1.5 IJsselmeergebied en de zuidwestelijke delta
Domein Leefomgeving
Hoofdstuk 1
4 HAVO
1.5 IJsselmeergebied en de zuidwestelijke delta
Domein Leefomgeving
Hoofdstuk 1
4 HAVO
Lesdoel
uitleggen hoe afsluitbare waterkeringen en bergingsgebieden er bij hoog water voor kunnen zorgen dat overstromingsrisico’s beperkt worden.
verklaren dat de grootste overstromingsrisico’s ontstaan bij een combinatie van springtij, noordwesterstorm en piekafvoeren van de rivieren.
beredeneren waarom bij (noord)westerstorm het overstromingsrisico in het IJsselmeergebied en de Zuidwestelijke Delta toeneemt.
verklaren dat door de zeespiegelstijging het spuien op zee steeds moeilijker wordt.
Zoek de verschillen
Zuiderzee
Inpolder plan Cornelis Lely:
Meer landbouwgrond i.v.m. voedsel te korten (WO1) en veiligheid
Plaats de gebeurtenissen op chronologische volgorde
1886
1914
1916
1920
1932
Plan Lely
WO 1
Waters
noodramp
Start
bouw
afsluitdijk
Afsluitdijk klaar
Zoetwater
- Belangrijk als zoetwatervoorraad.
- Grootste zoetwateropslag in Nederland.
- Met klimaatverandering gaat het IJsselmeer dus steeds een belangrijkere rol spelen.
Het IJsselmeergebied nu
Zuidwestelijke delta
De Zuidwestelijke Delta bestaat uit:
Zeeland
Zuid-Hollandse eilanden
het westelijk deel van Noord-Brabant
in dit gebied door.
Vroeger was dit gebied een trechter-vormige riviermonding,
een estuarium
nu door dammen zoete en brakke meren
In 1953 braken als gevolg van een extreem hoge waterstand de dijken
Als gevolg van deze waters-noodramp werd het Deltaplan uitgevoerd, waarbij bijna alle zeearmen werden afgesloten met
waterkeringen.
Alleen de Westerschelde is niet afgesloten van de zee, waarom niet?
Stuw bij Driel
Sluizen afsluitdijk
Haringvliet sluizen
1953
- De afsluitingsplannen der Tussenwateren verscheen
29 januari 1953.
- Drie dagen later, op 1 februari 1953, de watersnood.
IJsselmeergebied en Zuidwestelijke Delta
Blijft kwetsbaar gebied door klimaatverandering en bodemdaling.
Grootste gevaar bij combinatie springtij, noordwesterstorm en piekafvoer.
Klimaatverandering
zorgt voor een absolute zeespiegelstijging, waardoor rivieren hun water minder goed kunnen lozen op zee.
Dit wordt versterkt door de effecten van het getij en het weer:
bij springtij staat het zeewater extra hoog;
bij noordwesterstorm wordt zeewater verder opgestuwd in de riviermonden;
bij zware neerslag in het stroomgebied (en eventueel smeltwater) ontstaat er een piekafvoer.
Wat zorgt voor een verhoogd overstromingsrisico volgens bron 24?
Toename van de zeewatertemperatuur
Versteviging van de dijken
Relatieve zeespiegelstijging door bodemdaling
Vermindering van de neerslaghoeveelheid
Wat is de reden dat de Westerschelde niet is afgesloten van de zee?
Vermindering van de zoutwaterindringing
Scheepvaartverkeer van de haven van Antwerpen
Bevordering van de natuurlijke vismigratie
Bescherming van de kustlijn
Hoe wordt het water uit het IJsselmeer geloosd op de Waddenzee?
Met behulp van een gigantische waterpomp
Via de spuisluizen bij Den Oever
Met een speciaal ontworpen aquaduct
Door middel van een onderzeese pijpleiding
Welke rivier voedt voornamelijk het IJsselmeer?
De Schelde
De Rijn
De Maas
De IJssel
Wat was de reden voor de aanleg van de Afsluitdijk en de Deltawerken?
Creëren van nieuwe recreatiegebieden
Bevordering van de natuurlijke vismigratie
Verbetering van de scheepvaartroutes
Bescherming tegen overstromingen en extra landbouwgrond
Heb je nog vragen over §5?
Aan de slag
Huiswerk
Paragraaf 1.5 maken opdr. 1+2
Leren begrippen paragraaf 1.5