§3.1 Actieve aarde

• newEditor
• Aardrijkskunde
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 4

§3.1 Actieve aarde

Planning van vandaag

• Studiewijzer

• Verplichte weektaak

• PO Vaardigheden

• Uitleg §3.1

Studiewijzer

Leerdoelen

• Hoe verloopt de platentektoniek in het Middellandse Zeegebied?

• Welk verband is er tussen plaatbewegingen, aardbevingen en gebergtevorming in het Middellandse Zeegebied?

Begrippen

Pangea

convergente plaatgrens

subductie

alpiene plooiingsfase

plooiingsfase

slenk

rift

hypocentra

afschuiving

afschuivingsbreuk

Wat was Pangea?

A

Een oceaan

B

Een supercontinent

C

Een gebergteketen

D

Een type vulkaan

Benoem de drie soorten plaatgrenzen & geef een kenmerk ervan.

Maak een simpele schets van subductie en label:

• oceanische plaat

• continentale plaat

• trog

• smelt/magma

Wat is het verschil tussen hypocentrum en epicentrum?

Een beving met hypocentrum op 15 km diepte vs. 150 km diepte (zelfde magnitude).

Welke geeft meestal meer schade aan het oppervlak? Leg kort uit.

Middellandse Zeegebied

Welke landen/steden ken je waar aardbevingen voorkomen?

Middellandse Zeegebied

Welke landen/steden ken je waar aardbevingen voorkomen?

Gebruik de Atlaskaart 'Europa - Natuurrampen'.

Beargumenteer je gekozen gebieden aan de hand van de atlaskaart.

Europa - Natuurgeweld

Voeg hier je vraag toevan Pangea naar Middellandse Zee

1

Pangea breekt → Tethys-oceaan ontstaat (voorloper Middellandse Zee)

2

Deel Tethys sluit → botsing → gebergtevorming (alpiene plooiing)

3

Pangea (supercontinent)

4

Later verandert beweging → convergentie (platen naar elkaar toe)

https://media.hhmi.org/biointeractive/earthviewer_web/earthviewer.html

Plaatbewegingen

naar elkaar → subductie/botsing → vulkanen/gebergten/aardbevingen

Convergent

uit elkaar → rift/slenk

→ (op termijn) oceaan

Divergent

langs elkaar → aardbevingen (breuken)

Transform

• Dus veel 'grote platen' die bewegen ten opzichte van elkaar.

• Er zijn ook microplaten.

--> in verschillende richtingen/snelheden

--> geologische legpuzzel

Vraag: Waarom maakt ‘meer platen’ voorspellen lastiger

Microplaten

• Oorzaak: Anatolische plaat wordt “weggeduwd” door Arabische plaat

• Gevolg: → beweging langs grote breuklijn(en)

• Oorzaak: Veel bevingen zijn ondiep

• Gevolg: → grote schadepotentie

Opdracht: Formulier een goede oorzaak-gevolg-zin:

“Doordat …, ontstaat …, waardoor …”

Microplaten - Uitgediept

Ciao Italy!

• Oorzaak: Gebergte kan te hoog/te steil worden

• Gevolg 1 → druk neemt af

• Gevolg 2 → blok zakt langs breukvlak

• Gevolg 3 → afschuiving

• Gevolg 4 → aardbeving

En nu?

Noem 1 reden waarom er veel aardbevingen zijn in het oostelijk Middellandse Zeegebied.

En nu?

Hypocentrum: wat/waar?

En nu?

Hypocentrum: wat/waar?

AFRONDEN

• Plan je verplichte weektaak in je daltonplanner 

--> (wanneer moet het af zijn & wanneer ga je het maken?)

• Lees je in op H2 en H3. Stel vragen

• Plan je PO Vaardigheden & ga aan de slag!