2.1 Wat is een rechtsstaat?
2.1 Wat is een rechtsstaat?
Programma
Nieuwsquiz
Introductie Rechtstaat
Leerdoelen
Uitleg 2.1
Rechtstaat onder druk
Nieuwsquiz
Schooljaar 2026-2027
Week 37
DEZE WEEK . . .
Ontploffing kerk
door vuurwerk
Welke maatregel wil Wimbledon nemen om te voorkomen dat influencers op de tribune voor afleiding zorgen?
Vraag 1
Influencers mogen alleen nog tijdens de finale aanwezig zijn
Influencers mogen tijdens wedstrijden niet meer filmen
Influencers krijgen geen speciale pers-toegang meer
Influencers moeten voortaan een speciaal ticket kopen
Hoe heet de radicaal-rechtse partij die in de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt de grootste werd bij verkiezingen?
Vraag 2
AfD
CDU
Groenen
SPD
Een bedrijf uit Noord-Brabant heeft een flinke stap gezet in de ontwikkeling van een nieuwe auto. Wat kan deze auto naast gewoon rijden op de weg?
In 2018 mocht ik er zelf even inzitten ->
Vraag 3
Automatisch de kortste route nemen
Varen
Vliegen
Zonder bestuurder rijden
Tijdens een religieus festival raakten veel mensen gewond en vielen er doden door een onverwachte ontploffing van vuurwerk in een kerk. In welk land vond dit ongeluk plaats?
Vraag 4
Guatemala
Mexico
Peru
Venezuela
Een kandidaat van de Griekse Expeditie Robinson eist een schadevergoeding van ruim 86 miljoen euro. Hij verloor zijn been tijdens de opname toen hij…
Vraag 5
werd gebeten door een zeedier tijdens een opdracht in zee
met zijn been onder een rots belande tijdens een zwemproef
viel van een berg tijdens een zware klimproef
werd overvaren door een toeristenboot tijdens het speervissen
Er wordt wereldwijd stilgestaan bij 25 jaar sinds de aanslagen van 11 september 2001. Welke van de onderstaande gebeurtenissen vond NIET plaats tijdens de aanslagen op deze dag?
Vraag 6
Beide torens van het World Trade Center stortten volledig in
Een vliegtuig stortte neer in een veld in Pennsylvania na ingrijpen van passagiers
Het Pentagon werd getroffen door een vliegtuig
Het Witte Huis werd zwaar beschadigd door een rechtstreekse inslag
De week was er een landelijke staking in het openbaar vervoer: in vrijwel heel Nederland reden geen treinen, bussen, trams en metro's.
Waarom werd er gestaakt?
Vraag 7
Omdat de dienstregeling in de spits te vol is geworden
Omdat de vervoerders te weinig nieuwe treinen willen kopen
Omdat reizigers steeds vaker geweld gebruiken tegen personeel
Omdat het personeel protesteert tegen kabinetsbezuinigingen op sociale zekerheid
Een 15-jarige sollicitante werd in de Delftse wijk Buitenhof geweigerd vanwege haar hoofddoek. Bij welke bekende supermarktketen speelde dit incident zich af?
Vraag 8
Albert Heijn
Jumbo
Lidl
PLUS
Rusland en Noord-Korea hebben samen een nieuwe brug in gebruik genomen.
Wat is er zo bijzonder aan deze brug?
Vraag 9
Het is de eerste brug die alleen voor treinen is
Het is de eerste brug die door de VN is betaald
Het is de eerste wegverbinding tussen de twee landen
Het is de langste brug ter wereld
2.1 Idee en oorsprong van de rechtsstaat
Leerdoelen
Je kunt uitleggen wat een rechtsstaat is
Je kan uitleggen hoe een rechtstaat ontstaat
Gestrand eiland
"Jullie zijn met heel de klad gestrand op een onbewoond eiland. Er is geen overheid, geen politie, geen rechter en geen wetboek."
Vraag:
Wat moeten we als eerste regelen om samen te kunnen leven?
Regels
Rechten
Plichten
Ongeschreven
Geschreven
Gestrand eiland
Welke van deze drie waarden zou jij als eerste in de vastleggen in de regels ?
A. Vrijheid
B. Gelijkwaardigheid
C. Solidariteit
Drie belangrijkste waarden van de Rechtstaat
Vrijheid
Gelijkwaardigheid
Solidariteit
Gestrand eiland
Welke regel moet volgens jou een echte wet worden?
A. Je zegt elkaar goedemorgen.
B. Je mag geen voedsel stelen.
C. Je helpt ouderen.
D. Je ruimt je bord op.
Het recht
Het totaal van alle wettelijk vastgelegde regels.
Voorbeelden:
Je moet belasting betalen.
Je mag niet stelen.
Je moet stoppen voor rood licht.
Gestrand eiland
Stel dat één persoon op het eiland alle macht krijgt. Wat is dan het grootste probleem?
A. Iedereen krijgt dezelfde mening.
B. Die persoon kan willekeurig beslissingen nemen.
C. Er zijn te weinig regels.
D. Er zijn te veel verkiezingen.
2.1.1 Wat is een rechtsstaat?
Rechtsstaat
Een staat waarin je als burger met grondrechten wordt beschermd tegen machtsmisbruik en willekeur van de overheid.
Set regels dat zorgt voor:
De overheid beschermt burgers tegen elkaar.
burgers worden tegen de overheid beschermd.
Welke van de onderstaande normen is het duidelijkst een rechtsnorm?
Je staat op voor ouderen in het openbaar vervoer.
Je spreekt de waarheid.
Je stopt voor een rood verkeerslicht.
Je helpt een medeleerling die gepest wordt.
Gestrand eiland
Wat zou er gebeuren als we geen regels hebben op het eiland
Nut van regels
Laten het maatschappelijk leven geordend verlopen.
Rechtsnorm: een norm word een wettelijk vastgestelde regel
Gestrand eiland
Stel dat iemand zich niet aan de afspraken houdt. Met wat voor probleem heb je dan te maken?
Rechtsgebieden
Publiekrecht
Rechtsregels over de relatie tussen overheid en burger (en organisaties/bedrijven).
Privaatrecht
Rechtsregels over de relatie tussen burgers (en organisaties/bedrijven) onderling, ook wel rechtspersonen genoemd.
Gestrand eiland
Jullie wonen al 50 jaar op het eiland. Ooit is afgesproken dat alleen mensen uit de oorspronkelijke groep mogen meebeslissen over nieuwe regels.
Er zijn inmiddels veel nieuwe bewoners geboren op het eiland.
Wat moet er gebeuren?
A. De regel blijft bestaan, want afspraken zijn afspraken.
B. De regel wordt aangepast, omdat de samenleving is veranderd.
C. Alleen de oudste bewoners mogen beslissen.
D. Er hoeven geen regels meer te zijn.
Recht in beweging
Regels veranderen; ze worden afgeschaft, en er komen nieuwe regels bij.
Voorbeelden:
Slavernij
Rassenscheidingswetten
Doodstraf
Homohuwelijk
Noem een onderwerp waarvan jij denkt dat de wet de komende 20 jaar verandert.
Opdrachten
Wat: opdr. 3, 7 en 8
Op welke manier: eerste 10 minuten alleen in stilte, daarna overleggen
Klaar: aan de slag met andere opdrachten (vraag docent)
Hulp: Na 10 minuten, eerst klasgenoot, dan docent
Uitkomst: Uitleggen waarom we een goede rechtstaat hebben
Tijd: 15 minuten
minute
second