwerp
jou
Sophie
de groeten
Wat doet Sophie? = de groeten
Wat is het lijdend voorwerp? Nina heeft Marieke bloemen gegeven.
Er is geen lijdend voorwerp
Thomas
Marieke
bloemen
Wat heeft Nina gegeven? = bloemen